X
تبلیغات
گلستان ادب - سوالات تشریحی فارسی های سه پایه

                       سؤالات فصل دوم فارسی سوم

1-     لغات زیر را معنی کنید

دست یازیدن – شرارت آمیز- انحطاط- مقهور- انضباط – اقلیم- غنی – طرز- قریحه – آبشخور- بخرَد – سپهر- آب حیات- طلب طعمه- صیاد – التفات- مقرون- مشقت- ملاطفت- خلل- ضمان – عقده- فراست- ملول- وهله

2-     معنی و مفهوم هر عبارت را بنویسید .

  الف- مقرون به ابواب بلا و مشقت   ب- عاقل در مهمات توقف جایز نشمرد    پ- مگر نیت بدل کردی؟

ت- گربه او را گرم بپرسید    ث- در بلاها و انواع آفت باز است      ج- هیچ کس دستگیرتر از سالار خرد نیست

چ- آینده به هر سواری رکاب نمی دهد    ح- گهر ، بی هنر زار و خوار است و سست   خ- علم ، بال است مرغ جانت را

د- مرد نادان ز مردمی دور است

3- مفرد هر لغت را بنویسید . منابع ، ذخایر ، عناصر ، ایام ، انواع ، ابواب

4- قسمت های مشخص شده را معنی کنید

الف- راسویی از جهت او کمین کرده بود      ب- صیاد از دور پدیدار آمد     پ- یکی که عمده ببود ، بگذاشت و آن شب ببودند   ت- به آهستگی بندها بریدن گرفت       ث- و نیز  راسو را براثر من و بوم می توان دید   ج- تاریخ و فرهنگ ادبی این سرزمین سرشار از آموزه های اخلاقی ، دینی و حِکَمی و آیین زندگی است

  5- شکل دیگر این واژه ها را بنویسید . مهمان      آسیا       آشیان      جاودان    هوشیار

1-     آرایه ی هر بیت یا مصراع را مشخص کنید .

الف- آن چه در علم بیش می باید    دانش ذات خویش می باید

ب- نیست آب حیات جز دانش                     پ- بدان کوش تا زود والا شوی    چو دانا شوی زود والا شوی

7- آرایه تضمین را همراه با مثال توضیح دهید

8- جاهای خالی را کامل کنید .

الف- اوحدی مراغه ای از شاعران نیمه ی اول قرن................. است     ب- بزرگ ترین غفلت که بهای گرانی باید برایش پرداخت ، غفلت از .............. است    پ- ذهن جوان با ................. که عمده ترین وسیله ی آموزش است پرورش می یابد

ت- وقتی برای سخن کسی که در زمان گذشته به سر می برد زمان مضارع به کار می بریم به معنای این است که آن ................................             ث- دل شود گر به................ بیننده      راه جوید به ....................

9- مهم ترین مثنوی های فارسی را نام ببرید.

10- داستان حیوانات یا فابل را توضیح دهید و مشهور ترین فابل های ادبیات فارسی را نام ببرید

11- خلاصه و نتیجه ی داستان « ثمر علم » را در چند سطر بنویسید .

12- معنی واژه های « انحطاط ، مقهور ، اقتدار ، بدیهی » به ترتیب در کدام گزینه آمده است ؟

   1- فروافتادن ، شکست خورده ، توانمندی ، روشن     2- پست شدن ، ناتوانی ، قدرت داشتن ، آشکار

   3- فروافتادن ، مغلوب ، بزرگ نمایی ، واضح      4- پست شدن ، شکست خورده ، قدرت داشتن ، آسان

13- فردوسی در بیت زیر ، چه پیامی را بیان نکرده است ؟

     میازار موری که دانه کش است     که جان دارد و جان شیرین خوش است

   1- امید به زندگی     2- رأفت و مهربانی  3- پرهیز از زورگویی    4- نوع دوستی

14- مصراع « چو دخلت نیست ، خرج آهسته تر کن » بر چه مفهومی تأکید دارد ؟

     1- مصرف گرایی                     2- اعتدال            3- هوشیاری        4- تلاش

15- مفهوم کنایی « آینده به هر سواری رکاب نمی دهد » یعنی :

     1- توجه کردن     2- بی رحم بودن         3- کمک نکردن          4- تسلیم نشدن

16- شعر« دانایی » در چه قالبی سروده شده است ؟  1- غزل   2- مثنوی    3- قصیده      4- قطعه

آینده به هر سواری رکاب نمی دهد یعنی : آینده به هر کسی اجازه ی بهره برداری و استفاده نمی دهد . آینده همچون اسب چموشی است که هر کس نمی تواند سوار آن شود . فقط ماهران می توانند از آن استفاده کنند .

