X
تبلیغات
گلستان ادب

                                    به نام خدا                                              توضیح : تیمور رضایی

                             پاسخ به دو سؤال

1- آیا « سِیِّد » seyyed به معنی « بُز » است ؟

خیر ؛ تلفظ این کلمه در عربی « سَیِّد » است ؛ اما در فارسی سِیِّد تلفظ می شود ، همچنان که کلمه ی « جَنوب » در فارسی جُنوب تلفظ می شود . سَیِّد علاوه بر معنی معروف به معنی بز پیر ؛ گرگ درنده ؛ شیر بیشه و ... می باشد . در ضمن « فرهنگ بزرگ سخن » هم تلفظ این کلمه را seyyed ضبط کرده است .کلمه ی « شِفا » هم عربی است ؛ اما درفارسی « شَفا » تلفّظ می شود و اشکالی هم ندارد ، هر چند شَفا به معنی « آخر عمر » است .

2- تلفظ واژه ی « تمبر » چگونه است ؟

به صورت تمر tamr است و به ندرت tambr  گفته می شود .

   توضیح این که این کلمه فرانسوی است timbre ؛ اگر دقت کنید می بینید که سه صامتmbr به طور متوالی در کنار هم آمده اند . در فارسی چنین الگوی هجایی نداریم ، بنابراین تلفظ کلمات فرنگی که دارای سه صامت متوالی باشند برای ما فارسی زبان ها مشکل و ثقیل است . کلمات خارجی که با دو صامت شروع می شوند ( مانند sport ) در زبان فارسی به صورت esport تلفظ می شوند که از نظر انگلیسی زبانان غلط است . در انگلیسی کمترین حدّ هجا یک مصوّت است  (مثل a = یک) و بیشترین حد هجا یک مصوّت به اضافه ی هفت صامت است ( مثل strengths نیروها ) توجه کنید که این کلمه فقط یک مصوت دارد و با سه صامت شروع می شود .

      الگوهای هجایی در زبان فارسی معیار از سه صورت زیر ، بیرون نیست :

1-    صامت + مصوّت ؛ به be ؛ با ba  ( cv )

2-    صامت + مصوّت + صامت ؛ در dar ؛ بارbar  ( cvc )

3-    صامت + مصوّت + صامت + صامت ؛ درد dard ؛ گفت goft ( cvcc )

ملاحظه می کنید که در زبان فارسی هیچ گاه سه صامت در کنار هم نمی آیند . روش زبان فارسی در پذیرش واژه های اروپایی که در ساخت آنها خوشه های سه همخوانی ( صامت ) به کار رفته چنین است : این واژه ها به دو صورت وارد فارسی شده و می شوند : یکی اینکه یکی از صامت های آن می افتد مانند : فرانسه orchestre             فارسی ارکست ( orkest ) ؛ فرانسه        timbre             فارسی تمر ( tamr ) ؛ فرانسه ordre                  فارسی اُرد ord ؛ فرانسه infarctus                فارسی انفاکتوس anfaktus . دیگر این که با افزودن واکه ای ( مصوّت ) به میان خوشه ، آن را به یک خوشه ی دو همخوانی و یک همخوان تجزیه می نمایند مانند : فرانسه institute        فارسی انستیتو anestitu ؛ انگلیسی Winston             فارسی وینستون vineston ؛ کلمه ی « لوستر»lustre هم لوستِر تلفظ می شود .                  

+ نوشته شده توسط تیمو ررضایی در پنجشنبه سی ام مهر 1388 و ساعت 7:51 |

                                                  به نام خدا                

                                                                                         تهیه و تنظیم : تیمور رضایی

                               راهنمای درست نویسی

هر نوشته ای ، هر چند علمی و مؤثر ، با وجود غلط های املایی ، زشت و ناپسند جلوه می کند و نزد خواننده ، بی اعتبار شمرده می شود . اگر به دقت به نوشته ها توجه کنید می بینید که شماری از لغات هستند که بیشتر از بقیه ، اشتباه نوشته می شوند . در مورد این لغات باید توجه داشت که اولاً احصا و جمع آوری تمامی آنها ممکن نیست ؛ دوم این که شماری از این لغات از نظر لغت شناسان و ویراستاران دو املایی هستند ، با این تفاوت که یک شکل آن اصح و رایج تر است .

 

درست                     نادرست                   درست                              نادرست

انزجار ( نفرت )           انضجار                     انضباط                               انظباط

برخاستن                   برخواستن                 برهه                                 برحه

باسمه تعالی               بسمه تعالی                بُلعجب                               بوالعجب

بُلفُضول                     بُوالفُضول                   پارچه تنزیب                        پارچه تنظیف

پیشخان                    پیشخوان                   چُغُلی کردن                         چُقُلی کردن

چُغندر                     چقندر                     هاله                                  حاله

هَرَس کردن                حَرَس کردن               حِیص و بِیص ( = گیر و دار )     حیث و بیث

خدمتگزار                  خدمتگذار                 خورده بُرده                          خُرده بُرده

خاستگاه (= منشأ)        خواستگاه                  خُرد سال                            خوردسال

خُرد و کلان               خورد و کلان              خشنود                              خوشنود

زغال                       ذغال                       ذوزنقه                               ذوذنقه

رئیس                      رییس                      زمین مَفروز(= جداشده )          زمین مفروض

سوغات                     سوقات                     شاغول                               شاقول

شکرگزاری                 شکر گذاری               ضرب الاجل                         ضرب العجل

عَلی حده                  علی حَدّه                  غث و سمین (= کم بها و گرانبها )غَث و ثمین

غمض ِ عین               غمز عین                  فُرغون                               فُرقُون / فُرقان

فروگذار                    فروگزار                     فلاسک                              فِلاکس

معتنابه                     متنابه                      محذور دارم                         محظور دارم

مرهم                       مرحم                      مسُیِّب                               مصَیّب

مطمح نظر                 مطمع نظر                 مَلات                                مَلاط

مُلا نقطی                  ملا لغتی                   مَلغمه                                ملقمه

مُنَغَّص (= تیره )          منقص                      نردبان                                نردبام

وهله                        وحله                       بحبوحه                              بهبوهه

بردگان                     برده گان                   بررسی                               برّسی

بودجه                      بوجّه                       پایه گذار                            پایه گزار

تقاص                       تخاص                      توجیه                               توجیح

جدّ و آبا                             جدّ و آباد                  حدس                               حدث

خُرده فروشی              خورده فروشی             خُرده گیری                         خورده گیری

خُرسند                    خورسند                             راجع به                             راجب

راحت تر                             راحتر                      رذل                                  رزل

زادبوم                      زاد و بوم                   زادولد                                زاد و ولد

زکام                        ذکام                        سبزی خُرد کنی                    سبزی خوردکنی

ستبر                       سطبر                      سرمه                                سورمه

عسکر                      عسگر                      علاقه مند                           علاقمند

کج و مُعوَج                کج و مأوج                 کمیسیون                           کمسیون

مذکور                      مزکور                      مزبور                                 مذبور

موجّه                       موجح                      ناهار ( غذای ظهر )                 نهار

نعناع                       نعنا                         ادا و اطوار                           ادا و اطفار

مشماع                     مشما                       ریع ( افزونی )                      ری

کاَن لم یکن               کم لم یکن                محابا                                 مهابا

زُهم                        زحم                        ذیربط                                زیربط

مقنعه                      مغنعه                      نامرئی                               نامریی

 

کلمات عربی که در فارسی معنای تازه ای یافته اند .

