فال حافظ

فال حافظ

(1 ) شاه تهماسب اول ، روزی با انگشتری بسیار گرانبها بازی می کرد . ناگهان انگشتری از دست وی افتاد و هر چه جست و جو کردند ، نیافتند . سرانجام پادشاه به دیوان عارف شیراز ، فالی زد . این بیت مناسب حال آمد :

              دلی که غیب نمای است و جام جم دارد           ز خاتمی که دمی گم شود چه غم دارد

شاه بی اندازه شاد شد و از شگفتی دست های خود را روی زانوی خود زد . از قضا انگشتری که در چین قبا پنهان بود ، بیرون افتاد .

( 2 ) مگس خان افغان بر سر قبر خواجه حافظ رفت و خواست مقبره او را ویران کند ، جمعی او را ممانعت کردند و قرار بر تفأل از دیوان خواجه نهادند ، چون تفأل زدند این شعر نمودار شد :

                      ای مگس عرصه سیمرغ نه جولانگه توست          عِرض خود می بری و زحمت ما می داری

(3 ) نظام دستغیب شیرازی در سال 1039 در شیراز وفات یافت ، نعش او را به حافظیه بردند ، متولی مانع شد ، قرار بر این گذاردند که از دیوان حافظ تفأل کنند ، غزلی با مطلع زیر آمد :

                    رواق منظر چشم من آشیانه ی تست                  کرم نما و فرود آ که خانه ، خانه ی تست

(4 ) شاه عباس دوم صفوی چون برای تسخیر آذربایجان به تبریز رفت ، با دیوان خواجه حافظ فالی گرفت ، این بیت مناسب حال آمد :

                        عراق و فارس گرفتی به شعر خود حافظ           بیا که نوبت بغداد و فتح تبریز است

(5 ) مرحوم شیخ محمد علی مدرس خیابانی صاحب کتاب نفیس  « ریحانه الادب » نقل فرموده اند که : روزی در اندیشه ی این بودم که آیا حافظ مردی با ایمان و عابد و متشرع بوده است یا خیر ؟ فکر کردم که از خود او فال بگیرم ، شاید خود پاسخ مرا بدهد و وقتی دیوان را باز کردم این غزل آمد :

             عیب رندان مکن ای زاهد پاکیزه سرشت            که گناه دگران بر تو نخواهند نوشت

             من اگر نیکم اگر بد ، تو برو خود را باش            هر کسی آن درود عاقبت کار که کشت

            همه کس طالب یارند چه هشیار و چه مست        همه جا خانه ی عشق است چه مسجد چه کنشت

( 6 ) در تاریخ آورده اند : زمانی که ملک حسین اردنی ، به ایران آمده بود ، برای دیدار حافظیه به شیراز سفر نمود و یکسر به مزار خواجه حافظ رفت ، در آنجا برای او شرح دادند که از دیوان خواجه تفأل می شود و ابیات همیشه مناسب حال می آید ، ملک حسین اصرار کرد که برای او نیز از دیوان خواجه حافظ تفأل شود ، چون دیوان را گشودند ، این مصرع مناسب حال او آمد :

                       فلک به مردم نادان دهد زمام مراد

(7 ) جناب آقای بهاء الدین خرمشاهی نقل می فرمودند که : یکی از دوستان نقل می کرد که در یکی از شهرستان ها ، با یکی از فضلا به نام آقای اویسی که در حال حاضر نیز رئیس حوزه علمیه همان شهر است ، بحث و گفت و گویی در باب حافظ و سعدی داشتیم ، جناب اویسی می گفت : من به اندازه شما ها به شعر و هنر حافظ اعتقاد ندارم ، سعدی را غزلسرای بهتری می دانم و چنین و چنان ، راوی نقل می کرد که بحث بالا گرفت و سرانجام به جناب اویسی گفتیم ؛ آیا حاضرید در این باب به دیوان حافظ تفأل بزنید و ببینید در این باب چه می گوید ؟ آقای اویسی از این تهدید و تحدی هراسی به دل راه نداده و گفت : بله حاضرم . سپس طبق آداب فال زدند . این ابیات آمد :

                       من از جان بنده ی سلطان اویسم                    اگر چه یادش از چاکر نباشد

                       کسی گیرد خطا بر نظم حافظ              که هیچش لطف در گوهر نباشد !