                          

                                                 سؤالات فصل 3 ، فارسی سوم

1-   لغات زیر را معنی کنید .  تنبیه – اقرار – مستمع- الوان- عنب- حقّه – مسخّر – لیل و نهار – اِنعام – میغ – قوس قزح – قندیل- مختصر- جمال- سریر – مدهوش- برّ و بحر- صُنع .

2-     عبارات و ابیات زیر را معنی کنید .

الف- زمین چون دیبای هفت رنگ گردد                      ب- مورچه از جمال صورت قصر و بسیاری غلامان و سریر مُلک وی ، هیچ خبر ندارد                 پ- هر یکی را آن چه به کار باید ، داد  ت- کاهل وار برخاستند و نهفتی جستند و بیارامیدند

ث- مردمان را چندان زیان کرد که در حساب هیچ شمارگیر نیاید               ج- عقل حیران شود از خوشه ی زرین عنب/

فهم ، عاجز شود از حقه ی یاقوت انار  چ- آفرینش همه تنبیه خداوند دل است / دل ندارد که ندارد به خداوند اقرار

3-     هدف از شعر تعلیمی ، رسیدن به ......................................... است

4-     آرایه یا آرایه های هر بیت را بنویسید .

الف- تا کی آخر چو بنفشه سر غفلت در پیش/ حیف باشد که تو در خوابی و نرگس بیدار

ب- عقل حیران شود از خوشه ی زرین عنب/ فهم ، عاجز شود از حقه ی یاقوت انار

ج- کوه و دریا و درختان همه در تسبیح اند/ نه همه مستمعی فهم کند این اسرار

5- مفرد این کلمات را بنویسید . مواعظ – الوان- اسرار- جواهر- معادن- عجایب- ستارگان

6- سه ویژگی برای نثر های کهن فارسی بنویسید

7- دامنه ی شبکه ی معنایی گسترده تر است یا مراعات نظیر ؟ نمونه ای از آن را در ص46 پیدا کنید و بنویسید.

8- نویسنده ی هر کتاب را بنویسید . کیمیای سعادت     هشت کتاب          تاریخ بیهقی

9- قسمت های مشخص شده را معنی کنید .الف- که تواند که دهد میوه ی الوان از چوب؟ ب- این همه نقش عجب بر در و دیوار وجود  پ- همه عجایب صنع حق تعالی است    ت- مورچه از سریر مُلک وی ، هیچ خبر ندارد  ث- مهربانی هست ، سیب هست ، ایمان هست ج- تا شقایق هست ، زندگی باید کرد چ- در حساب هیچ شمارگیر نیاید ح- بارانکی خُرد خرد می بارید ، چنان که زمین ترگونه می کرد خ- آفرینش همه تنبیه خداوند دل است/ دل ندارد که ندارد به خداوند اقرار د- خبرت هست که مرغان سحر می گویند/ آخر ای خفته سر از خواب جهالت بردار

10- در بیت « تا کی آخر چو بنفشه ، سر غفلت در پیش / حیف باشد که تو در خوابی و نرگس بیدار » بنفشه نماد.................... و نرگس نماد.................................. است

11- با توجه به بیت « سعدیا ، راست روان ، گوی سعادت بردند . راستی کن که به منزل نرسد کج رفتار » راست روان یعنی ............................. و کج رفتار یعنی............................ و گوی بُردن یعنی ...........................

12- هر یک ازاین تشبیهات را توضیح دهید . خواب جهالت           حقه ی یاقوت انار

13- منظور از « سقفی بی ستون » دراین عبارت چیست ؟ فرش وی زمین است ولکن سقفی بی ستون و این عجیب تر است .   

