بسم الله الرحمن الرحیم

                                 سؤالات تستی فصل چهارم ، فارسی نهم

1-در عبارت « دشمن بد عهد بی انصاف » منظور از « بد عهد » چیست ؟

     الف- پیمان شکن               ب- تیره روز                     ج- بد بخت                     د- بد عاقبت

2-با توجه به عبارت « دشمن بد عهد بی انصاف با هجوم بی امان خود مرزها را جا به جا می کرد » نقش کلماتی که زیر آنها خط کشیده شده در کدام گزینه آمده است ؟

     الف- مضاف الیه- متمم – مفعول       ب- صفت – قید – متمم      ج- قید – متمم- مفعول   د- صفت- متمم- مفعول

3- « تیغ آتش خیز دستان را نمی دیدند » منظور از « دستان » ...

    الف- پدر رستم            ب- فرزند رستم          ج- پدر زال         د-آرش کمانگیر

4- در عبارت « بر کمانش تیر آرش را نمی دیدند » کدام آرایه دیده می شود ؟

      الف- تشبیه                     ب- جناس          ج- مراعات نظیر           د- تضاد

5-مفهوم جملۀ « من نام تو را کوه آهن نهاده ام » در کدام گزینه نیامده است ؟

      الف- خستگی ناپذیری                   ب-استقامت           ج- پایداری                   د- شجاعت

6- مفهوم عبارت « اُطلب العلم من المهد الی اللحد » در کدام گزینه نیامده است ؟

        الف- ز گهواره تا گور دانش بجوی            ب- مسئلۀ بدانم و بمیرم یا نادانسته و جاهل درگذرم

       ج- علم آموز ولو در نزد کافر                        د- انسان همیشه باید در حال علم آموزی باشد

7- معنی واژه های « فراست ، تل ، صومعه ، سیرت » به ترتیب چیست ؟

    الف- زیرکی باطنی ، تپه ، عبادتگاه ، باطن                     ب- هوشمندی ، کوه ، محل عبادت ، صورت

    ج- دقت کردن ، دشت ، کلیسا ، اندرون             د- دخالت ، خاکستر ، آتشکده ، درون

8- بحث و گفت کردن برای شکست دادن طرف مقابل و اثبات سخن چه نام دارد ؟

      الف- مشاجره                   ب- مناظره                      ج- مباحثه                       د- مذاکره

9-« صد هزاران چشم قاب عکس کودک شد » یعنی ...

      الف- عکس مردم در چشم کودک افتاد             ب- آدم های بسیاری برای آن کودک نمونه بودند

     ج- بسیاری به آن کودک نگاه و توجه می کردند    د- چشم های بسیاری در نظرش آمد

10- کدام فعل از نظر زمان با فعل های دیگر تفاوت دارد ؟  الف- می خوانم ب- می شنیدم  ج- داشتی می گفتی        د- گفتید

11- در مورد کتاب «بهارستان » کدام گزینه درست نیست؟     الف) از جامی است               ب) به نظم وشعر سروده شده است    

      ج) به پیروی از گلستان سعدی نوشته است          د) دارای هشت روضه (باب) است

12- همه گزینه های زیر از آثار ابوریحان بیرونی است به جز گزینه ......

                 الف- شفا                  ب- التفهیم               ج- تحقیق ماللهند                            د- آثارالباقیه

13- در بین گروه واژگان زیر چند غلط املایی وجود دارد؟

    « غوقا ، فضای بی کران ، واپسین لحظات ، حالت ضعف ، خواجه ، مقطّع، استاد حاسب ، حسرت قافله ، رخسار وچهره ، ظرفی سیمگون ، از جا بر می خواست ، شفائت ، مقر ، محفوظ »

  الف- یک                     ب- دو               ج- سه                                        د- چهار

14- در عبارت « خانه های خاک و خون خورده / مهد شیران و دلیران بود » کدام آرایۀ ادبی وجود دارد ؟

         الف- تلمیح                  ب- جناس                      ج- تضاد                         د- واج آرایی

15- در کدام گزینه مفعول وجود ندارد ؟     الف- در دلش خورشید ایمان را نمی دیدند        ب- تانک های شومتان را در کمینم

      ج- بر کمانش تیر آرش را نمی دیدند             د- کودک ما بغض خود را خورد

16- کدام گزینه از مصدر « خواندن » در زمان ماضی مستمر است ؟

       الف- بخوانید                   ب- خوانده باشند              ج- داشتم می خواندم                     د- خواند

17- ققنوس رمز.......... است .            الف- جاودانگی       ب- مقاومت        ج- دفاع         د- بلند پروازی

18-معنی چند واژه نادرست است ؟

 «  نقره فام: به رنگ نقره // رمق : توان// واپسین: اولین// محضر : درگاه// تمنا : خواهش// تعرض : درگیری // مهد : گهواره// لَحَد : گور»       الف- یک        ب- دو         ج- سه                د- چهار

19- عبارت « تو می خواهی بخوانی و من می خواهم بدانم » بر چه مفهومی تأکید دارد ؟

      الف- تلاش و کوشش کردن  ب- صبر و پایداری     ج- جست و جو و پی گیری    د- آگاهی و درک کردن

20- در کدام گزینه ، تمام واژه های به کار رفته هم خانواده نیستند ؟

       الف- مناظره، مظاهر، منظره     ب- مسائل، مسئله ، سؤال     ج- جاهل، جهالت ، مجهول    د- حاضر ، حُضار ، محضر

21- آرایۀ مقابل کدام گزینه ، نادرست آمده است ؟       الف- در غروب آفتاب خویش : کنایه     ب- ناممان در دفتر تاریخ: تشبیه

     ج- از کمند آرزوها رَست      : تشبیه                   د- دست او در دست نارنجک : جناس

22-شعر « آرشی دیگر » از کدام شاعر معاصر است ؟

     الف- قیصر امین پور        ب- محمد دهریزی        ج- سلمان هراتی           د- حمید سبزواری

23- « سلاله » یعنی : الف- امید       ب- دنیا      ج- نسل        د- نتیجه

24- معنی جملۀ مشخص شده عبارت روبرو در کدام گزینه آمده است : « به فلان همسایه رو و چراغی روغن بخواه »

     الف- چراغ روغن سوز بگیر      ب- چراغی را قرض بگیر      ج- به اندازۀ یک چراغ روغن بگیر  د- شمعی را برای روشنایی بگیر

25- کدام یک از واژه های روبرو جمع نیست ؟  الف- استقرار      ب- عُشاق      ج- معارج      د- مطالب

26-کدام فعل ماضی نقلی است ؟    الف- دیده بود      ب- رفته است     ج- داشت می رفت    د- دید

27- کدام واژه به هنگام اضافه شدن ، تشدید نمی گیرد ؟ الف- سَر     ب- سن      ج- خط       د- مهم

28- زمان فعل های عبارت « یکی از شاگردان گفت : « من نام تو را کوه آهن نهاده ام » به ترتیب در کدام گزینه آمده است ؟       الف   ماضی ساده  ، ماضی بعید  ب- ماضی ساده ، ماضی نقلی  ج- ماضی التزامی ، ماضی ساده      د- مضارع اخباری ، ماضی نقلی

29- کدام گزینه ترکیب وصفی است ؟   الف- چشم افق     ب- سلاح جنگ      ج- چشم اشک آلوده    د- دفتر تاریخ

30-«ابلیس زهره ندارد که گِرد او گردد » یعنی :    الف- ابلیس جرئت ندارد که به او نزدیک شود و او را فریب دهد

     ب- ابلیس هم نمی تواند با او دوست شود   ج- ابلیس هم با او دشمنی ندارد  د- ابلیس اجازه فریب او را ندارد

31-املای کدام گزینه با توجه به معنی آن درست است ؟

     الف- ملهق : پیوسته            ب- تداعی : به یاد آوردن       ج- قهطی : خشک سالی         د- مشغت : سختی

32-اشاره به داستان ، قصه ، آیه و حدیث در شعر آرایۀ .........پدید می آورد . الف- تضمین   ب- کنایه      ج- تلمیح      د- تناسب

33-در کدام گزینه آرایۀ « تلمیح » دیده نمی شود ؟الف- تیغ آتش خیز دستان را نمی دیدند ب- در نگاهش خشم آتش را نمی دیدند

      ج-بر کمانش تیر آرش را نمی دیدند      د- در رگش خون سیاوش را نمی دیدند

34-فعل کدام گزینه ماضی استمراری نیست ؟   الف- او چه می خواهد از از این میدان     ب در دلش خورشید ایمان را نمی دیدند