 

سوالات تستی فصل 8 فارسی سوم

سؤالات تستی فصل 8 ، فارسی سوم                                                                                                 

  با توجه به شعر زیر به سؤالات 1و2 پاسخ دهید .

  چون چراغ لاله سوزم در خیابان شما                           ای جوانان عَجَم ، جان من و جان شما

  حلقه گرد من زنید ، ای پیکران آب و گِل                     آتشی در سینه دارم از نیاکان شما

1-    کدام توضیح ، غلط است ؟

1- چراغ لاله ُ یک ترکیب اضافی است        2- بیت اول تشبیه دارد

3- چون ، حرف اضافه است                   4- خیابان در معنای اصلی خود به کار رفته است

2- همه ی توضیحات درست است به غیراز ...

     1- حلقه گرد من زنید ( متحد شوید )                    2- ای پیکران آب و گل ( مجازآً ، ای انسان ها )

     3- عجم ، در این جا به معنی غیر عرب است 4- آتش ، استعاره از ادب و فرهنگ ایرانی

3- کدام توضیح در مورد « ویکتور هوگو » غلط است ؟

      1- از مشهور ترین شاعران قرن نوزدهم انگلیس                  2- بینوایان ، از آثار اوست

      3- از بزرگ ترین نویسندگان و ادبای اجتماعی جهان  4- وی طرفدار جدی اصلاحات اجتماعی بود

4- همه ی توضیحات در مورد « سنت اگزوپری » درست است مگر ...

     1- نویسنده ی معروف فرانسوی        2- در جوانی به هوانوردی پرداخت

     3- اثر معروف او « شازده کوچولو » است       4- در جنگ جهانی اول به خدمت ارتش در آمد.

5- کدام گزینه ، غلط املایی دارد ؟

      1- پول خدمتگزار خوبی است         2- فیلی را بلعید و هزم کرد

      3- دانه هر چند خُرد بوده باشد       4- آخرین قطره ی ذخیره شده را خورد

6- کدام کلمه با « وداع » هم خانواده است ؟

     1- تودیع              2- استدعا       3- دعوت        4- ادّعا

7- کدام واژه ، فارسی است ؟

   1- بوآ          2- پول           3- شکار         4- بانک

8- کدام یک تشبیه ندارد ؟

      1- چراغ یقین       2- شوق آموختن         3- نور اندیشه             4- بهار عمر

9- با توجه به بیت « بیا تا برآریم دستی ز دل    که فردا نتوان بر آورد ز گِل » کدام گزینه غلط است ؟

     1- دست از دل بر آوردن ، کنایه از : از سر صدق به راز و نیاز پرداختن

     2- منظور از فردا روز قیامت است               3- بیت از گلستان سعدی انتخاب شده است

     4- گِل : ( مجازاً ) به معنای گور و قبر

10- از داستان هایی که تا کنون خوانده اید کدام یک « رُمان » است ؟

      1- شازده کوچولو    2- کژال                   3- مرخصی      4- جوانه و سنگ

11- کدام ویژگی از ویژگی های رمان نیست ؟

     1- شرح مفصّل حوادث و زندگی شخصیت ها            2- طولانی بودن داستان

    3- تنوع فضا ، مکان و زمان              4- شخصیت های داستان اندک است

12- « شازده کوچولو » کتابی است ...