      1- ستاره     2- آسمان        3- ماه    4- خورشید

14- مفهوم مصراع های « من چه سبزم امروز ! / و چه تنم هشیار است » به ترتیب در کدام گزینه آمده است ؟

     1- بخشندگی – هوشیاری                     2- شادابی – آگاهی    3- شادابی – زیرکی    4- سرسبزی – هوشیاری

15- مفهوم و نمادین واژه های مشخص شده ی شعر زیر ، به ترتیب ، در کدام گزینه آمده است ؟

    مهربانی هست ، سیب هست ، ایمان هست / آری ! تا شقایق هست زندگی باید کرد

  1- زندگی – عشق    2- دوستی – زندگی    3- امید – ایمان   4- صلح - مهربانی 

 16- « هر چه در وجود است » یعنی ..... 1- هر چه در وجود تو دیده می شود     2- همه ی موجودات    3- هر چه در زمین وجود دارد      4- همه ی موارد

17- « نهفتی جستند» یعنی ....1- گنجی یافتند                       2- پنهان شدند      3- آن چه مخفی بود پیدا کردند    4- پناهگاهی پیدا کردند

18- پس اندر این آیات تفکر کن ، یعنی ....  1- در آیات قرآن خوب تأمل کن     2- قرآن را سرسری مخوان    3- در نشانه های خدا دقت کن       4- همه ی موارد

19-  کدام یک از این گزینه ها ، جمع مکسر نیست ؟   1- جوانب     2- حشرات   3- عجایب    4- اوقات

20- بیت « که تواند که دهد میوه ی .. ، یاد آور کدام صفت خداوند است ؟  1- قادر بودن   2- ستار بودن   3- رزاق بودن   4- عالِم بودن

20- کدام یک از این واژه ها ، جمع مکسر نیست ؟  1- مواعظ        2- الوان      3- اسرار     4- اِنعام

                                  سؤالات فصل 3 ، فارسی اول

1-     این لغات را معنی کنید. غوغا- ابد – زائر- زنجره – هیجان – اعجاز- مذاب- وداع – معصوم- طفولیت – متعبد – مُصحف- در پوستین خلق افتادن

2-     آرزوی هر یک از این  موجودات چه بود ؟ شبنم- دانه – غنچه – جوجه گنجشک – جوجه کبوتر

3-     برای هر یک از شاعران و نویسندگان  مقابل یک کتاب بنویسید . قیصر امین پور/ سعدی/ فردوسی/ دکتر شریعتی

4-     کلمات هم آوا را همراه با مثال توضیح دهید .

5-     آرایه ی « تشخیص » را با مثال بنویسید .

6-      چند کلمه بنویسید که دو تلفظی باشند

7-     تشبیه چیست ؟ مثالی بزنید .

8-     حکایت « اندرز پدر » از سعدی را در ص 69 بخوانید و به سؤالات زیر پاسخ دهید .

  الف- معنی لغات این حکایت را بنویسید : طفولیت – متعبد – طایفه – دوگانه – گزاردن  - در پوستین خلق افتادن

  ب- خلاصه ی آن را در دو سطر بنویسید پ- یک تشبیه را پیدا کنید ت- این حکایت از چه کتابی انتخاب شده است ؟ ث- پدر سعدی چه صفت زشتی را نهی می کند ؟

9- با توجه به کلمه های هم آوای داخل کمانک جای خالی را پر کنید .

الف- سعدی در نظم و .......... آثار با ارزشی دارد  (نثر – نصر – نسر ) ب- با ورود مدیر همه به پا .......( خواستند – خاستند )    پ- اگر ............ بیابان به پای کسی رود ............ نمی شود  ( خار – خوار ) ت- در ماه ............. از مدینه به مکه ................ نمود ( سفر – صفر ) ث- خداوند ............. در عید .............. علی ( ع ) را به امامت برگزید  ( غدیر – قدیر )

 10-- در هر عبارت آرایه ی جان بخشی ( تشخیص ) را معلوم کنید .

  الف- دست در دامن مولا زد در     ب- شب ز اسرار علی آگاه است   پ- زندگی بر تو می زند لبخند ت- بر درختی ، شکوفه ای خندید

11- معنا و مفهوم هر یک از قسمت های مشخص شده را بنویسید.

     الف- تا معلم ز گرد راه رسید      ب- جوجه گنجشک گفت : می خواهم     فارغ از سنگ بچه ها باشم

  پ- کاش روزی به کام خود برسید     ت- با خودش زیر لب چنین گفت   آرزوهایتان چه رنگین است .

  ث- غنچه هم گفت : گر چه دلتنگم

12- کلمات دو تلفظی را معلوم کنید . جاذبه – گمان- کارمند – روزگار- درون – روزمزد- گواه – عناصر

13- با توجه به شعر « رستگاری » از فردوسی در ص 66 ، به سؤالات زیر پاسخ دهید .