      ج-شهر ، شیر مردان را صدا می زد           د- چشم در چشم افق می دوخت

35- کدام رابطه از نوع ترادف ( مترادف ) است ؟

      الف- جاهل ، دانا       ب-بلند آوازه ، گمنام      ج- بحث ، گفت و گو       د- فروزان ، بی فروغ

36-کدام مورد « ماضی نقلی ، سوم شخص جمع » است ؟       الف- دیده است    ب- دیده بود       ج- دیده شدند     د- دیده اند

37-کدام کلمه با علامت جمع « ان » جمع بسته نمی شود ؟    الف- ظالم       ب- طرّار     ج- نظر     د- غریب

38-از نظر زمانی کدام یک ، بعد از بقیه می زیسته است ؟  الف- فردوسی      ب- مولوی     ج- عطار    د- جامی

39-در کدام گزینه غلط املایی نیست ؟    الف- فقیح       ب- پاسخ دلخواه      ج- تنین      د- عذل کردن

40-کدام فعل ، مضارع است ؟   الف- بخفت       ب- بیفتاد       ج- بفروخت      د- برود                            ( تنظیم : رضایی )

                                            

+ نوشته شده توسط تیمو ررضایی در دوشنبه نوزدهم بهمن ۱۳۹۴ و ساعت 13:45 |

                                                       بسم الله الرحمن الرحیم

                             سؤالات تستی فارسی هشتم ( از درس یک تا آخر درس نهم  )      تنظیم : رضایی

1- شعر « به نام خدایی که جان آفرید » در چه قالبی سروده شده است ؟

       1- قصیده                       2- قطعه                      3- مثنوی                     4- غزل

2- کدام یک از این آثار از قیصر امین پور نیست ؟   1- از آسمان سبز    2- به قول پرستو    3- تنفس صبح    4- در کوچه آفتاب

3-  کتاب « پریشان » از کیست و به شیوه ی کدام کتاب نگاشته شده است ؟

               1- وصال شیرازی ، بوستان سعدی     2- قاآنی شیرازی ، بوستان سعدی    

              3 - وصال شیرازی ، گلستان سعدی    4- قاآنی شیرازی ، گلستان سعدی     

4- معنای کدام گزینه نادرست است ؟   

     1- نستوه : خستگی ناپذیر     2- خیره روی : سرکش      3- خامه : بیان          4- سپند : مقدس

5- رابطه ی واژگانی در کدام گزینه با بقیه تفاوت دارد ؟

      1- فراز و نشیب           2- نیرو و انرژی         3- عاطفه و احساس         4- طراوت و شادابی

6- کدام فعل « ناگذر » است ؟     1- آورد      2- گرفت      3- برخاست        4- برداشت

7- « زین گفته سعادت تو جویم » نقش واژه ی مشخص شده در کدام گزینه است ؟

      1- نهاد               2- مضاف الیه                     3- مُسند                     4- مفعول

8- جمع کدام گزینه نادرست است ؟    1- فضیلت : فضایل       2- عقیده : اعتقاد     3- مظهر: مظاهر      4- حال : احوال

9- اثر معروف « محمد حبله رودی » کدام است ؟

      1- رساله ی قشیریه      2- جامع التمثیل        3- جامع التواریخ          4- کارنامه ی تلخ

10- « مستمعان » یعنی ............... 1- یاری کنندگان        2- شنوندگان       3- سخنرانان         4- بینندگان

11- کدام قالب شعری برای سرودن منظومه های طولانی مناسب تر است ؟

     1- مثنوی                   2- قصیده            3- قطعه             4- غزل

12- « گوهر شکر عطایت سفتن » کنایه است از ........

       1- سوراخ کردن گوهر        2- شکر گزاری           3- سخن گفتن                4- بخشیدن

13- در عبارت « تمام بچه های ایران ، فرزندان حقیقی من هستند » کدام گزینه وابسته ی پسین اسم است ؟

       1- ایران                   2- من                3- حقیقی          4- همه ی موارد

14- با توجه به بیت رو به رو کدام گزینه نادرست است ؟                    « چشمه ها آمدند پایین تر / دامن کوهسار را شستند»

      1- پایین تر : قید        2- کوهسار: مضاف الیه        3- آمدند : فعل ناگذر                     4- چشمه ها و دامن : نهاد

15- این بیت از کیست ؟  « حیف است طایری چو تو در خاکدان غم     زین جا به آشیان وفا می فرستمت »

      1- حافظ                  2- سعدی                       3- ایرج میرزا                    4- مولوی

16- مفرد « تماثیل » کدام کلمه است ؟    1- تمثیل                 2- مثل               3- مثال              4- تمثال

17- واژه ی کدام گزینه جمع نیست ؟      1- عناصر      2- ارباب       3- ارتباط         4- حروف

18- کدام گزینه با بقیه مترادف نیست ؟     1- یلان                   2- پهلوانان          3- روشن رایان           4- گُردان

19- مترادف واژه در کدام گزینه درست گفته شده است ؟

       1- تدبیر : یادگیری                 2- مشقّت : دلسوزی         3- آرمان : آرزو         4- ظفرمند : شاداب

20- در کدام گزینه « را » نشانه ی مفعول است ؟

       1- مریدان شیخ را گفتند          2- مرا با او کار است      3- اکنون تو را بیاموزم         4- سخن گفتن خود را نمی دانی

21- از نظر بهلول ، اصل در خوردن چه بود ؟

       1- از پیش خود خوردن        2- لقمه ی کوچک برداشتن      3- حلال بودن لقمه        4- رضای خدا

22- بیت « سر به هم آورده دیدم برگ های غنچه را / اجتماع دوستان یکدلم آمد به یاد » بر چه چیزی تأکید دارد ؟

       1- فراوانی گل ها                 2- اتحاد دوستان قدیمی            3- جمعیت بسیار زیاد                4- مهربانی دوستان قدیمی

23- رابطه ی کدام دو واژه ، مانند بقیه نیست ؟

         1- یارانه و کامپیوتر        2-جلوه و ظاهر       3- فضیلت و برتری       4- کاربَر و استفاده کننده

24- معنی واژه های مشخص شده ی بیت زیر ، به ترتیب ، در کدام گزینه آمده است ؟

                   « به حلاوت بخورم زهر که شاهد ساقی است      به ارادت بکشم درد که درمان هم از اوست »

       1- علاقه ، محبوب، نوشیدنی، دوستی        2- شیرینی ، زیبارو ، شراب دهنده ، میل

       3- شیرینی ، یار ، شراب ، علاقه      4- اشتیاق ، یار ، نوشیدنی ، میل

25- معنی کنایی کدام گزینه نادرست است ؟

       1- یک نفس طی کردن : تند و بی وقفه حرکت کردن      2- دست و پا شکسته : ناقص و ناتمام

       3- لب گزیدن : ناراحت نشدن                                       4- بر سر زبان بودن : رایج و معروف بودن

26- کدام آرایه ی ادبی در این عبارت نیست ؟   « چون قلم و کاغذ برای نوشتن نداشت ، شنیده ها را بر کاغذ ذهن نوشت .»

       1- تشبیه                 2-  مراعات نظیر  3- تضاد              4- واج آرایی

27- در جای خالی بیت زیر ، کدام واژه ها قرار می گیرد ؟

      « ای هد هد .............. به .............. می فرستمت       بنگر که از کجا به کجا می فرستمت»

        1- صبا- صبا            2- صبا- سبا        3- سبا- سبا            4- سبا- صبا     

28- مفهوم حکایت « به خدا چه بگویم » چیست ؟

      1- خوش اخلاقی                    2- اصرار در کاری              3- راستگویی                   4- امانت داری 

29- فعل کدام گزینه گذرا به مفعول است ؟

      1- می دوید               2- فرا رسید                     3- نمی داند                    4- نمی روید

30- محور معنایی یک جمله ................... است .     1- اسم          2- فعل               3- کلمه             4- مفعول   

31- در عبارت « تصمیم گیری به تدبیر مناسب نیازمند است » همه ی گروه های اسمی وجود دارد به جز....