     1- خیال انگیز و زیبا           2- عواطف بشری در آن به ساده ترین شکل تجزیه و تحلیل شده است

    3- در این کتاب افرادی که بر اثر غوطه ور شدن در علایق مادی و پول پرستی از سجایای انسانی به دور افتاده اند تحت نام آدم های بزرگ به باد مسخره گرفته شده است           4- همه ی موارد

13- گاهی در تلفظ جای دو حرف عوض می شود مثل « قفل » که « قلف » تلفظ می شود کدام گزینه مشابه چنین اشتباهی نیست ؟

     1- تاکسی ( تاسکی )          2- اجتماع ( اشتماع )    3- فلاسک ( فلاکس )             4- عکس ( عسک )

14- هم خانواده کدام کلمه ، غلط است ؟

     1- سیّاره ( میسّر )   2- وقار ( موقّر )          3- مفتون ( فتنه )        4- ماجرا ( جریان )

15- مفرد ِ « معارف » در کدام گزینه نیامده است ؟

     1- مَعرِف              2- عرف                   3- مَعرَف        4- معرفت

16- آرایه ی کدام عبارت درست نیست ؟

     1- صدای نازک و عجیبی مرا از خواب بیدار کرد ( حس آمیزی )      

     2- وقتی که نخستین بار چشم شاهزاده به هواپیمای من افتاد ( چشم ، مجازاً نگاه )

     3- برخی نادوست و برخی دوست دار ( تشخیص )

     4- همواره دوستی خوب و یک دل داشته باشی ( کنایه از متحد و صمیمی )

17- کدام کلمه را می توان « مشتق » به حساب آورد ؟

      1- چشمه            2- آسمان        3- پانصد         4- موسیقی

18- در کدام گزینه ، غلط املایی وجود دارد ؟

     1- عزیمت             2- اوقات فراغت          3- پس از کمی تأمّل              4- آزرخش

19- کدام واژه فارسی است ؟      1- میلیون       2- بانگ                   3- المپیک       4- هورا

20- کدام توضیح ، غلط است ؟

      1- در کلمه ی « نیاکان » حرف « ک » واج میانجی است

      2- املای برگزار به صورت « برگذار » هم درست است

      3- کلمه ی بیهودگی را می توان به صورت « بیهوده گی هم نوشت

       4- رایگان در اصل راهگان بوده است .( آنچه در راه بجویند )

21- رابطه ی کدام زوج واژه با سایر گزینه ها متفاوت است ؟

      1- روییدن ، رویش           2- ورزیدن ، ورزش       3- کوشیدن ، کشش     4- پرسیدن ، پرسش

22-  مفهوم همه ی گزینه ها درست است جز گزینه ی ...

     1- چشم داشتن : نیازمند بودن        2- دست بر آوردن : دعا کردن

     3- کوتاه بودن دست : ناتوانی           4- مسئله مرگ و زندگی : بسیار مهم

23- شاعر در بیت زیر کدام مفهوم را مورد تأکید قرار می دهد ؟

      « بیا تا برآریم دستی ز دل     که نتوان بر آورد فردا ز گل »

     1- غنیمت شمردن فرصت    2- اظهار نیاز به درگاه الهی

     3- کمک کردن به نیازمندان  4- پرهیز از ناامیدی

   الف ) 1و2     ب) 2و3                   ج) 1و4          د) 2و4

24- متضاد کدام واژه صحیح نیست ؟

     1- نفرت ( عشق )    2- فقر ( ثروت )          3- ناشکیب ( ناصبور)              4- غمناک ( شادمان )

25- کدام گزینه جزء تقسیم بندی داستان ها نیست ؟

     1- رمان      2- تذکره        3- داستان کوتاه          4- داستانک

26- هر گاه درست زیر هر کلمه ، ترجمه ی آن را بیاوریم به آن .......................... می گویند .