کلمه                                 معنا در عربی                                 معنا در فارسی

اسارت                               بستن  ریسمان                               اسیری

خرّاج                                زرنگ                                          بسیار خرج کننده

تسری                                خریدن کنیز                                  سرایت کردن

رکیک                               سست                                         زشت

تماشا                                با هم راه رفتن                               دیدن

فراغت                               اضطراب                                                آسایش

کثیف                                انبوه                                           آلوده

محصل                               مأمور                                          دانش آموز

 

کلماتی که شباهت اندکی دارند و نباید به جای هم به کار روند.

کلمه                       معنا                           کلمه ی مشابه                             معنا

آرایش                      زیبایی با افزایش          پیرایش                              زیبایی با کاهش

احسنت                    آفرین                      اَحسن                               نیکوتر

استیجار                    اجاره کردن                استجاره                             پناه خواستن

استعفا                      درخواست کناره گیری   استیفا                               باز پس گرفتن

افراط                       زیاده روی                  تفریط                                کوتاهی

افکار                        جمع فکر                  افگار                                 زخمی ، نالان

بیرق                       عَلَم                         بیدق                                 پیاده

تأثر                         اثر پذیرفتن                تحسر                                افسوس

تزویج                      به همسری دادن          ازدواج                               انتخاب همسر

خزانه                       مجموع اموال              خزینه                               مخزن آب گرم

دعوی                      ادعا                         دعوا                                  داد خواهی

عصبانی                    خشمگین                  عصبی                               فشار روانی

کاندید                      ساده دل                   کاندیدا                               نامزد

گزیر                        چاره                        گریز                                 فرار

مژده                        بشارت                     مژدگانی                             انعام 

مس                        دست مالیدن              مسح                                 از اعمال وضو

نفحه                       بوی خوش                 نفخه                                 نَفَس

بانگ                        فریاد                       بانک                                 بنگاه اقتصادی

بها                          قیمت                      بهاء                                  روشنایی

خط                        موی تازه روییده            خد                                   گونه

ارضا                        خشنود کردن             ارضاع                                شیر دادن

شامل                       اسم فاعل                  مشمول                              اسم مفعول

تصفیه                      پاک کردن                 تسویه                                مساوی کردن

تسریع                      سرعت بخشیدن          تصریح                               سخن آشکار

اعلان                       آشکار کردن               اعلام                                 خبر دادن

هشدار                      اخطار                      هشیار                                آگاه

تصادف                     به هم خوردن اتفاقی     تصادم                                به سختی به هم خوردن   

پیشرفت                             در امور معنوی            پیشروی                             در امور مادی و عینی

 

                   تفاوت مفردِ جمع های مکسّر در عربی و فارسی

جمع مکسر                مفرد در عربی                       مفرد در فارسی

اجنّه                       جنین                                جن

اراذل                       ارذل                                 رذل

امیال                       میل ( واحد مسافت )              میل ( رغبت )

اوصاف                     وصف                                صفت

حواس                      حاسه                                حس

حور                        احور ، حورا                         حوری ، حور

صنایع                      صنیعت ، صناعت                            صنعت

مشایخ                      مشیخه                              شیخ

مضارّ                       مضرّت                               ضرر

معاذیر                      معذار                                عذر

شرایط                     شریطه                               شرط

خواص                     خاص                                خاصیت

مساعی                     مسعی                               سعی

مفاسد                      مفسده                               فساد

معایب                      معاب ، معابه                        عیب

وقایع                       وقیعه                                واقعه

 

کلمات بسیط گونه حاصل از واژه آمیزی

یک + گانه ( یگانه )                          سرکه + انگبین ( سکنجبین )

ناو + خدا ( ناخدا          )                           هوش + یار ( هشیار)

نسخ + تعلیق ( نستعلیق )                  تلنگ + انگل ( تلنگل )

فوتبال + سالن ( فوتسال )                  راه + گان ( رایگان )

کفش + ایران ( کفشیران )                  هفت + ده ( هفده )

مبل + ایران ( مبلیران )                     سه + صد ( سیصد )

خرما + آلو ( خرمالو )                        پنج + صد ( پانصد )

جل + انبار ( جلنبر )                        تل + انبار ( تلنبار )

غریب + شمار ( غرشمار / غرشمال )       بغ + چه ( بچه ؛ بغ : آفریده )

سرکه + با ( سکبا : آش سرکه )

 

 تفاوت معنی گزار و گذار

واژه                         معنی                       واژه                         معنی

حکم گذار                 حاکم                       حکم گزار                  رعیت

قانونگذار                             قوه مقننه                  قانونگزار                    قوه مجریه

سنت گذار                 واضع سنت                سنت گزار                 به جای آورنده سنت

بدعت گذار                وضع کننده ی بدعت     بدعت گزار                 انجام دهنده ی بدعت

                                     

 

+ نوشته شده توسط تیمو ررضایی در چهارشنبه بیست و دوم مهر 1388 و ساعت 12:45 |

                   به نام آن که جان را فکرت آموخت                                                                                                                                                             انتخاب : تیمور رضایی

رفتار معلّم و بازتاب آن

v    معلمی که تشویق می کند ، دریای انگیزه به پا می کند و چشمه ی جوشان می سازد.

v    معلمی که خلاق است ، دانشمند می آفریند و محصول کارش نیز افراد فکور و خلاق خواهند شد.

v     معلمی که در سؤال کردن ، به دانش آموز فرصت می دهد ، قدرت تفکر را در شاگرد افزایش می دهد .

v    معلمی که وقت شناس است ، دانش آموز مرتّب و منظم می آفریند .

v    معلمی که تکلیف زیاد می دهد ، بی رغبتی را در دانش آموز رشد می دهد.

v    معلمی که میان شاگردان تبعیض قائل می شود ، پرخاشگری و تند خویی را در آنان تقویت می کند

v    معلمی که اهل مطالعه باشد ، دانش آموزان کتاب خوان می آفریند .

v    معلمی که که به قولش وفا می کند ، دانش آموزان خوش قول و وفادار می آفریند .

v    معلمی که نگاهش را بین همه تقسیم می کند ، به آنان عدالت را می آموزد.

v    معلمی که شخصیت شاگرد را جریحه دار می کند ، متعلم پرخاشگر می آفریند .

v    معلم پژوهنده ، دانش آموزان فعال و پژوهشگر می آفریند . معلم فعال ، شاگردان پر تلاش و کوشا می آفریند .

v    معلمی که سرزنش می کند ، دانش آموز را در لاک دفاعی خود می برد .

v    معلمی که پیوسته سخن می راند ، کر و لال می سازد .

v    معلمی که مسئله ها را حل شده به خورد دانش آموزان می دهد ، اندیشه ی مرده زاید .

v    معلمی که خوب گوش می دهد ، مستمع خوب می آفریند .