          1- نهادی              2- متممی                      3- مُسندی                      4- مفعولی

32- کدام گزینه با بقیه متفاوت است ؟     1- فراخنا           2- پهنا         3- تنگنا         4- درازنا

33- کدام گزینه با دیگر گزینه ها متفاوت است ؟   1- آهنگ لطیف     2- قصه های شیرین     3- خبر تلخ     4- بوی گُل

34- پیام درس « راه نیک بختی » چیست ؟  1- سحرخیزی      2- راست گویی      3- علم آموزی     4- همه ی موارد

35- کدام یک از آثار زیر از نوع ادبیات تعلیمی محسوب نمی شود ؟

      1- بوستان سعدی       2- شاهنامه       3- گلستان سعدی       4- کلیله و دمنه

36- در کدام یک از گزینه های زیر آرایه ی جناس به کار نرفته است ؟

      1- ای نام تو بهترین ســـــــر آغاز             بی نام تــــــــو نامه کــــــی کنم باز

      2- در جهان نتوان اگر مردانه زیست            همچو مردان جان سپردن زندگی است

      3- داد با این همه افتادگـــــــی ام            عــــــــزّ آزادی و آزادگــــــــــی ام

      4- می باش بــه عمر خود سحر خیز           وز خــــــــــــواب سحرگهان بپرهیز

37- با توجه به معنا ، املای کدام گزینه نادرست است ؟

      1- معاهده : پیمان          2- مهاربه : مبارزه و جنگ        3- اقتدار : توانایی        4- استعمال : به کار بردن

38-  گروه واژگان کدام گزینه ، همگی هم خانواده نیستند ؟

      1- حریم ، حرمت، احترام ، محروم                       2- حصار ، انحصار ، محاصره ، محصور

      3- اعتقاد ، عقاید ، قاعده ، معتقد             4- امن ، تأمین ، ایمن ، امان   

                                                      

+ نوشته شده توسط تیمو ررضایی در دوشنبه نوزدهم بهمن ۱۳۹۴ و ساعت 6:35 |

                  نمونه سؤالات املا از فارسی هشتم ( از درس یک تا آخر درس دوازده )

1-    با توجه به معنی مقابل هر کلمه ، املای آن را کامل کنید .

مـ...ال : غیر ممکن           تـ..مل : اندیشه            پو... ش پذیر : توبه پذیر        بــ...ر : بینایی

ما...یت: حقیقت               کنـ..: ذات

2-    املای صحیح کلمات افتاده از هر جمله را از کلمات داخل کمانک انتخاب کنید و بنویسید .

الف- پایه های برجش از .............. و بلور / بر سر تختی نشسته با ........... ( آج ، غرور – عاج ، قرور – عاج – غرور)

ب- رعد و برق شب.......... خنده اش .( تنین – طنین )

پ- .............. او نیست خشم و دشمنی ( عادت – آدت )

3- با حروف در هم ریخته ، با توجه به معنی داده شده کلمه بسازید و بنویسید

     الف- ت، ص ، و ، ر ، ر ، گ : نقاش            ب- د، ق ،ه ، ح : کاسه ی چشم       پ- ث، ه ، ج : پیکر

     ت- ن، ز ، ا ، خ : پاییز                           ث- ن ، ر ، ا ، ی ، ح : سرگشته

4- در متن زیر غلط های املایی را بیابید و شکل صحیح شان را بنویسید .

        « سنگ به جوانه گفت : تو به این سرزمین بی حاصل، شادی و تراوت بخشیده ای . بال های ضریف سنجاقک در روز می درخشید . سنجاقک بال های طوری اش را تکان داد و به هوا پرید و به طرف مرداب رفت . در اطراف سنگ ، همه چیز آرام بود . تنها گاهی بوته های خوار تکانی می خوردند . مرداب از زندگی یک نواختش رازی بود . سنجاقک با بحت و هیرت به اطراف نگاه کرد تا بلکه چشمه ی پاک و ذلالی بیابد و حیاط جوانه را نجات دهد .

1-    در گروه کلمات زیر ، املای کدام واژه ها نادرست است ؟ شکل درستشان را بنویسید .

« فرّ و فروق ، گرامی ترین ارمغان ایران ، پیراسته از هر آلایش ، خواستگاه بخردان و دانایان ، تبار ایرانیان ، پایدار و نصتوه ، ستبر و استوار ، تیره گی ناخویشتن شناسی ، خوار و کوچک ، سپاس گذار و قدر شناس .»

2-    درستی یا یا نادرستی جملات زیر را مشخص کنید

الف- نوشتن اعداد در متن املا هم به صورت حروفی و هم به صورت عددی درست است . ص     غ

ب- در جمله ی « هر حرکت صانیه شمار ، فرست ها را از ما می گیرد .» یک غلط املایی دیده می شود  ص  غ

پ- « مؤثر » هم خانواده ی « تأثیر و آثار » است.    غ     ص

7- شکل صحیح حرف افتاده را به همراه همزه بنویسید .

     تــ...مّل :اندیشیدن        مــ...ثّر : اثر گذار              الـ..ن : اکنون       مــ...دّب : با ادب      مـ...وا : پناهگاه      تـ..سف : ناراحتی

8-املای صحیح کلمه ی افتاده را از داخل کمانک انتخاب کنید و بنویسید

الف- از پیش خود می خورم................ ی کوچک بر می دارم. ( لغمه – لقمه )

ب- بهلول ............... و رفت ( برخواست – برخاست )

پ- به قدر فهم ................. می گویم .( مستمعان – مصتمعان )

ت- اکنون عصر ...................... ماشین بر تار و پود زندگی بشر است  ( چیرگی – چیره گی )

ث- خانواده برای خود .................. ، .................... و قانون و آدابی دارد ( حنجار ، حریم – هنجار ، هریم - هنجار ، حریم – حنجار ، هریم )

ج- هر کس به آسانی نمی تواند ............. خانواده را فرو بریزد ( حصار – حسار – هصار – هسار )

چ- جامعه ی ماشینی گویی می خواهد ما را از .................. اصلی خویش دور سازد ( حویت – هویت )

ح- امروزه دشمنان جنگ نرم را بی........... آغاز کرده اند ( حیاحو – هیاهو – هیاحو – حیاهو )

9- با توجه به معنی داده شده کلمه ی درست را از داخل کمانک انتخاب کنید و بنویسید

       الف- ............. : ستایش ( سنا – ثنا )                         ب- ............... : پست و بی ارزش ( خار – خوار )

       پ- ................. : خاشاک ( خس – خص – خث )          ت- ............... : پوشش شمشیر و سرنیزه ( قلاف – غلاف )

       ث- ............... بغل ( آقوش – آغوش )                        ج_ ...........ابزار جنگی ( صلاح – سلاح )

       ....................... : گفتار- زبان ( لحجه – لهجه )                         ح- ................. : سوراخ کردن ( سفتن – صفتن )

1-    با حروف در هم ریخته ی زیر ، با توجه به معنی مقابلشان کلمه بسازید .

الف- « ش، م ، أ، ن »  : محل پیدایش                ب- « ل، ه، ل،ه ، ه »  فریاد شادی

پ- « و، ا ، ح ، ت ، ل» : شیرینی    ت- « و، ا ، ت ، ک ، ذ» هوشمندی     ث- « ع ،ش ، و ، ی » : فاش شدن

12- با توجه به معنی ، درستی یا نادرستی املای هر واژه را تشخیص دهید .

     صبا : باد خنک // استئمار : آبادانی خواستن//  مهاربه : جنگ //  استعمال : مصرف //فتوا : حکم دینی // ناضر : نگرنده

2-    در متن زیر املای کدام کلمات نادرست است ، صحیح آنها را بنویسید

« غلیان ها شکسته شد ؛ تمباکو تهریم شد ؛ شاه به تنگنا افتاد و توطعه ی اینگلیس شکست خرد .»

3-    در گروه کلمات زیر ، املای کدام کلمات نادرست است ؟

« تمر یادبود ، مهربان و مؤدب ، جمبه ی عملی ، زائران خانه ی خدا ، جزءِ دوم ، منشاء حیات »

4-    در گروه کلمات زیر کلمات نادرست را پیدا کنید و درست آنها را بنویسید .

       « ستم ها و گذند های فراوان ، جنگ تحمیلی ، حامیان آمریکایی ، آهنگ هماسی ، حمت و غیرت ، تخصص و تعهد ، عرسه ها و میدان ها ، معوا و مسکن ، پوپک مؤدب ، متواضع و فروتن »

5-    شکل صحیح کلمه را پیدا کنید

       الف- شیر حق را دان ................. از دغل ( منزح – منزه – منذه – منذح )

       ب- در ............... بر پهلوانی دست یافت ( قضا – غزا – غذا – قزا )

       پ- گشت ............... آن مبارز ، زین عمل ( هیران – حیران )   ت- بنده ی حقم نه................. تنم ( مأمور – معمور )

      ث- باد خشم و باد شهوت ، باد .........../ برد او را که نبود اهل نماز ( عاز – عاض – آز )

       ج- در راه ............... به وی باز خورد و آن زر به حیلت ببرد ( تراری – طراری )

16- در متن زیر املای کدام واژه ها درست نیست ؟ املای درست آنها را بنویسید .