    الف- قالب شعر چیست ؟  ب- « سر اندر نیاری به دام بلا » یعنی چه ؟ پ- منظور از « آب » در مصراع « دل از تیرگی ها بدین آب شوی » چیست ؟ ت- « چشم داشتن » یعنی چه ؟ ث- شاعر راه رستگاری در دو جهان را در چه امری خلاصه می کند ؟ ج- با توجه به بیت آخر منظور از « حیدر » کیست ؟ چ- منظور از نبی و « وصی » کیست ؟

14- در شعر زنگ آفرینش « غنچه » مظهر و نماد چیست ؟ 1- خوشحالی 2- هستی و دنیا  3- دلتنگی  4- وابستگی

15- نسبت « صَفَر و سَفَر » مثل ............. است 1- پیراهن به پیرهن  2- خان به خوان  3- هوشیار به هشیار  4- جاویدان به جاودان       16- نویسنده در درس « چشمه ی معرفت » « آب » را به چه چیزی تشبیه کرده است ؟   1- مادر   2- نسیم     3- روح مذاب      4- نوازش لطیف

17- منظور از « مُصحف عزیز » کدام گزینه است ؟   1- قرآن کریم   2- هم نشین دوست داشتنی    3- اهل عبادت   4- نماز صبح      18- این بیت به کدام صفت ناپسند آدمیان اشاره دارد ؟ « جوجه گنجشک گفت : می خواهم / فارغ از سنگ بچه ها باشم

 19- در کدام گزینه از زیبایی « تشبیه » بهره جسته است ؟ 1- باز موضوع تازه ای داریم  2- مثل لبخند باز خواهم شد  3- بچه ها آرزوی من این است    4- در دل آسمان رها باشم

20- در گروه کلمات زیر املای چند کلمه نادرست است ؟ شکل درست آنها را بنویسید .

   متعبد و شب خیز – ضمضمه ی زنبوران – در نظر هوشیار – احترام و وداع – ضمیر خاک – مسحف عزیز- دشت و صحرا- عزمت و بزرگی – رفیق و خیشاوند – زرّت و گل بوته – ایام طفولیت – کودکان پر نشاط – مزرعه و کوچه باغ – روح مزاب – ذلال و نیرومند – طبیعت روستا – ائجاز طبیعت- جازبه ی خالق – فهم و دانایی – تلفظ های مختلف- غرقه ی شکوه – حیجان و انگیزه – خسته گی ناپذیری – رگ های خشکیده – نوازش لطیف – تأثیر گزاری – قرور و مهربانی – پاکی و سفا – سبزه های معثوم – نماز گذاردن – زاعر حرم

 

                           سؤالات فارسی دوم ، فصل 3

1-   این لغات را معنی کنید . تأمّل – معصومانه- تجدید حیات – فراغت- زرین – عریان – اهتزاز- بدیع- عابر- منحصر- خاربن- عمق- سینه ی کویر – عطش – نامرئی – شگرف – رقم – صفحه ی هستی- مَلِک العرش- انباز – منزّه – مبّرا - معمور- نگارنده- نژند – نغز – تماثیل – هجر – فراق- فُرقَت – موعود

2-   معنی و مفهوم کلمات مشخص شده را بنویسید . الف- عقل ها حیران شود کز خاک تاریک نژند    ب- زمستان هم بیش از آن چه که باید ، نمی پاید  پ- بهار فصل تجدید حیات و رویش و جوانه زدن است ت- آسمان بر سر بام و دشت پولک های نقره ای می ریزد  

3-     معادل فارسی این واژه ها را بنویسید . اس ام اس     سایت    فاکس     ایمیل   کلینیک    کوپن   کامپیوتر

4-     ابیات زیر را معنی کنید .الف- دارای دو گیتی ملک العرش خدایی / کاو را نه نیاز است و نه انباز و نه همتا

ب- عقل ها حیران شود کز خاک تاریک نژند / چون برآید این همه گل های نغز کامکار

5- قصیده چه نوع شعری است ؟ توضیح دهید . شکل هندسی آن را رسم کنید . قافیه های نگارنده ی زیبا را معلوم کنید

6- تلمیح هر مصراع را بنویسید . الف- کاو را نه نیاز است و نه انباز و نه همتا ب- نی نی نکند زشت ، نگارنده ی زیبا  ج- برق از شوق که می خندد بدین سان قاه قاه

7- رنگ های گرم را نام ببرید       8- دو جمله از درس پیدا کنید که دارای تشخیص باشند

9- صفت نسبی چیست ؟ چگونه ساخته می شود ؟ در عبارت های زیر آن را معلوم کنید

 الف- آسمان بر سر بام و دشت پولک های نقره ای می ریزد ب- رفتار بچگانه ی هم کلاسی ها ،معلم را به خشونت و تنبیه واداشت

10- فصل های سال را به ترتیب نام ببرید ؛ سپس با مراحل عمر انسان مقایسه کنید .