 

سیری در سخنان حکیمانه

1- آدم چیزی را که دارد ، نمی خواهد ، بلکه چشم ودلش دنبال چیز هایی که ندارد می رود ، درصورتی که هزاران نفر به داشته های او حسرت می برند ( علی دشتی )

2- آن چه مردم را دانشمند می کند ، مطالبی که می خوانند نیست ، بلکه چیزهایی است که یاد می گیرند

3- آن قدر سکوت پیشه کن ، تا سخن گفتنت لازم آید .

4 ازدواج ، مثل اجرای نقشه ی جنگی است که انسان اگر یک مرتبه اشتباه نماید ، کارش تمام شده و جبران آن به هیچ وجه صورت نمی پذیرد .

5- از دوستی با فاسق حذر کن ؛ زیرا او تو را به یک وعده غذا یا کمتر از آن می فروشد .

6- از کلمات ، مانند پول استفاده کن ( مثل آفریقایی )

7- از همه ی مردم بخیل تر ، کسی است که در ادای سلام بخل ورزد . ( پیامبر اکرم ص )

8- اشخاصی که هرگز وقت ندارند ، آن هایی هستند که کمتر کار می کنند ( شوپنهاور )

9- اتاق بدون کتاب ، مانند جسمِ بدون روح است .

10- اگر از نادان بریدی ، یقین دان که به دانا پیوسته ای ( امام علی ع )

11- اگر برنامه ی یک ساله دارید برنج بکارید ، اگر برنامه ی ده ساله دارید ، درخت بکارید، اگر برنامه ی صد ساله دارید ، آدم تربیت کنید ( کنفوسیوس )

12- اگر چشم دل ، بینا نباشد ، شنیدن گوش ، سودی ندهد . ( امام علی ع )

13- اگر خواهی دانایی را عذاب دهی ، جاهلی را قرین او کن

14- اگر خواهی راز تو را دشمن نداند با دوست مگوی ( انوشیروان )

15- اکر کسی را تحقیر کردی ، معنایش این است که خودت بی شخصیّت هستی ( هندی )

16- اندوه ، مرض روح است ؛ چنان که بیماری ، مرض تن است  ( ارسطو )

17- اندوه ، نیمی از آثار شکستگی و پیری است ( امام علی ع )

18- اندیشه کن ، آن گاه سخن بگو ، تا از لغزش بر کنار باشی ( پیامبر اکرم ص )

19- انسان از پیروزی چیزی یاد نمی گیرد ، ولی از شکست خیلی چیزها فرا می گیرد .

20- با بزرگ و کوچک نباید مزاح کرد ؛ زیرا بزرگ ، کینه ور گردد و کوچک دلیر ( ارسطو )

21- با پدرانتان نیکی کنید ، تا پسرانتان به شما نیکی کنند ( امام علی ع )

22- بدترین پاداش یک استاد ، این است که شاگردان تا ابد در حال شاگردی وی باقی مانند ( ولتر )

23- برای دنیا به اندازه ای که در آن خواهید ماند ، بکوشید و برای آخرت ، نیز بدان اندازه که در آن خواهید ماند ، توشه برگیرید .

24- برای دنیای دیگری ، عقبای خود را فدا مکن .

25- برای زندگی فکر کنید ولی غصّه نخورید .

26- برای کسی که هیچ ندارد ، قرض هم یک نوع دزدی است .

27- برای معاصرین خود مطالبی بنویس که به آن محتاجند ، نه مطالبی که می پسندند.

28- بر خاموش بودنم تا به حال یک بار هم پشیمان نشدم ، اما برای سخن گفتنم بارها پشیمان شدم .

29- بر عمر خویش ، حریص تر از درهم و دینار باش ( پیامبر اکرم ص )

30- بزرگ ترین افتخار در این نیست که هرگز سقوط نکنیم ، بلکه در این است که هر بار که سقوط کردیم دوباره به پا خیزیم ( کنفوسیوس )

31- تبسّم خرجی ندارد ، ولی سود بسیار دارد ( کارنگی )

32- تواضع ، نعمتی است که بر آن حسد نمی برند  ( امام حسن عسکری ع )

33- داناترین مردم کسی است که دانش مردم را با دانش خود جمع کند ( حضرت محمد ص )

34- دزد ترین مردم کسی است که از نمازش کم بگذارد ( امام علی ع )

35- راز تو ، تا آشکار نگشته ، اسیر توست ، اما هنگامی که بر زبانش آوردی ، تو اسیر آنی ( امام علی ع )

36- زندگی کوتاه تر از آن است که شما بخواهید وقت خود را صرف تشویش و نگرانی کنید ( افلاطون )

37- زندگی ما ساخته ی افکار خود ماست ، نه ساخته ی تقدیر و سرنوشت

38- سخن به اندازه ی درک مردم بگویید ، نه به قدر فهم خودتان

39- سلام ، بر کلام ، مقدّم است .( رسول اکرم ص )

40- فرصت ، به سرعت از دست می رود و به کندی بازمی گرد ( امام حسن مجتبی ع )

41- فهمیدن ، همیشه بهتر از آموختن است .

42- قبل از ازدواج ، چشمانتان را کاملاً باز کنید و بعد از آن ببندید .

43- کسی که در باطن آسایش ندارد ، بیهوده آن را در خارج جست و جو می کند .

44- کسی که سختی تعلّم را در پاره ای از عمر خویش تحمل نکند ، خواری نادانی را در تمام عمر تحمل باید کرد .

45- مرد عاقل کسی است که کم گوید و زیاد بشنود .

46- مردم اشتباهات زندگی خود را روی هم می ریزند و از آن غولی به وجود می آورند که نام آن تقدیر است .

47- مرگ انسان به گناه ، بیش از مرگ به اجل است . زنده بودن انسان به نیکی و کارهای خیر بیشتر از زنده بودن به عمر است ( امام محمد تقی )

48- نصیحت کردن دیگری در بین جمع ، باعث کوبیدن شخصیت او می شود ( امام علی ع )

49- نعمت های خود را بشمار نه محرومیت ها را

50 – وقتی که تصمیم به انجام کاری گرفتید ، درهای تردید را ببندید  ( نیچه )

51- وقتی خشمگین شدی ، سکوت کن ) حضرت محمد ص )

52- وقتی مردم از کسی تعریف می کنند کمتر کسی هست که باورکند ، ولی وقتی که از کسی بد گویی کنند همه باور می کنند .