     مدت ها بود که در نماز و عبادت کاحلی می کردم و اخلاس کافی و کاملی نداشتم و خلل و تباهی در عقایدم راه یافته بود و از این وضعیت به شدت ناراحت بودم . پدرم به اوضاع و احوالم واقف شده بود با مهربانی پرسید : ایا در موضع شک و تردید افتاده ای ؟ هان ؟ گفتم « وسوسه های احریمنی و جاه طلبی و شحوت ، قدم هایم را سست کرده و حب دنیا بین من و خدا فاصله انداخته است .» پدرم با صدای رسا گفت : « آفرین بر زکاوت و هوشیاری تو ! آگاهانه ، شیطان ، جرأت نزدیکی به تو را ندارد . در کار خیر هاجت هیچ استخاره نیست . بلند شو و وظو بگیر و هلاوت انس با حضرت دوست را دریاب.»

17- در گروه کلمات زیر ، املای کدام کلمات نادرست است ؟ شکل درست آنها را بنویسید .

« تاریخ معاصر ایران ، نظام شاهنشاهی ، وحدت و یک پارچه گی ، بنیان گزار انقلاب اسلامی ، ظاهر و باطن ، انصجام و وحدت ، فضیلت ایثار و جوانمردی ، مهتوای آثار

18- در کدام گروه از کلمات زیر ، غلط املایی وجود دارد ؟

        1- لهجه ی خاصّی       2- شعر خوانی نوه ی شما      3- لحظه ای مکس       4- استعداد بی نظیر

+ نوشته شده توسط تیمو ررضایی در شنبه دهم بهمن ۱۳۹۴ و ساعت 21:47 |

بسم الله الرحمن الرحیم

                   سؤالات کتاب باز و متنوع از فارسی هشتم ( درس یک تا آخر درس نهم)         تنظیم : رضایی

1-    با توجه به شعر ص10 به سؤالات زیر پاسخ دهید .

  الف- قالب شعر چیست ؟ ب- کدام بیت ها ردیف دارند؟ مشخص کنید .پ- کدام بیت دو کنایه دارد ؟ ت- کدام بیت تشبیه دارد ؟ ث- کدام کلمه در معنای « مطیع و فرمانبردار» است ؟ ج- معنای لغات « کُنه و ماورا» را بنویسید چ- جناس ها را مشخص کنید

 2- در ص 12 و 13ابیاتی را پیدا کنید که آرایه های زیر را داشته باشند : الف- واج آرایی ب- تشبیه پ- تلمیح ت- مراعات نظیر

 3- پیام حکایت ص16 چیست ؟

4- در تشبیه « پرهای طاووس چونان برگ خزان دیده می ریزد » ارکان تشبیه را معلوم کنید

5- با توجه به شعر ص20 به این سؤالات پاسخ دهید :الف- قالب شعر چیست ؟ ب- قافیه های آن را مشخص کنید پ- کدام بیت هم آرایه ی تضاد دارد و هم تشخیص؟ ت- کدام بیت تشبیه دارد ؟( ث- مفرد تماثیل کدام کلمه است ؟ 1- تمثیل 2- تمثال 3- مثال 4- مثل) ج- نژند و نغز را معنی کنید

 6- این لغات را معنی کنید . سپند ، تبار، خامه ، نژاده ، فروغ ، سُتوار ، نستوه ، گُرد ( کدام کلمه با بقیه هم خانواده نیست ؟ 1- فراغت 2- فارغ 3- فروغ  4- فراغ)

7- آرایه ی این عبارت چیست ؟ « سرزمین سپند فرّو فروغ و فرزانگی و فرهیختگی»

 8- معادل این بیت را در ص32 پیدا کنید « چو توانستم ندانستم چه سود   چودانستم توانستن نبود »

9- در ص36 یک ضرب المثل پیدا کنید

10- به ص 37 نگاه کنید و به این سؤالات پاسخ دهید الف- یک آرایه ی تشبیه و یک آرایه ی تضاد پیدا کنید ب- کلماتی پیدا کنید که با این کلمات هم خانواده باشند : عواطف ، لذیذ، خصوص، شاغل ، دوام پ- سه کلمه ی جمع پیدا کنید و مفرد آنها را بنویسید ت- دو فعل مضارع پیدا کنید

11- خود آگاهی عبارت است از ......

 12- مفعول و متمم را در این جمله ها پیدا کنید الف- مرا آموخت علم زندگانی ب- آیا می توانید از فروشگاه چیزی بخرید ؟ پ- حکیمی را گفتند چه می خواهی ؟

 13- با توجه به شعر ص45 به سؤالات زیر پاسخ دهید ؟ الف- قالب شعر چیست ؟ ب- کدام ابیات ردیف دارند ؟ پ- کدام بیت تلمیح دارد ؟ ت- کدام بیت کنایه دارد ؟ ث- کدام ابیات فعل امر دارند ج- چند کلمه ی مخفف در شعر پیدا کنید چ- مصراعی را پیدا کنید که هم مفعول داشته باشد و هم متمم ح- کدام لغت به معنی لباس است ؟

14- نام دیگر ادبیات اندرزی چیست ؟ از بهترین نمونه های ادبیات اندرزی چهار کتاب نام ببرید

 15- بهلول سه سؤال از جنید پرسید آن سه سؤال و پاسخ آنها را با توجه به ص47و48 بنویسید

 16- معادل این واژه ها را با توجه به درس آداب نیکان    و « انسان ، فناوری ، اخلاق » پیدا کنید و بنویسید : پذیرنده ، شنونده ، ابزار قدیمی برای رصد ستارگان ، روش ، دیوار ، نشانه ها ، بی خبری ، تکنولوژی

 17- مفرد این جمع ها را بنویسید : آداب ، فضایل ، مظاهر ، افراد ، عقول ، احوال

18- با توجه به شعرص 55 و 56 به سؤالات زیر پاسخ دهید الف- شعر در چه قالبی است ؟ ب- کدام بیت ردیف دارد ؟ پ- کدام مصراع ها تشبیه دارد ؟ ت- کدام مصراع ها کنایه دارد ؟ ث- معادل امروزی « از جیب نظر تا دامن » چیست ؟ ج- یک ترکیب اضافی و یک ترکیب وصفی در شعر پیدا کنید و بنویسید چ- تفاوت کلمات « خوار » و « خار » را بنویسید . به این نوع کلمات چه می گویند ؟ ح- در بیت 10 مفعول و متمم را پیدا کنید خ- گوهر شکر عطایت سُفتن ، یعنی چه ؟ د- آرایه ی ادبی بیت 12 را بنویسید ذ- کدام کلمه به معنی « ضعف و ناتوانی » است ؟

19- مهم ترین مثنوی های فارسی را نام ببرید .

20- با توجه به درس هشتم به این سؤالات پاسخ دهید الف- معانی این کنایات را بنویسید 1- دانش دست و پا شکسته 2- لب گزید3- یک نفس طی کرد 4- بر سر زبان بودن ب- دو تشبیه در درس پیدا کنید و ارکان آنها را بنویسید پ- معادل این کلمات را در درس پیدا کنید : اصل، شیرینی ، شادابی، شایستگی ، نخست وزیر ، مایه زده شده ، فریاد شادی ، فاش شدن ، اتفاقاً ، بلند ت- در درس، پنج صفت بیانی پیدا کنید و بنویسید

21- ترکیب های اضافی و وصفی را مشخص کنید . نیرنگ استعمار – طبیب زخم – شعر حافظ – فتوای تاریخی – سقف غار – مقاومت دلیرانه- سردار زخمی- آشیان وفا

22- کلمات هم خانواده را پیدا کنید و در کنار هم بنویسید : ساحر ، مقلد ، قطره ، حرب ، محروم ، سِحر ، طیاره ، نقاش ، ارجاع ، مستعمره ، تحریم ، صورت ، طایر ، مقطر ، تقلید ، مرجع ، نقش ، محاربه ، استعمار

23- جناس ها را معلوم کنید 1- کار دلم به جان رسید ، کارد به استخوان رسید 2- برادر که در بند خویش است نه برادر ، نه خویش است پ- دل من هست از این بازار ، بیزار 3- بدان گه که خیزد خروش خروس4- درشت است پاسخ ولیکن درست5- موج ها خوابیده اند ، آرام و رام 6- نیکی به جای یاران ، فرصت شمار یارا

 24- نویسنده ی هر کتاب را بنویسید . بوستان – به قول پرستو- رساله ی قشیریه- فرزند ایران – جامع التواریخ – جامع التمثیل – اسرار التوحید- بهارستان -  امیرکبیر – داستان هایی از زندگی امیرکبیر

25- اگر در شعری ، قافیه هر بیت با بیت های دیگر متفاوت باشد به قالب آن .... می گویند.