11- نویسنده ی متن « معرفت کردگار » هر یک از توصیفات زیر را برای کدام یک از فصول سال می داند ؟

   زیباترین و عروس فصل ها          فصل غم و اندوه       فصل جوانی و شادابی       فصل پختگی و کمال طبیعت

12- در این جمله ، منظور از « نخ سفید » چیست ؟ « دستی نامرئی با نخ سفید آسمان تیره را به زمین می دوزد

13- کدام یک از گروه کلمات زیر از نظر املایی نادرست است ؟ شکل درست آن ها را بنویسید .

   پولک های نقره ای – ودا می کند – منضره ی کوهستان – عدّه ای از مردم – رنگ آمیزی بدیع – انوار تلایی –  مناطغ گرمسیری – دست خاهش- طلب باران – نقاش چیره دست طبیعت- چشم مشتاقان – ارضه می کند – خاب زمستانی- تجدید حیاط طبیعت-  پاکی معسومانه ی زمستان – تعمّل در زیبایی ها – حفض می کند –فصل پخته گی – قم و اندوح- منحثر به سبزه- خاربونی در سینه ی کویر- فراغت از درس- اریان شدن – اهتزاذ برگ ها – پای آبران

14- روش تشخیص کلمات عربی از فارسی چیست ؟ کلمات عربی درس « نگارنده ی زیبا » و « صورتگر ماهر » را پیدا کنید و بنویسید        15- مفرد تماثیل چیست ؟ 1- تمثیل   2- تمثال 3- مثل     4- مثال

16-با توجه به بخش « اعلام » کامل کنید . الف – فیض کاشانی از فقیهان دوره ی ............. است وی شاگرد ............ بود برخی از آثار او عبارتند از : تفسیر صافی ، ................ ، .............. و ........... // ب- قاآنی شیرازی از شاعران دوره ی ......... است و کتاب ............ را به شیوه ی ..................... سعدی نوشت .// پ- وصال شیرازی : از شاعران دوره ی ........... است . مثنوی ..............  از آثار اوست . // ت- رساله ی قشیریه : نوشته ی ................ از عارفان قرن ............. است اصل این کتاب به زبان ............ است موضوع این کتاب معرفی برخی از بزرگان............. است .  

17- بیت « عقل ها حیران شود کز خاک تاریک نژند / چون بر آید این همه گل های نغز کامکار » بر چه مفهومی تأکید دارد ؟  1- زیبایی طبیعت    2- درک نکردن قدرت خدا   3- بی ارزشی خاک تیره   4- تعجب از زیبایی گل ها

18- در مصراع « چون نپرسی کاین تماثیل از کجا آمد پدید ؟ منظور از « تماثیل » چیست ؟    1- نقاشی ها   2- آدم ها   3- زیبایی های طبیعت       4- قدرت خداوند

19- در کدام گزینه ، غلط املایی وجود ندارد ؟   1-  چون برآید این همه گل های نقض ِ کامکار   2- ابر از هجر که می گرید بدین سان زار زار   3- هم کارگهی هم چو زمین ساخته مأمور    4- کاو را نه نیاز است و نه انباض و نه همتا 

20- با توجه به معنی ، املای کدام گزینه نادرست است ؟  1- تجدی حیاط : زندگی دوباره  2- عرضه کردن : نشان دادن     3- سخاوتمند : بخشنده      4- فراغت : آسایش       21- معنی مشخص شده ی کدام گزینه ، نادرست است ؟  1- بینی چه رقم های شگرف است و دل آرا : نقش ، زیبا    2- دارای دو گیتی ، ملک العرش خدایی : جهان ، صاحب تخت پادشاهی    3- کاو را نه نیاز است و نه انباز و نه همتا : شریک ، نظیر   4- هم بارگهی هم چو فلک داشته برپا : خیمه ، بلند  

22- کدام یک از این واژه ها « صفت نسبی » محسوب نمی شود ؟   1- نیلی     2- زرین   3- آتشین   4- شاداب

23-  قالب شعری « نگارنده ی زیبا » در کدام گزینه آمده است ؟  1- مثنوی     2- قصیده     3- قطعه     4-  غزل

    

+ نوشته شده توسط تیمو ررضایی در شنبه بیست و هشتم آبان 1390 و ساعت 22:33 |