53- وقتی می خواهی عیوب دیگران را یاد کنی عیوب خویش را به یاد آر ( رسول گرامی ص )

54- همیشه نباید مقصّر را سرزنش کرد ، چرا که این قصور از روی نادانی است ، پس باید او را آگاه کرد ، نه ملامت ( مولوی )

55- یتیم آن نیست که پدرش مُرده باشد ، بلکه یتیم کسی است که از عقل و ادب عاری و بی بهره باشد ( امام علی ع )

56- یک بار دیدن با چشم ، بهتر از صد بار شنیدن با گوش ( مثل ژاپنی )

57- یک دلیل بزرگ برای وقت شناسی ، کوتاه کردن صحبت ما در تلفن است .

58- سعه صدر ، ابزار ریاست است .( امام علی ع  )

59- دوست ، برادری است که انسان مطابق میل خود انتخاب می کند .

60- دانشی که از آن سود نبرند ، مثل گنجی است که از آن خرج نکنند. ( حضرت محمد ص )

 

 

 

+ نوشته شده توسط تیمو ررضایی در جمعه هفدهم مهر 1388 و ساعت 6:47 |

به نام خدا   سؤالات نگارش قابل استفاده برای هر سه پایه (قسمت دوم ) تهیه و تنظیم : تیمور رضایی

1- کلمات زیر را از نظر املایی و نگارشی اصلاح کنید .

 بدینصورت                بشرح زیر                  با وجودیکه                پیشدرآمد        املاء

انشاء                       سئوال                      مبداء                       منشاء             بیاندیش         

ارایه                        بهرمند                     آلوده گی                  فرمانده ی نظامی

توجه ای                             خانه امان                  رییس                      کشتی ی نوح

2- در باره ی تشدید داشتن یا نداشتن کلمات زیر با هم بحث کنید .

     فوق العاده            عادی             قضات             خواص            تقویت            مالیات         حواس                         بررسی            تربیت            لثه                اعم               خط

3- املای کدام گزینه ، غلط است ؟

الف – بحبوحه ، برهه ، توجیه ، جدّ و آبا           ب- خرسند ، ذوزنقه ، راجع به ، فرغون

ج- کج و معوج ، نعناع ، وهله ، موجّه               د- سبزی خورد کنی ، بوجّه ، فروگزار ، سالخرده

4- اِشکال هر جمله را توضیح دهید و اصلاح کنید .  

الف – در این آزمایشگاه به فلزاتی نظیر روی ، مس ، آهن ، و چوب نیاز داریم .

ب- پدر علی دیروز از سفر بازگشت

پ- اسبِ قهرمانِ پادشاهِ یونان ِباستان در جنگی زخمی شد .

ت- این روش ثابت شده است که روش بسیار سودمندی است .

ث- این گزارش توسط رئیس قرائت شد .

ج- دیروز در جلسه ی هیئت امنا شرکت و به خانه بازگشتم

چ- من عادت دارم که شب ها سیر نخورم.

ح- هم آنان در باره ی موضوع حرف زدند هم ما.

خ- دو بچه در آتش سوزی چهارشنبه سوری توسط موادّ آتش زا کُشته شدند .

د- این نامه به همراه گزارشی که دیروز تنظیم شده بود را برای شما می فرستم .

5- شعر زیر را به دقت بخوانید . سپس معنی آن را به زبان ساده بنویسید .

         آبـــــــــــــی دریا به رنگ آسمان                قطره ها ، بی رنگ و از دریا جداست

         قطره ی ِ تنها چــــرا بی رنگ ماند ؟                رنــــــگ دریاهای آبی از کجاست ؟

         قطــــــره ی تنها به دور از قطره ها                با خــــــــود آهنگ جدایی می زند

         قطره هایی کــــــــه با هم می روند               آسمان رنـــــــــگ خدایی می زند

         این « من » و « تو » حاصل تفریق ماست               پس « تو هم » با « من » بیا تا « ما » شویم

         حــــــــــاصل جمع تمام قطره ها               می شود دریا ، بیا دریا شویـــــــــــم

6- مشخص کنید در هر دسته از کلمه های زیر ، کدام کلمه در برگیرنده ی کلمات دیگر است .

الف- آلبالو ، نارنج ، هلو ، گردو ، میوه

ب- دفتر ، کتاب ، نوشت افزار ، مداد ، کاغذ

پ- آبی ، سیاه ، سفید ، رنگ ، زرد

7- در زیر ، آغاز و پایان داستانی نوشته شده است . آن را به دقت بخوانید و پیام داستان را حدس بزنید ؛ سپس مشخص کنید بین مطالب آغاز و پایان آن چه مطلبی باید اضافه شود . آن گاه آن را به دلخواه تکمیل کنید و برای دیگران بخوانید و نظر آنان را در این زمینه جویا شوید

                         « از تجربه ی دیگران باید یاد گرفت »

شیری به سختی پیر و ناتوان شده بود . به همین سبب ، دیگر نمی توانست شکاری به دست آورد و شکم خود را سیر کند . او با خود فکری اندیشید . در غار خوابید و وانمود کرد که از شدت بیماری در حال مُردن است . هر حیوانی از روی ترحّم به دیدار او می رفت ،.........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

روباه متوجه این نکته شد که شیر جانوران را می گیرد و می خورد . بنابراین ، بیرون غار ایستاد و حال شیر را پرسید . شیر گفت : « حالم خیلی بد است . دارم می میرم . چرا به درون غار نمی آیی تا قبل از مُردن هم دیگر را ببینیم ؟ » روباه گفت : « می خواستم بیایم ، ولی جای پای بسیاری را دیدم که آمده اند و برنگشته اند . من نمی خواهم پیش آن ها بروم .

8- داستان آموزنده ی زیر را بخوانید ؛ خلاصه و پیام آن را بنویسید.