26- با حروف در هم ریخته ، با توجه به معنی داده شده کلمه بسازید و بنویسید .

        الف- ت، ص ، و ، ر ، گ، : نقاش //  ب- د، ق ، ه، ح: کاسه ی چشم// پ- ث، ه، ج: پیکر// ت- ن، ز، ا، خ: پاییز //ث- ن، ر  ا، ی ، ح : سرگشته

27- زیر کلماتی که جمع هستند خط بکشید . درخشان ، آخرین ، احساس ، ذرات ، بال زنان ، روشنایی ، نجات ، بال ها ، سبزه ها ، سوزان ، اطراف ، طراوت ، ارمغان ، عوامل ، اسلحه

28- در هر جمله نوع « را » را توضیح دهید .الف- امیر را خبر دادند ب- امیر را خاطر به آن شد پ- مرا با او کار است ت- شیخ را پیش او بردند ث- مریدان شیخ را گفتند ج- جنید دست بهلول را بوسید چ- دانش تو را پاسبان است

    29- در کدام یک از گروه های اسمی زیر ، هسته درست مشخص نشده است ؟

       1- معلم بهترین کلاس       2- پنجاه تخته پتوی ایرانی     3- رنگ سبز یشمی      4- این باغ پِر از گل

30- هم خانواده هر کلمه را از صفحه خواسته شده بیابید . حکمت ص17/ مخصوص ص19/ اصیل ص 37/ جامعه ص 29 / اکتشاف ص 66/ لایق ص 67 / عطر ص 76

31- قاآنی در .................. سرایی استاد بود و کتاب ............ را به شیو ی ........................ نوشت

32-  میرزا محمد علی صائب در قرن .................. هجری قمری می زیست . اشعار او عموماً غزل................ و ............... است

33- املای صحیح را انتخاب کنید الف- بهلول ......... و رفت ( برخواست – برخاست) ب- به قدر فهم........ می گویم ( مستمعان – مصتمعان ) پ- .................. پوشش شمشیر و سرنیزه ( قلاف – غلاف ) ث- ................ ابزار جنگی ( صلاح – سلاح )

34- جامی در قرن ................ می زیست و.............. به تقلید از نظامی و................. به تقلید از گلستان سعدی و ................ از آثار اوست.

35- مجموعه ی نوشته ها و انشاهای قائم مقام فراهانی ............. نام دارد که در نوشتن آنها از شیوه ی .................... پیروی کرده است

36- در مصراع « ستاره ای بدرخشید و ماه مجلس شد » منظور از « ستاره» چه کسی است ؟

37- این جمله به کدام ویژگی مردم در عصر قاجار اشاره دارد ؟ « اگر آبله بکوبیم ، بچه جن زده می شود ! »          

+ نوشته شده توسط تیمو ررضایی در شنبه دهم بهمن ۱۳۹۴ و ساعت 21:44 |

                                                              فال حافظ

(1 ) شاه تهماسب اول ، روزی با انگشتری بسیار گرانبها بازی می کرد . ناگهان انگشتری از دست وی افتاد و هر چه جست و جو کردند ، نیافتند . سرانجام پادشاه به دیوان عارف شیراز ، فالی زد . این بیت مناسب حال آمد :

              دلی که غیب نمای است و جام جم دارد           ز خاتمی که دمی گم شود چه غم دارد

شاه بی اندازه شاد شد و از شگفتی دست های خود را روی زانوی خود زد . از قضا انگشتری که در چین قبا پنهان بود ، بیرون افتاد .

( 2 ) مگس خان افغان بر سر قبر خواجه حافظ رفت و خواست مقبره او را ویران کند ، جمعی او را ممانعت کردند و قرار بر تفأل از دیوان خواجه نهادند ، چون تفأل زدند این شعر نمودار شد :

                      ای مگس عرصه سیمرغ نه جولانگه توست          عِرض خود می بری و زحمت ما می داری

(3 ) نظام دستغیب شیرازی در سال 1039 در شیراز وفات یافت ، نعش او را به حافظیه بردند ، متولی مانع شد ، قرار بر این گذاردند که از دیوان حافظ تفأل کنند ، غزلی با مطلع زیر آمد :

                    رواق منظر چشم من آشیانه ی تست                  کرم نما و فرود آ که خانه ، خانه ی تست

(4 ) شاه عباس دوم صفوی چون برای تسخیر آذربایجان به تبریز رفت ، با دیوان خواجه حافظ فالی گرفت ، این بیت مناسب حال آمد :

                        عراق و فارس گرفتی به شعر خود حافظ           بیا که نوبت بغداد و فتح تبریز است

(5 ) مرحوم شیخ محمد علی مدرس خیابانی صاحب کتاب نفیس  « ریحانه الادب » نقل فرموده اند که : روزی در اندیشه ی این بودم که آیا حافظ مردی با ایمان و عابد و متشرع بوده است یا خیر ؟ فکر کردم که از خود او فال بگیرم ، شاید خود پاسخ مرا بدهد و وقتی دیوان را باز کردم این غزل آمد :

   عیب رندان مکن ای زاهد پاکیزه سرشت            که گناه دگران بر تو نخواهند نوشت

             من اگر نیکم اگر بد ، تو برو خود را باش            هر کسی آن درود عاقبت کار که کشت

            همه کس طالب یارند چه هشیار و چه مست        همه جا خانه ی عشق است چه مسجد چه کنشت

( 6 ) در تاریخ آورده اند : زمانی که ملک حسین اردنی ، به ایران آمده بود ، برای دیدار حافظیه به شیراز سفر نمود و یکسر به مزار خواجه حافظ رفت ، در آنجا برای او شرح دادند که از دیوان خواجه تفأل می شود و ابیات همیشه مناسب حال می آید ، ملک حسین اصرار کرد که برای او نیز از دیوان خواجه حافظ تفأل شود ، چون دیوان را گشودند ، این مصرع مناسب حال او آمد :

   فلک به مردم نادان دهد زمام مراد

(7 ) جناب آقای بهاء الدین خرمشاهی نقل می فرمودند که : یکی از دوستان نقل می کرد که در یکی از شهرستان ها ، با یکی از فضلا به نام آقای اویسی که در حال حاضر نیز رئیس حوزه علمیه همان شهر است ، بحث و گفت و گویی در باب حافظ و سعدی داشتیم ، جناب اویسی می گفت : من به اندازه شما ها به شعر و هنر حافظ اعتقاد ندارم ، سعدی را غزلسرای بهتری می دانم و چنین و چنان ، راوی نقل می کرد که بحث بالا گرفت و سرانجام به جناب اویسی گفتیم ؛ آیا حاضرید در این باب به دیوان حافظ تفأل بزنید و ببینید در این باب چه می گوید ؟ آقای اویسی از این تهدید و تحدی هراسی به دل راه نداده و گفت : بله حاضرم . سپس طبق آداب فال زدند . این ابیات آمد :

   من از جان بنده ی سلطان اویسم                    اگر چه یادش از چاکر نباشد

   کسی گیرد خطا بر نظم حافظ              که هیچش لطف در گوهر نباشد !

 

                                                            

 

+ نوشته شده توسط تیمو ررضایی در شنبه دهم بهمن ۱۳۹۴ و ساعت 20:35 |

بسم الله الرحمن الرحیم

                                                                                                                                                                                                                                         سؤالات املایی فارسی نهم

                                               فصل اول

1-در گروه کلمات زیر ، واژه های نادرست را پیدا کنید و درست آنها را بنویسید

       خداوند روزی ده – فروزنده ماه و ناهید و مهر – حقۀ یاغوت انار – شکر اِنعام – صنع خدای تعالی – انواء نباتات – برّو بهر – مرغان هوا- غندیل های وی

2-با توجه به گروه کلمات واژگان درست را انتخاب کنید

   ( سریر/ صریر مُلک وی ) ( بستان معرفت / مئرفت ) ( مدهوش و متهیر / متحیر  ) ( فکر رستن / رصتن )

3-واژه صحیح را با توجه به معنی جمله در جای خالی قرار دهید

     الف- اگر نه ..................... داده اند تا در بستان حق تعالی تماشا کنی و بیرون آیی ( راحت / راهت )

    ب- از جمال صورت قصر و بسیاری غلامان و ....................... مُلک وی ، هیچ خبر ندارد ( سریر / صریر )

    ج- در زمین نگاه کن که چگونه ................................ تو ساخته است ( بصاط / بساط / بسات )

     د- کوه و دریا و درختان همه در تسبیح اند / نه همه مستمعی فهم کند این ..................... ( اصرار / اسرار )

4-در متن زیر غلط های املایی را بیابید و اصلاح کنید .