      1- ترجمه ی ساده و روان      2- ترجمه ی محتوایی    3- ترجمه ی تحت اللفظی      4- ترجمه ی کامل 

27- کدام ترجمه ساده و روان است ؟

  1- علی می بیند شما را در کلاس Ali sees you in the class

  2- من می توانم فوتبال را خیلی خوب بازی کنم             Ican play football very well

  3- آنها رفتند به مدرسه دیروز they went to school yesterday

  4- پدرم رفت به کتابخانه دیروزmy father went to the library yesterday

28- کدام ترجمه تحت اللفظی است و روان نیست ؟

    1- المُسلِمُ مَن سَلِمَ المُسلمون مِن لسانه و یده : مسلمان کسی است سالم ماند ( در امان باشند ) مسلمانان از زبانش و دستش

    2 - اکبرُ العیب أن تَعیبَ ما فیک مِثلُهُ : بزرگ ترین عیب آن است که چیزی را که در خود داری ، بر دیگران عیب بشماری

     3- أشَدّ الذنوب ِ ما استهان بِهِ صاحبُهُ : سخت ترین گناه ، آن که گناهکار آن را کوچک بشمارد

     4- ما أکثر العبر و اقلّ الاعتبار : عبرت ها چقدر فراوانند و عبرت پذیران چه اندک !

29- معنای کدام واژه صحیح نیست ؟

     1- بلعید : فرو برد               2- آوخ : آه ، افسوس    3- وقار : سبُکی           4- فراغت : آسودگی

30- همه ی گزینه ها  مفهوم واژه ی « گذاشتن » است به جز ...

     1- قرار دادن           2- وضع کردن            3- تعیین کردن          4- ادا کردن

31- متضاد کدام واژه ، غلط است ؟

      1- متکبر ( متواضع) 2- فراق ( وصال )                  3- فقر ( تنگدستی )     4- خُرد ( کلان )

32- از نظر نگارش استعمال کدام کلمه ، درست است ؟

      1- بازرسین           2- دستورات     3- سفارشات    4- مسافرین

33- کدام کلمه مرکّب است ؟

      1- گلستان            2- قلمستان     3- هنرستان     4- داد ستان

34- ساخت کدام گزینه متفاوت است ؟

      1- سنگین            2- خشمگین    3- سهمگین              4- اندوهگین

35- کدام واژه ، پسوند ندارد ؟

    1- نمکدان              2- سخندان     3- نیزار          4- گرمسیر

36- کدام واژه ، غلط معنی شده است ؟

     1- تأمّل : فکر و اندیشه                  2- مفتون : فتنه گر      3- فاش : آشکار          4- همتا : نظیر و مانند

37- با توجه به بیت « به لطفم بخوان و مران از درم / ندارد به جز آستانت سرم » کدام گزینه غلط است ؟

      1- « م » در لطفم ، مفعول است ( مرا به لطف بخوان )  2- « م» در درم ، مفعول است ( مرا از در مران )

      3- سر بر آستان کسی داشتن یا نهادن ، کنایه از اطاعت و تعظیم کردن   4- « م » در سرم ، مفعول است

38- همه ی لغات درست معنی شده اند به جز :

   1- اِنعام : نعمت دادن ، بخشیدن                   2- خوکردن : عادت کردن ، انس گرفتن

   3- ذلّت : خوار و ناتوان                     4- آستان : درگاه

39- کدام توضیح ، غلط است ؟

      1- بیا تا بر آریم دستی ز دل : بیا تا از دل دست بشوییم

      2- که صورت نبندد دری دیگرم ( تصور نمی شود )  

      3- ز بد کردنم ، دست کوتاه دار ( مرا از خطا و بدی کردن باز دار ؛ دست کوتاه کردن کنایه از انجام ندادن کاری )

      4- چراغ یقینم فرا راه دار ( در راه من قرار ده )

40-  متضاد کدام کلمه ، غلط است ؟

      1- لطف ( قهر )      2- عاجز ( قادر )          3- دخل ( خرج )         4- عاقبت ( سرانجام )