          « شیر و موش »

          بود شیری به بیشه ای خفته        موشکی کرد خوابش آشفته

          آن قدر گوش شیر گاز گرفت        گه رها کرد و گاه باز گرفت

          تا که از خواب شیر شد بیدار         متغیر ز موش بد رفتار

          دست برد و گرفت کلّه موش         شد گرفتار ، موش بازی گوش

          خواست در زیر پنجه لِه کُندَش     به هوا برده بر زمین زندش

          گفت کای موش لوس یک غازی      با دُم شیر می کنی بازی ؟

          موش بیچاره در هراس افتاد          گریه کرد و به التماس افتاد

          که تو شاه وحوشی و من موش       موش هیچ است پیش شاه وحوش

          تو بزرگی و من خطاکارم              از تو امید مغفرت دارم

          شیر ازین لابه رحم حاصل کرد      پنجه واکرد و موش را ول کرد

          اتفاقاً سه چار روز دیگر                شیر را آمد این بلا بر سر

          از پی صید گرگ یک صیاد          در همان حول و حوش دام نهاد

          دام صیاد ، گیر شیر افتاد                      عوض گرگ ، شیر گیر افتاد

          موش چون حال شیر را دریافت     از برای خلاصی او بشتافت

          بند ها را جوید با دندان              تا که در بُرد شیر از آن جا جان

          هر کسی نیک کرد یا بد کرد        بد به خود کرد و نیک با خود کرد

          شیر چون موش را رهایی داد      خود رها شد ز پنجه صیاد  ( ایرج میرزا )                                                          

                                                                 

+ نوشته شده توسط تیمو ررضایی در دوشنبه سیزدهم مهر 1388 و ساعت 6:47 |

                                                به نام خدا                 تهیه و تنظیم : تیمور رضایی

                   سؤالات نگارش قابل استفاده برای هر سه پایه

1- در باره یِ این پرسش فکر کنید و نظر خود را در پنج سطر بنویسید و برای دیگران بخوانید .

                « برای حفظ دوستی ها چه باید کرد ؟ »

2- داستان زیر را به دقت بخوانید و پیام آن را بنویسید .

                         « به هر حال می خواهم تو را بخورم »

گرگی شرور ، برّه ای را دید که در کنار رود خانه آب می خورد . گرگ خواست بهانه ای پیدا کند و برّه را بخورد . سپس در قسمت بالای رودخانه ایستاد . گرگ ، بره را متهم کرد که آب را گِل آلود می کند تا او نتواند به راحتی آب بخورد .

   برّه گفت که تنها با نوک زبانش به آرامی آب خورده و آب را گِل آلود نکرده است . دیگر این که او در قسمت پایین رودخانه ایستاده است . بدین سبب امکان ندارد بتواند آب قسمت بالای رودخانه را گل آلود کند . چون این بهانه ی گرگ نگرفت ، دوباره گفت : « راستی تو سال گذشته هم پدرم را از خوردن این آب منع کردی . » بره پاسخ داد : « من در آن زمان حتی زاده نشده بودم که بتوانم پدر تو را از خوردن این آب منع کنم . » گرگ گفت : « تو پاسخ های درستی می دهی . ولی من به هر حال می خواهم تو را بخورم . »

2- هر دسته از کلمات و ترکیب های زیر را به دقت بخوانید . سپس هر دسته را به گونه ای مرتّب کنید که هر کدام به صورت جمله ای پیام دار در آید .

1- بیا کتاب خانه  مرتضی به احمد  ما گفت  : آیا می رویم

2- حسین نشسته بود در مقابل باغ بزرگی  در کنار پنجره

3- ما  بودیم ساعت  نه دیشب شما منتظر

4- شاگرد حدس هایی می زند برای یافتن پاسخ پرسش های ادبیات

3- جمله های درهم ریخته ی زیر مربوط به یک داستان است ، این جمله ها را به دقت بخوانید و پیام کلی داستان را حدس بزنید . سپس آن ها را به گونه ای شماره گذاری کنید که بازگو کننده ی ِ داستان مورد نظر باشد .

                             « موش و شیر »

(      ) شیر ناراحت از خواب بیدار شد // (     ) شیر از او تشکر کرد // (      ) شیر موش را رها کرد

(    ) بعد از چند روز شیر در دامی گرفتار شد //  (    ) شیری در جنگل خوابیده بود

(   ) موش او را دید و بند های دام را جوید و شیر را رهایی داد

(   ) موش بازی گوش شروع کرد با دُم او بازی کردن

(    ) موش از ترس به خود لرزید و گفت : مرا رها کن ، محبت تو را فراموش نمی کنم

(    ) فوری موش را در چنگش گرفت و خواست او را به زمین بکوبد

(    ) شیر به او خندید و از او پرسید : « تو چگونه می توانی به من یاری برسانی ؟ »

(    ) آن وقت موش به شیر گفت : « دیدی چگونه من به تو یاری رساندم ؟ »

4- جمله های زیر با دو گونه نشانه گذاری ، دو گونه خوانده و معنا می شوند . جمله ها را به دو شکل بخوانید و ویرایش کنید .

1- پس فردا به دیدارت می آیم ، منتظرم باش. // 2- نه همین لباس زیباست نشان آدمیت

3- ما همه کار می کنیم تا بتوانیم زندگی سعادتمندی داشته باشیم

4- این جا آشپز خانه دارد // 5- نه هر که به قیمت مهتر به قیمت بهتر

6- پدرم هر روزنامه ای می خواند تا سرش را گرم کند

5- هر جمله را از نظر املایی ویرایش کنید .

1- راجب به اهمیت این ماجری حرف های گفتنی بسیار است ؛ تنها می توانم بگویم دلائل شما غیر قابل توجیح و ناثواب است و نیاز به برّسی دارد .

2- تاج گزاری در طالار برگذار شد ، همه ی مهمان ها آمده بودند . خدمتگاران از خورد و کلان حاظر بودند

3- به استحظار میرساند اینجانب محمد علی احمدی ، کارمند حوضه ی دو ثبت اسناد بدلیل بیماری سعبالعلاج ، قادر به ادامه ی همکاری با آن اداره نمی باشم و بدین وسیله درخاست بازنشستگی خود را دارم . تقاضای آجل دارم با توجه به مدارک پزشکی که به پیوست تقدیم می شود به درخاست این جانب ترتیب اثر دهید و قبلاً از همکاری شما سپاس گذارم .

6- داستان زیر تا چند سطر ادامه دهید .

  برف همه جا را پوشانده بود . سرما بیداد می کرد . گنجشک از سرما و گرسنگی به خود می لرزید  ؛ زیرا چیزی برای خوردن پیدا نمی کرد . یادش آمد که مورچه در تابستان با چه تلاشی مشغول جمع آوری دانه بود . پس به خانه ی مورچه رفت ، در زد و گفت : ...

7- شعر زیر را به دقت بخوانید و معنی آن را به زبان ساده بنویسید .

              به دست خود درختی می نشانم                به پایش جوی آبی می کشانم

              کمی تخم چمن بر روی خاکش              بــــــرای یادگاری می فشانم

              درختم کم کم آرد برگ و باری               بسازد بـــر سر خود شاخساری

              چمن روید در آن جا سبز و خرّم              شـــود زیر درختم سبزه زاری

             به تابستان که گـــــرما رو نماید              درختم چتر خود را می گشاید

            خنک می سازد آن جا را ز سایه                         دل هــــــر رهگذر را می رباید

             به پایش خسته ای بی حال و بی تاب              میان روز گرمی می رود خواب

             شود بیدار و گوید ای که این جا                         درختی کاشتی ، روح تو شاداب

8- بنویسید در هریک از نمونه های زیر چه عاملی باعث زیبایی نوشته شده است ؟

1- شب پاورچین پاورچین می رفت ، گویا به اندازه ی کافی خستگی در کرده بود .