   می دانی که این آسیاب چه می گوید ؟ می گوید معرفت این است که من در آنم . گرد خیش می گردم و پیوسته در خود صفر می کنم تا هر چه نباید از خود دور گردانم . در وغت بهار بنگر و تفکر کن که زمین چگونه زنده شود و چون دیوای هفت رنگ  گردد . نگاه کن مرغان هوا و هشرات زمین را هر یکی بر شکلی دیگر و بر صورتی دیگر .

                                                       فصل دوم

1-با توجه به گروه کلمات واژگان درست را انتخاب کنید

   گاهی اوقات/ اوغات // سایر هواس/ حواس // حسّ لامصه/ لامسه // موحبت / موهبت های متعدد // زنگار / ذنگار آیینه

   مصاعی / مساعی و کوشش // مقتنم / مغتنم و غنیمت شمردن

2-واژه صحیح را با توجه به معنی جمله در جای خالی قرار دهید

 الف- هر که با بدان نشیند ، اگر نیز طبیعت ایشان در او اثر نکند به ...................ایشان متهم می گردد ( تریقت / طریقت)

 ب- بیاموز آموختن ........................ نیست ( عار / آر )

3-در متن زیر غلط های املایی را بیابید و اصلاح کنید

   هنگامی که آدمی با مسئله ای رویارو می شود اگر دوستی با وی همدلی کند ، باعث خورسندی او می شود . انسان بی دوست همواره غمگین است و تنهایی یکی از سنگین ترین مصاعب است . مایع تأسف است که در جهان روشنایی ، نعمت بینایی تنها برای راهتی در کار ما استفاده شود

4-در گروه کلمات زیر واژه های نادرست را پیدا کنید و درست آنها را بنویسید

    از طریق تجربه – مرهله پر تب و تاب – بی صدا و بی حیاهو- مطاع جوانی – مصبر کلاس – حجّت حق- عید سعید باستانی – حرس و حوس باطل – همدم نیکو خصال – حس لامسه

                                             فصل سوم

1-در گروه کلمات زیر واژه های نادرست را پیدا کنید و آنها را اصلاح نمایید

  محاوره و گفت و گو –خوظ نمودن – اصتراق سمع – طالب علم – گفتار خیره – خار مقیلان – کلبه اهزان – دل غمدیده – اصل و سبب – پویه کردن – تحمت این واقعه – خفاش خویان – رنگ و رخسار

2-واژه صحیح را با توجه به معنی جمله در جای خالی قرار دهید

   الف- ......................... کن اگر چه اصل و گوهری باشی ، گوهر تن نیز داری ( جحد / جهد )

  ب- مادران دل به مهر فرزندان گرم و ............................... می دارند ( طپنده / تپنده )

  ج- گر تکبر می کنی با خواجگان ........................ کن ( سفله / صفله )

 د- در محاوراتی که به حضور او میان دو کس رود .......................... ننماید ( خوز/ خوض )

3-حروف جا افتاده کلمات زیر را با توجه به معنی آنها بنویسید

    الف- .......................... عن و سرزنش ( ت، ط ) // به ر............... م برادران غیور ( ق، غ ) // ق........ر چاه ( ئـ ، ع )

  ب- ل .......... جه و گویش ( ح ، ه ) // ............. دّی استوار ( ص ، س )

  ج- ................ واطف ژرف ( ا، ء ، ع )//  ................ جو و بد گویی ( ح ، ه )

4-در متن زیر غلط های املایی را بیابید و درست آنها را بنویسید .

اگر مردم را با گوهر اصل ، گوهر هنر نباشد ، صحبت هیچ کس را به کار نیاید و در هر که این دو گوهر یابی ، چنگ در وی زن و از دست مگزار .// حافظ فرزانه ای است با اندیشه های عمیق عرفانی و اواطف انسانی // دائیه ای در باطن من پدید آمد که به هیچ وجح در ان حالت که اندر بودم ، رازی نتوانستم بود . // پس جواب خود بگوید بر وجهی که در متقدم طئن نکند .

                                              فصل چهارم

1-در گروه کلمات زیر چند غلط املایی وجود دارد ؟ غلط ها را اصلاح کنید .

    محفوض داشتن – حیات ابدی – بی وقفه و مدام – محظر درس – بحث و مناظره – هوش و فراصت – رمق و توان

2-در عبارت های زیر غلط های املایی را پیدا و اصلاح کنید

  الف- آن خاجه او را به رنج و مشقت کار می فرمود    ب- ابلیس ذهره ندارد که گرد او گردد

 ج- محمد جهان آرا به غافله ای ملهق شد که به سوی عاشورا می رفت

 د- دشمن بد عهد بی انصاف با حجوم بی امان خود مرزها را جابه جا می کرد

4-واژه های درست را انتخاب کنید

    رخصار / رخسار و چهره // مجلس انس/ انص // دزد و ترّار /طرّار // هوش و فراست / فراصت // بی وقفه / بی وغفه و بی درنگ // صلاح / سلاح جنگ

5-از میان حروف مقابل موارد مناسب برای کلمات زیر را انتخاب کنید

       ص/ س/ ع / د / ت/ ط/ و /

 نیکو ........... یرت // ت ......... رّض و پرخاش // از جای برخ ........... ست

 قحـ ........... ی عظیم // اهل و ............. یال

در کدام گروه کلمات ، واژه ها ، هم خانواده هستند ؟

    1-حجّت – حاجت – احتیاج    2- غنیمت – مغتنم – غنی    3- منطقه- نقاط – نقطه    4- عادت- معتاد- اعتیاد

زیرکلمۀ درست خط بکشید

  الف- نوجوانی دوران پر تب و .................. زندگی است .( طاب – تاب ) /ب- .............. جوانی به بازار نیست ( متاء – متاع )

 ج- .............. هم نشین بر منش انسان عمیق است ( اثر گزاری – اثر گذاری ) د- پرهیزگار و .......... باش و علم دوست ( قانع- قانه) ه- کس را پند مده ...................... کسی را که پند نشنود ( خاسه – خواصه – خاصه ) و- سرزنش ها گر کند........... مغیلان غم مخور ( خوار – خار ) ز- در بن چاهیش بباید ........... ( نهفت – نحفت ) ح- .............. پدرش رفت و خبر دار کرد  ( ذی – زی ) ط- بیمار با ............. پاسخ داد ( تعرض – تعرز ) ی- در تن رنجورش .................... باقی نمانده بود ( رمغی – رمقی ) ک- چند قدم دور نشده بود که شیون از خانه بیمار ............... ( برخواست – برخاست ) ل- جنگ ، جنگی ( فوغ – فوق ) باور بود // م- بر ( فراز – فراذ ) گنبدی زیبا // ن- آفرینش همه ............... خداوند دل است ( تنبیح – تنبیه )

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

+ نوشته شده توسط تیمو ررضایی در جمعه نهم بهمن ۱۳۹۴ و ساعت 17:22 |

                                                               دانایی

آن کس که بداند و بخواهد که بداند                                              خود را به بلندای سعادت برساند

آن کس که بداند و بداند که بداند                                                     اسب شرف از گنبد گردون بجهاند

آن کس که بداند و نداند که بداند                                                     با کوزه آب است ولی تشنه  بماند

آن کس که  نداند و بداند که نداند                                                   لنگان خرک خویش به مقصد برساند

آن کس که نداند و بخواهد که بداند                                                  جان و تن خود را ز جهالت برهاند

آن کس که نداند و نداند که نداند                                                        در جهل مرکّب ، ابدالدهر بماند

آن کس که نداند و نخواهد که بداند                                               حیف است چنین جانوری زنده بماند                                                

 

+ نوشته شده توسط تیمو ررضایی در سه شنبه پانزدهم دی ۱۳۹۴ و ساعت 6:17 |

بسم الله الرحمن الرحیم

                             حل و شرح یک تمرین ، فارسی نهم ، صفحه 28، تمرین یک

در میان کلمه های زیر ، هم خانوادۀ کدام واژه ها در متن درس به کار رفته است ؛ آنها را بیابید و بنویسید .

                « غنی ، حجّت ، یوم ، مغتنم ، احتیاج ، صبور ، دوام ، مساعی ، سعید

توجه داشته باشید که هم خانواده بعضی از کلمات فوق در قسمت شعر ( کار و شایستگی )  وجود دارد : یوم ( ایّام ) ؛ مغتنم ( غنیمت ) ؛ مبصر ( بصیرت ) ؛ احتیاج (حاجت ) ؛ مساعی ( سعی )

     می دانیم که شرط هم خانواده بودن داشتن دو شرط اصلی است ، یکی هم ریشه بودن و یکی ارتباط معنایی ؛ اگر چند کلمه با هم ، هم ریشه بودند ؛ اما ارتباط معنایی نداشتند فقط هم ریشه هستند و هم خانواده محسوب نمی شوند ، هر چند گاهی این ارتباط را همه متوجه نمی شوند ؛ مثلاً معنی اصلی « قرض » به معنی بریدن است و در فارسی به معنی « وام » بکار می رود . در واقع وقتی کسی به شخصی قرض می دهد قسمتی از دارایی خود را از خود بریده و جدا کرده است ؛ بر همین اساس واژۀ « مقراض » ( قیچی ؛ وسیله ای که می بُرد ) ساخته شده است . کلمات قراضه ، استقراض ، منقرض نیز به نوعی با هم ارتباط دارند . مثال دیگر برای هم ریشه و هم خانواده ریشه های واژۀ « درس» است . کلمات درس ، مدرسه ، مدّرس ، مَدرس ، تدریس و... هم خانواده هستند و کلمۀ « مندرس » از درس به معنی « کهنه » فقط هم ریشه با درس است .

   غنی : از ریشه « غ ن ی » بر وزن فعیل و صفت مشبهه است . دو حرف « ی » در هم ادغام شده اند و در زبان عربی تشدید آنها گذاشته می شود : غنیّ ؛ واژه های غَنا( توانگری ) ؛ غُنیه ( مالداری ) ؛ اِغنا ( بی نیاز کردن ) ؛ مُغنی ( بی نیاز کننده) ؛ استغنا ( توانگری خواستن ) و مستغنی با آن هم خانواده اند و کلمات غِنا ( آواز خوانی ) ؛ اُغنیه ( سرود ، ترانه ) ؛ مُغنّی ( آواز خوان ) و... با آن هم ریشه اند .

حجّت : از ریشۀ « ح ج ج » ، تشدید بر روی حرف « ج » حکایت از مضاعف بودن ریشه دارد . کلمات هم ریشه و هم خانواده : حج ، حاج ، مُحاجّه ، احتجاج ، مَحَجّه ( راه راست )

یوم : yo[w]m، در عربی یَوم ؛ جمع آن ایّام ( در اصل ایوام ) بر وزن افعال ( واو در « ی » ادغام می شود مثل علیو( علیّ ) و جلیّ ( جلیو ) )

مغتنم : اسم مفعول از مصدر اغتنام از غَنَم به معنی گوسفند ؛ با غنیمت ؛ غانم ( غنیمت گیرنده ) ؛ مغتنِم ( غنیمت شمارنده ) و اغتنام ( غنیمت شمردن ) هم خانواده است .

مبصر : اسم فاعل از مصدر اِبصار ، در عربی به معنی بیننده ، بینا  و مراقب ، در فارسی ارشد کلاس ؛ از بصر به معنی چشم ، دید و توسعاً دانش ؛ کلمات استبصار و تبصره هم از این ریشه هستند .

احتیاج : بر وزن افتعال در اصل « احتواج » از ریشه « ح و ج » ( اجوف واوی ) اسم مفعول آن محتاج ( در اصل محتوج ) ؛ هم خانواده : حاجت ( حوجت ) ؛ حوائج / حوایج ؛ مایحتاج

مساعی : ( بر وزن مفاعل ، جمع مَسعی ( مَسعا ) ، از ریشه « سعی » ) کوشش ها ؛ هم ریشه : سعایت ( سخن چینی ) ؛ ساعی ( 1- کوشا 2- سخن چین )

اتّهام ( ص 54 ) ؛ بر وزن افتعال از ریشه وهم در اصل اوتهام  ؛ در درس با تهمت هم خانواده است . در صورتی که اولین حرف اصلی مصدر ثلاثی مجرد حرف عله ( و، ی ) یا همزه باشد ، در باب افتعال این حرف به « ت » تبدیل می شود مانند اتصاف ، اتصال ، اتحاد ، اتقاظ و اتخاذکه مجرد آنها به ترتیب وصف ، وصل،وحدت ، یقظه ، و اخذ می باشد . هم خانواده : وهم ، موهوم ، ایهام ( اوهام ) ؛ توهم ؛ تهمت ؛ متهم ؛ متوهم

+ نوشته شده توسط تیمو ررضایی در جمعه یازدهم دی ۱۳۹۴ و ساعت 10:20 |

                                        بسم الله الرحمن الرحیم       

                     فارسی نهم    نوبت اول                        پایه نهم

1-در بیت« به بینندگان آفریننده را  //  نبینی  مرنجان دو بیننده را »شاعر چه توصیه ای دارد؟

       الف) توجه کردن به بینندگان                          ب) خدا را با چشم سر نمی توان دید

       ج) انسان ها را به خداشناسی دعوت کردن           د) خداوند همه جا هست

 

2-معنی و مفهوم همه گزینه ها درست است به جز....

الف)پیوسته در خود سفر می کنم : همواره در درون خود تامل می کنم

ب) از سریر ملک وی هیچ خبر ندارد : از تخت فرمان روایی او بی خبر است

ج) دل ندارد که ندارد به خداوند اقرار :  دل هرگز نمی تواند خداوند را بشناسد

د)عقل حیران شود از خوشه زرین عنب :  عقل آدمی از زیبایی خوشه طلایی انگور تعجب می کند

 

3-معنی و مفهوم کدام گزینه نادرست است؟

          الف)متاع جوانی به بازار نیست : کالای ارزشمند جوانی در بازار وجود ندارد

           ب) انسان بر دین و آیین همنشین خود است : انسان از دین و روش دوست خود پیروی می کند

           ج) مار بد تنها تو را بر جان زند : مار بد فقط به جان تو آسیب می رساند

            د) به چشم بصیرت به خود در نگر: با چشم باز خود را نگاه کن

 

4- از عبارت زیر کدام گزینه برداشت می شود؟

     « اگر کسی به جواب مشغول شود و او بر بهتر جوابی از آن قادر بود صبر کند تا آن سخن تمام شود  پس جواب خود بگوید                                                           بر وجهی که در متقدم طعن نکند »

             الف) حاضر جواب بودن و زیرکی                          ب)تامل در پاسخ گویی و احترام به دیگران

              ج) پاسخ درست و کامل دادن                              د)در پاسخ گویی تنها به سوال کننده نظر داشتن

 

5-هر چه در وجود است یعنی.....

              الف) هر چه در وجود تو دیده می شود               ب) هر چه در زمین وجود دارد

                ج) همه موجودات                                        د) همه موارد

 

6- معنی کدام گزینه ، نادرست است ؟

               الف) گزند : آسیب                      ب) دریغ : افسوس

               ج) آوردگاه : مبارزه کردن             د) پیکار : جنگ

 

7- در بیت « ندانی که ایران ، نشست من است       جهان سر به سر ، زیر دست من است » قافیه ها را مشخص کنید .