2- مشهدی مثل مار به خودش می پیچید نفس نفس می زد ، رنگش مثل ماست پرید .

3- لب پایینی اش چنان بزرگ است که به زمین مالیده می شود

4- او یکپارچه آتش است ، به جنگلی اگر بیفتد ، جنگل را به آتش می کشد

9- یکی از خاطرات کودکی خود را به یاد بیاورید و آن را بنویسید .

10- در مورد معنی و مفهوم هر از عبارات زیرتوضیح مختصری بدهید .

1- در هر مدرسه ای را که بگشایید ، در زندانی را بسته اید

 

2- با دیگران بخند اما به دیگران مخند

+ نوشته شده توسط تیمو ررضایی در جمعه دهم مهر 1388 و ساعت 18:6 |

 واژه هاي دخيل در فارسي جديد التأليف دوم راهنمايي ( با تجدید نظر) تهيه و تنظيم : تيمور رضايي                       

     استاد محمّد تقي بهار در سبك شناسي مي نويسند : « در عالَم هيچ زباني نيست كه بتواند از آميختگي با زبان ديگر خود را بركنار دارد مگر زبان مردمي كه هرگز بامردم ديگر آميزش نكنند و اين نيز مُحال است ، چه وسيله ي تجارت ، معاشرت و سفر و حتي وسيله ي شنيدن افسانه ها و روايات ملل ديگر لغاتي از آن مردم در اين مردم نفوذ مي كند و همه ي زبان هاي عالم از اين رو داراي لغت هاي دخيل است .»

    احتمالاً زبان فارسي بيش تر از هر زباني داراي واژه هاي دخيل است . شايد بتوان درصد تقريبي واژه هاي دخيل را به اين صورت نوشت : فارسي سَرِه پنجاه درصد ، عربي چهل درصد ، لغات زبان هاي ديگر از جمله فرانسوي ، انگليسي ، تركي ، روسي و...  ده درصد .

     اگر بخواهيم علل ورود اين همه واژه را ذكر كنيم مي توان به علّت هايي چون ورود سپاه اسلام به ايران و پذيرفتن دين اسلام ( لغات دخيل عربي ) ، حمله ي مغولان و استقرار طولاني آنان در ايران ، حاكميّت شاهان ترك ، حملات روس ها ، تجارت ، نياز زبان ، ترجمه ي كتاب هاي بيگانه ، اعزام دانشجويان به خارج از كشور و بازگشت آنان ، ورود تكنولوژي هاي جديد ، فضل فروشي يا خودنمايي سخنگويان و حقير شمردن يا فقير انگاشتن زبان خودي و ... اشاره كنيم .

    مي دانيم كه هر زبان الگوي هجايي خاصّ خود را دارد و بسياري از واژه ها زماني كه وارد زباني مي شوند از نظر آوايي ، دستوري و معنايي تغيير مي كنند . به گفته ي دكتر آريان پوركاشاني حدود پانصد واژه از زبان فارسي وارد زبان انگليسي شده است . عرب ها هم  كلمات فارسي را معرّب مي كنند مانند : ساده (ساذَج )، چوگان ( صولجان ) ، گنج ( كنز ) و...

     ورود بسياري از واژه ها ي دخيل موجب توان مندي و غناي زبان مي شود و اكنون اين واژه ها جزئي از واژه هاي فارسي هستند و ساختن كلمه ي جديد نمي تواند دقيقاً همان بار معنايي را برساند . اگر بخواهيد براي كلمات : كتاب ، ساعت ، حركت و... معادل بسازيد چه واژه هايي مي سازيد كه جانشين اين كلمات شوند ؟

 

آدم : ( معرّب از عبری ) ساختن ، ابوالبشر

آقا : ( مغولی ) عنوانی احترام آمیز برای مردان

آقاسی : ( ترکی ) سرور ، مهتر

ابراهیم : ( عبری ab-ram ، پدر عالی ) ، پیغمبری از بنی سام ملقّب به خلیل

اتاق : ( ترکی ) بخشی از ساختمان که دارای چهار دیوار ، سقف و در است . از نوشتن این کلمه به صورت « اطاق » خودداری کنید.

اتوبیوگرافی : otobiyografi ( فرانسوی autobiograpie ) معادل فارسی : سرگذشت خود ، سرگذشت من ، زندگی نامه خود نوشت و... ، از پیشوند auto دارای ریشه لاتینی به معنی « خود » و bio به معنی « حیات » و « زیست » و graphie به معنی نگاشتن و تصویر کردن

اُخرا : ( یونانی ) خاک رس آمیخته به املاح آهن است . به رنگ های زرد مایل به قهوه ای و قرمز وجود دارد و در رنگ سازی به کار می رود .

اردو : ( ترکی ) محل و منطقه ی مناسبی که افراد ارتش ، ورزشکاران یا پیشاهنگان برای تمرین یا تفریح در آنجا جمع می شوند .

ارغنون : ( معرّب یونانی ) ساز بزرگ بادی

اروپا : ( فرانسوی Europe ) نام یکی از قاره ها ؛ دختر آگنورagenor پادشاه فینیقیه

اس . ام .اس( انگلیسی ) s.m.s از اول کلمات Short Message Service ، معادل فارسی « پیامک »

استانبول : نام این شهر در اصل یونانی آن Konstantinoupolis یعنی شهر کنستانتین ( constantin ، امپراتور روم از 306 تا 337 میلادی ) بوده است . مسلمانان که از قدیم با رومیان مراوده داشتند آن را « قسطنطنیه » نامیدند . استانبول نیز نام دیگر این شهر است که ظاهراً از عبارت یونانی « ایستین بولین » Istin bolin یعنی « به سوی شهر » گرفته شده است . ( غلط ننویسیم ، دکتر نجفی )

اُُُسطُرلاب : ( معرّب از یونانی ) این لغت یونانی است و مرکّب از « استرون » astron به معنی « ستاره » و « لامبانین » lambanein به معنی اخذ و گرفتن و آن آلتی است که برای مشاهده ی وضع ستارگان و تعیین ارتفاع آنها در افق به کار می رفت. ( لغت نامه دهخدا ) ؛ معنی ترکیبی آن ترازوی آفتاب است .اسطر به معنی « ترازو » و « لاب » به معنی « آفتاب »

اسحاق : ( عبری ) 1- خندان 2- کهنه شدن 3- دور کردن 4- پسر ابراهیم و ساره

اسماعیل : ( عبری ) ، مسموع از خدا

اقیانوس : ( معرّب از یونانی ) هر یک از پنج پهنه ی آب شور که اطراف خشکی های کره زمین را فرا گرفته است .