             الف)من - من             ب) نشست - زیردست            ج) نشست - دست          د) است - است

8-در همۀ گزینه ها هم خانواده به کار رفته است به جز گزینۀ ...؟

        الف)ایمان به خداوند، مؤمن را از گناه به دور می دارد                     ب) آرامستان خانه را به آرامش باز آورند             

       ج) با شوق و اشتیاق وصف نشدنی ، از وطن دفاع کرده اند            د) مادر ، بی خویش و ناخوش و نا آرام است

 

9- نوع «را » در کدام گزینه نشانه مفعول است؟

         الف) امیر خراسان را پرسیدند                        ب) حکیمی را پرسیدند

          ج) تو را فرموده است تا در آن نظر کنی            د) باغبانی پیر و سالخورده را دید که سرگرم کاشتن نهال بود

 

10- « خود را شکستن » در بیت زیر کنایه از چیست ؟

     « آینه چون نقش تو بنمود راست / خود شکن آیینه شکستن خطاست »

           الف) متواضع شدن                  ب) خود را اصلاح کردن

            ج) ترک خود خواهی               د) خود شناسی

11- کدام گزینه پرسش انکاری است؟

           الف) که تواند که دهد میوه الوان از چوب؟            ب) چو بفروختی از که خواهی خرید؟

           ج) چه جای این حرص وهوس باطل است؟             د) تو فردی فقیر بودی به امیری خراسان چون افتادی؟

 

12- در کدام گزینه صفت تفضیلی به کار نرفته است؟

       الف) هم نشین تو از تو به باید                 ب) یار بد بدتر بود از مار بد

       ج) به دانش شود مرد پرهیز گار                د) چو دخلت نیست خرج آهسته تر کن

13-در بیت « دیدار یار غایب دانی چه ذوق دارد //  ابری که در بیابان بر تشنه ای ببارد » چه چیز به چه چیز تشبیه شده است؟

        الف)یار غایب به ابر           ب) دیدار یار به بارش ابر            ج) ذوق به ابر           د) دیدار یار به آدم تشنه

14-معنی همه واژه ها به جز واژه.....درست است؟

       الف) زرین : طلا        ب) عار : عیب و ننگ          ج) طریقت : راه و روش           د)بوم وبر : سرزمین    

15-موضوع کدام کتاب نادرست نوشته شده است؟

       الف) اخلاق ناصری : عرفان نظری                          ب) مخزن الاسرار : اخلاق و مواعظ و حِکَم

         ج) قابوس نامه اخلاقی و تربیتی                            د) مرزبان نامه : داستان وتمثیل

 

16-در کدام گزینه همه واژه ها   هم خانواده نیست؟

       الف)  احتیاج ، حاجت ، محتاج                      ب) مجتهد ، جهد ، اجتهاد

        ج)اقناع ، قانع ، غنیمت                              د) مطلب ، طالب ، مطلوب

 

17-کدام گزینه نادرست است ؟

    الف) حدیقه الحقیقه اثر سنایی غزنوی است          ب) فردوسی در پاسداشت زبان فارسی ، نقش بسیار برجسته ای دارد

   ج) اسرار التوحید کتابی است در احوال محمدبن منور د) آثار سعدی را در مجموعه ای به نام « کلیات »  جمع آوری کرده اند .

 

18-در بیت« چو بفروختی از که خواهی خرید  //  متاع جوانی به بازار نیست » کدام آرایه وجود دارد؟

           الف )تضاد            ب) تشبیه               ج)مراعات نظیر              د) همه موارد

19- منظور از « او خود اوفتد » در عبارت زیر چیست ؟

         « کسی را نصیحت مگوی و پند مده ، خاصه کسی را که پند نشنود که او خود اوفتد »

                                     الف) گرفتار می شود                              ب) داخل می شود

                                    ج) افتاده و فروتن نیست                          د)پند نمی پذیرد

20-کدام فعل ، مضارع اخباری است ؟             الف)می گفت           ب) می دانست          ج)می رود             د)برودر

+ نوشته شده توسط تیمو ررضایی در چهارشنبه نهم دی ۱۳۹۴ و ساعت 20:2 |

                         فارسی هشتم   نوبت اول                  پایه هشتم

 

1-     در بیت «گلستان کند آتشی بر خلیل //  گروهی بر آتش برد زآب نیل» چه آرایه ی ادبی به کار  رفته است؟

     الف)تضاد                   ب)تلمیح              ج)تشخیص               د) گزینه الف وب

 

2-در کدام مصراع آرایۀ « تشبیه » وجود دارد ؟

           الف)کنم از جیب ، نظر تا دامن                      ب)به خسی چون تو گرفتار نساخت

           ج)وی نوازندۀ دل های نژند                          د)گفت کای پیر خرف گشته خموش

3-مفهوم بیت « می باش به عمر خود سحر خیز / وز خواب سحر گهان بپرهیز »  در کدام گزینه آمده است ؟

            الف)دوری از خواب صبحگاهی                ب)خرسندی در بامدادان        

           ج)خدمت گزاری در سحر                       د)پرهیز گاری از آغاز روز

1-     مفهوم حکایت «به خدا چه بگویم »چیست؟

              الف)خوش اخلاقی               ب)درست کاری               

                ج)راست گویی                   د)امانت داری

2-     نویسنده کتاب «فرزند ایران»و«جامع التواریخ»به ترتیب در کدام گزینه آمده است؟

      الف)میر جلال الدین کزازی ،محمد حبله رودی              ب)میر جلال الدین کزازی ،خواجه رشیدالدین فضل الله

       ج)خواجه عبدالله انصاری،محمد حبله رودی                  د)خواجه عبدالله انصاری،خواجه رشیدالدین فضل الله

 

7-جای خالی عبارت زیر را کدام واژه ها کامل می کند ؟

       « ........................ از نویسندگان بزرگ قرن یازدهم هجری است و اثر معروف .......................... از اوست »

          الف)جامی - بهارستان            ب)حافظ – ساقی نامه

         ج)قائم مقام - منشآت             د)حبله رودی – جامع التمثیل

8-بر پایه سخن بهلول ،کدام گزینه از آداب خوابیدن است؟

               الف)درستی نیت                      ب) پاکی دل       

                ج)نداشتن بغض وکینه               د)رضای خدا

 

9- کدام گروه واژه ها با هم ، هم خانواده نیستند ؟

                    الف)خالق ، خلاقیت ، لایق                      ب)سنجش، سنجیدن ، سنجیده     

                    ج)شتابان ، پر شتاب ، شتابان                      د)نفرت ، تنفر ، متنفر

 

10-کدام گزینه با بقیه متفاوت است؟

         الف)در زیبا              ب)دانه شکر             ج) تاج عزت              د)رخش پندار

 

11-«گوهر شکر عطایت سفتن »کنایه از چیست؟

               الف)سوراخ کردن گوهر      ب)شکر گزاری 

                 ج)سخن گفتن               د)بخشیدن

 

 

 

12- منظور از « این دو » در بیت زیر چه کسانی هستند ؟

      « چون این دو شوند از تو خرسند     خرسند شود ز تو خداوند »

        الف) نبی و وصی                      ب) پدر و مادر

        ج) همسر و فرزند                     د) خواهر و برادر

13--در مورد قالب مثنوی کدام گزینه نادرست است؟

       الف)هر بیتی قافیه جدا گانه دارد                                  ب)لیلی ومجنون در این قالب سروده شده است

       ج) برای بیان مقاصد داستانی و حماسی مناسب است           د)مصراع های دوم آن هم قافیه است

 

14- در کدام گزینه هسته گروه اسمی درست مشخص شده است؟

                الف)گل زیبای خوش بو                       ب)کتاب داستان علی  

               ج) دفتر مشق دانش آموز                       د)مداد جدید مریم  

 

1-     در بیت «عزت از خواری نشناخته ای  //  عمر در خارکشی باخته ای » کدام آرایه ی ادبی دیده می شود؟

         الف) تضاد           ب) تلمیح            ج) تشبیه            د)تشخیص 

 

16- در کدام گزینه غلط املایی وجود دارد؟

         الف)اسطرلاب ،حصار، مظاهر ، اسارت             ب) بی هیاهو، هریم،فضایل، تامل

          ج) هنجار ، تسلط ، بغض ، معترف                 د) برخاست ، مستمعان ، بهلول ، زنهار

 

17-  « از جیب تا دامن » با کدام گزینه تناسب دارد ؟

        الف) سر تا پا            ب) پا به پا           ج)دست در دست                د)رو در رو

18-هسته گروه اسمی در کدام گزینه نادرست است؟

       الف) این چند شانه تخم مرغ تازه مغازه                   ب)بهترین بوستان شهر اصفهان

          ج)همین چند خانه سنتی دوره قاجار                    د)عجب نمایشگاه کاملی

 

19- « به نادانی خود معترف شدی » یعنی :

      الف)با نادان هم عقیده شدی                                    ب)نادانی خود را نشناخته ای

      ب)با افراد نادان هم نشین شدی                                ج) پذیرفته ای که نادان هستی

 

20-در عبارت «کشور ما همواره سر زمین سپند فر و فروغ و فرزانگی و فرهیختگی بوده است »چه امری باعث زیبایی سخن شده است؟   

                الف) تشبیه       ب) تضاد               ج)واج آرایی          د)تشخیص

                        

 

+ نوشته شده توسط تیمو ررضایی در سه شنبه هشتم دی ۱۳۹۴ و ساعت 7:36 |