الگو : ( ترکی ) طرح ، نمونه ، سرمشق ( فرهنگ بزرگ سخن این لغت را ترکی ضبط کرده است ؛ اما در لغت نامه دهخدا ، فرهنگ معین و عمید به ترکی بودن آن اشاره نشده است . )

الماس : واژه ی « mas » به معنی « درخشنده » از یونانی وارد زبان فارسی شده است و سپس از فارسی به زبان عربی راه یافته و به شکل « الماس » در آمده است . نوعی سنگ گرانبها

امپراتور : ( روسی یا لاتینی ) پادشاه مقتدری که بر سرزمین ها و قلمرو های وسیعی سلطنت کند .

انرژی : ( فرانسوی energie ) آنچه می تواند کاری انجام دهد ؛ کارمایه

اوج : ( از سانسکریت ) بالاترین حدّ بلندی یا شدت هر چیز یا هر وضع

ایده آل : ( فرانسویideal ) آن که یا آن چه در موقعیت دلخواه و مطلوب قرار دارد .

ایمیل : ( انگلیسی E- mail از اول کلمات Electronic Mail ؛ mail به معنی « پُست » است ) سیستمی برای مبادله ی اطلاعات با استفاده از شبکه ی کامپیوتری ؛ معادل فارسی : رایان نامه / پیام نگار

اینترنت : ( انگلیسی internet ) از پیشوند inter به معنی « بین » و « میان » و net به معنی « شبکه » ؛ شبکه ای جهانی برای برقراری ارتباط بین شبکه های مختلف کامپیوتری ؛ برابر های مناسب که به کار نمی رود : تار نما؛ شبکه ی اطلاع رسانی ؛ شبکه ی جهانی

باتلاق : ( ترکی ) در اصل « باتّاق » به معنی لجنزار ، بهتر است به همین صورت نوشته شود . معادل فارسی « مرداب »

باروت : ( ترکی ، از فرانسوی poudre ) مخلوط نیترات پتاسیم ، زغال و گوگرد که سیاه رنگ است و خاصیت انفجاری دارد .

بانک : ( فرانسوی banque ، از ایتالیا یی ) بنگاهی اقتصادی ، ملی یا دولتی که مردم پول های خود را در آن به امانت بسپارند. در قرون وسطا در ایتالیا صرافانی بودند که در خیابان ها می نشستند و با مردم داد و ستد می کردند، چون در زبان ایتالیایی به نیمکت « بانکو » می گویند ، از همین واژه نام « بانک » گرفته شد .

باشی : ( ترکی ) جزءِ پسین بعضی از کلمه های مرکّب برای دلالت بر شغل مثل حکیم باشی 2- رئیس گروه

برنز : boronz ( فرانسوی bronze ) آلیاژی به رنگ سرخ مایل به قهوه ای که از مس و قلع تهیه می شود .

بلور :  (معرب از یونانی ) نوعی ماده ی جامد ، آنچه از جنس شیشه شفاف و خوب است .

بمب : bomb ( فرانسوی bombe از ایتالیایی bomba ) ماده ی منفجره یا زیان آوری که در جایی کار می گذارند یا پرتاب می کند . در زبان انگلیسی وقتی دو حرف mb در کنار هم باشند و بعد از b مصوّت نیامده باشد حرف b تلفظ نمی شود مثل comb ( kom ، شانه ) و climb ( klaym ، صعود )

بیگ: beyg ( = بیک ، ترکی ) امیر ، آقا ، عنوان شاهزادگان و نجبا و فرماندهان سپاه

بی بی ( ترکی ) عنوانی احترام آمیز برای سالخورده ی خانواده 2- بانو ، خانم

بیوگرافی : biyo(u)g (e)rafi ( فرانسوی biographie ) شرح حال ، زندگی نامه

پاراگراف : ( فرانسویparagraphe ) معادل فارسی « بند »

پست : ( فرانسوی poste از ایتالیایی posto ) سازمانی که به کار دریافت و ارسال بسته ها و پاکت ها و امانت های مردم اشتغال دارد ؛ محل خدمت ؛ شغل ومقام اداری

پوتین : ( فرانسوی bottine ) کفش محکم و ساقه بلند

تابلو : ( فرانسوی tableau ) 1- تصویری که نقاشی شده باشد 2- تخته سیاه 3- انگشت نما و مشخص

تانک : ( انگلیسی tank ) 1- منبع بزرگ معمولاً استوانه ای برای نگهداری مایعاتی چون آب ، بنزین و .. 2- وسیله ی نقلیه جنگی

تلفن : ( فرانسوی tele phone ) از اصل یونانی tele به معنی دور و phone صدا ؛ دور صدا

تلویزیون : ( فرانسوی tele vision ) از تله ( دور ) و « ویژن » تصویر ؛ دور تصویر

تنباکو : ( انگلیسی tobacco از اسپانیایی tabaco )1- توتون 2- نوعی توتون 3- گیاهی علفی و یک ساله ، اصل این گیاه از جزیره ی تاباگوtabago از جزایر آنتیل کوچک است .

توپ : ( ترکی ) 1- وسیله ای معمولاً کروی 2- نوعی جنگ افزار

توتون : ( ترکی ) گیاهی علفی و یک ساله

جغرافیا : ( فرانسوی geographie ) از کلمه ی geo به معنی « زمین » و گرافی graphie به معنی نگاشتن و تصویر کردن

چاپ : ( هندی ) اثر لوح یا حروف چاپ بر کاغذ

چاپار : ( ترکی ) پیک ، مأمور پست

چاق : ( هندی ) 1- فربه 2- درشت 3- با ارزش 4- سالم و سرحال 5- ثروتمند

چادر : ( سانسکریت ) نوعی حجاب برای زنان ، خیمه

چای : ( = چایی ؛ چینی ) درخت یا درختچه ای است که در برگ های آن موادی مانند کافئین وجود دارد .

چرتکه : ( روسی ) وسیله ای برای محاسبه ی جمع و تفریق شامل چند رشته سیم که در چهار چوبی قرار دارد .

خان : ( ترکی ) 1- عنوان پادشاهان و امیران ترک 2- عنوان رجال و بزرگان

داوود( = داود ؛ عبری ) 1- محبوب 2- نام یکی از پیامبران بنی اسرائیل

دفتر: ( یونانی ) 1- ورق های سفید کاغذ 2- کتاب 3- محلّ کار ؛ معرّب یونانی diphtera به معنی پوست ؛ یا ریشه ی اکدی tuppi نوشتن

دکتر : ( فرانسوی docteur ) کسی که بالاترین مراحل تحصیل را در رشته ی خاصی طی کرده باشد ؛ در تداول « پزشک »

دکلمه : ( فرانسوی declame ) قطعه ای که با آواز رسا و آهنگ مناسب و با ژست های مطابق کلام اجرا می شود .

رادیو: ( فرانسوی radio ) 1- پیشوندی است که در اول نام بعضی از شعبه های علوم قرار می گیرد مثل رادیو تراپی 2- دستگاه گیرنده ی امواج و علایم الکترو مغناطیسی

رژیم : ( فرانسوی regime ) 1- نوع حکومت و نظام حاکم 2- طریقه ، روش 3- برنامه ی غذایی خاص

سایت : ( انگلیسی site ) محوطه ، مکان ، جا ؛ در زبان فارسی چهار کاربرد دارد : 1- کارگاه ساختمانی 2- محل احداث کارخانه 3- مرکزی مَجازی در اینترنت با نشانه ی خاص برای موضوعی خاص که معادل آن در فارسی « پایگاه » است . 4- محل نصب رادار یا سکوهای پرتاب موشک

سماور : ( روسی ) ابزار فلزی برای جوش آوردن آب

سلیمان : ( عبری ) 1- پر از سلامتی 2- نام یکی از پیامبران بنی اسرائیل

سنجاق : ( ترکی ) وسیله ی کوچک معمولاً فلزی که با استفاده  از بخش سوزن مانند آن می توان اشیا را به هم وصل کرد

سوپ: ( فرانسوی soupe ) نوعی آش رقیق

سینما : ( فرانسوی cinema ) فعالیتی که ضمن آن تصاویر متحرک را ضبط و پخش می کنند

صابون : ( معرّب از لاتینی یا یونانی sapon ) ماده ای شیمیایی که در ترکیب با آب ، تولید کف می کند .

طوفان : ( از اصل یونانی طیفون ) باد و باران بسیار شدید

فاکس : ( انگلیسی fax ) معادل فارسی : نمابر ؛ دور نگار ؛ دور نویس

فلسفه : ( از یونانی ) دانش قانون های حاکم بر هستی ( طبیعت و جامعه )

فیلم : ( فرانسوی film ) نوار حساس و قابل انعطاف که برای گرفتن تصاویر متحرک به کار می رود .

قاآن : ( مغولی ) شاهنشاه

قاجار : ( ترکی ) 1- تند رونده ؛ سریع السیر 2- نام طایفه ای

قاچاق : ( ترکی ) کار یا کالایی غیر قانونی

قاشق : ( ترکی ) وسیله ای برای خوردن ، برداشتن و به هم زدن

قالب : ( از یونانی کالبد ) شکل ، هیئت ، صورت

قانون : ( از یونانی ) قاعده و اصلی که از سوی قانون گذاران سران یک کشور برای برقراری نظم و عدالت وضع می شود

قایق : ( ترکی ) هر گونه شناور کوچک مخصوص حمل و نقل بر روی آب

قرمز : ( سانسکریت ) یکی از سه رنگ اصلی ؛ سرخ

قلم : ( از یونانی ) هر نوع وسیله ی نوشتن و رسم و نقاشی کردن

قند : ( معرب از سانسکریت ) 1- مادّه ی جامد سفید رنگ ، شیرین و قابل حل 2- دیابت

قیصر : ( معرب از یونانی ) لقب پادشاهان روم و بعضی از کشور های دیگر اروپایی مانند آلمان

کاغذ : ( از چینی ) ماده ای که از خمیر سلولزی یا چوب بعضی گیاهان به صورت ورقه های نازک شکل پذیر ساخته می شود . در قدیم این کلمه را به صورت « کاغد » هم می نوشتند . تسای لون ،دانشمند چینی ، با تقلید از زنبور عسل کاغذ را اختراع کرد .

کلاس : ( فرانسوی class ) اتاق درس ؛ جلسه ی درس ؛ مکانی برای آموزش

کلید : ( از یونانی ) وسیله ی بستن یا باز کردن قفل

کلیله و دمنه : اصل این کلمه هندی است ، کَرَتَکا و دَمَنَکا ، بعد به به زبان پهلوی کلیلگ و دمنگ ودر ترجمه فارسی دری کلیله و دمنه

کوپن :kopon / kopen  ( فرانسوی coupon ) ورقه ی جیره بندی ، معادل فارسی « کالا برگ »

کمک : ( ترکی ) انجام کاری برای دیگری بدون چشم داشت مزد

کیلومتر : ( فرانسوی kilometre ) واحد اندازه گیری برابر هزار متر

لغت : ( از یونانی logos به معنی کلمه ) واژه ، بعضی صرفیون می گویند این کلمه عربی و در اصل « لَغَوَ » بوده است که « واو » حذف شده و در عوض « ت » به آخر اضافه شده است .

ماشین : ( فرانسوی machine ) دستگاهی که به وسیله ی موتور یا دینام یا بدون آن به حرکت در می آید ؛ اتومبیل

مریم : ( معرب از عبری ) 1- مرتفع 2- مادر حضرت عیسی ( ع )

موسیقی : ( معرب از یونانی ) هنر مرتب کردن اصوات با قواعد معیّن

میلیون : ( فرانسوی million ) هزار هزار

مینیاتور : ( فرانسوی miniature ) 1- از ریشه ی « مینیوم » به معنی « سرب سرخ » است 2- عده ای هم می گویند از « مینی موم » یعنی کوچک و ظریف و معتقدند از مجموع دو کلمه ی « مینی موم ناتورال » یعنی طبیعت در نهایت کوچکی و ظرافت تشکیل شده است .

نایلون : ( انگلیسی nylon ) نام عمومی دسته ای از مواد مصنوعی سبک ، انعطاف پذیر و محکم

نقره : ( سُغدی ) فلزی است درخشنده ، براق و صیقل پذیر

واکسینه : ( فرانسوی vaccine ) ویژگی آن که واکسن زده و در مقابل بیماری ایمن شده است .

هیکل : ( معرب از عبری ) اندام ، پیکر

یوسف : ( عبریyossaff ) افزون کننده ، خشم کننده

 

                                  منابع

1-     فرهنگ بزرگ سخن ، دكتر حسن انوري ، دوره ي هشت جلدي ، 1381

2-     فرهنگ فارسي معين ، انتشارات اميركبير ، 1371

3-     فرهنگ الفبايي – قياسي ، دكتر مهشيد مشيري ، دو جلدي ، 1378

4-     فرهنگ واژه هاي اروپايي در فارسي ، دكتر مهشيد مشيري ، 1376

5-     فرهنگ نام سخن ، دکتر حسن انوری ، 1384

6-       لغت نامه دهخدا

 

+ نوشته شده توسط تیمو ررضایی در شنبه چهارم مهر 1388 و ساعت 21:17 |