به نام خدا

      گلچینی از باغ معرفت              ( هر کدام از داستان های زیر را بخوانید و خلاصه و پیام آنها را در چند سطر بنویسید . )                                             

1-پیرزن و خدا : پیرزن با تقوایی در خواب خدا را دید و به او گفت : « خدایا من خیلی تنها هستم . آیا مهمان خانه ی من می شوی ؟ خدا قبول کرد و به او گفت که فردا به دیدنش خواهد آمد . پیرزن از خواب بیدار شد ، با عجله شروع به جارو کردن خانه کرد . رفت و چند نان تازه خرید و خوشمزه ترین غذایی را که بلد بود پخت . سپس نشست و منتظر ماند . چند دقیقه بعد در خانه به صدا در آمد . پیرزن به عجله به طرف در رفت و آن را باز کرد . پشت در پیر مرد فقیری بود . پیرمرد از او خواست تا غذایی به او بدهد . پیرزن با عصبانیت سر فقیر داد زد و در را بست . نیم ساعت بعد باز در خانه به صدا در آمد . پیرزن دوباره در را باز کرد . این بار کودکی بود که از سرما می لرزید از او خواست تا از سرما پناهش دهد . پیرزن با ناراحتی در را بست و غرغرکنان به خانه برگشت .

            نزدیک غروب بار دیگر در خانه به صدا در آمد . این بار پیرزن مطمئن بود که خدا آمده ، پس با عجله به سوی در دوید و در را باز کرد ولی این بار نیز زن فقیری پشت در بود . زن از او کمی پول خواست تا برای کودکان گرسنه اش غذا بخرد . پیرزن که خیلی عصبانی شده بود با داد و فریاد زن فقیر را دور کرد . شب شد ولی خدا نیامد . پیرزن نا امید شد و رفت که بخوابد . در خواب بار دیگر خدا را دید . پیرزن با ناراحتی به خدا گفت : « خدایا مگر تو قول نداده بودی که امروز به دیدنم می آیی ؟ خدا جواب داد ؟ بله من سه بار به در خانه ات آمدم و تو هر سه بار در را به رویم بستی .

2-مردی روزی با عیالش مشغول غذا خوردن بود و در میان سینی ایشان مرغ بریان شده بود پس سائلی ( گدایی )در خانه آمد او را مأیوس نمودند . اتفاق افتاد که آن مرد فقیر شد و زنش را طلاق داد و آن زن شوهر دیگر اختیار نمود . روزی شوهر با او غذا می خورد و مرغ بریانی نزد ایشان بود ناگاه سائلی در خانه سؤال کرد آن مرد به عیالش گفت این مرغ را به این سائل بده آن زن چون مرغ را نزد سائل برد دید شوهر اولش هست مرغ را به او داد و گریان برگشت . شوهر از سبب گریه اش سؤال نمود گفت سائل شوهر من بود و قصه محروم نمودن آن سائل را نقل کرد شوهرش گفت والله من بودم آن سائل اولی که محرومم نمودید .

3- موشی در خانه صاحب مزرعه تله موشی دید . به مرغ و گوسفند و گاو خبر داد . همه گفتند : تله موش مشکل توست به ما ربطی ندارد . ماری در تله افتاد و زن مزرعه دار را گزید از مرغ برایش سوپ درست کردند گوسفند را برای عیادت کنندگان سر بریدند گاو را برای مراسم ترحیم کشتند و در این مدت موش از سوراخ دیوار نگاه می کرد و به مشکلی که به دیگران ربط نداشت فکر می کرد .

4-آقا گرگه كنار خيابان گرسنه ايستاده بود كه خانم بزي با پرايد سفيد رنگش به سرعت از جلو او عبور كرد وحتي يك بوق هم برايش نزد . آقا گرگه كه اين صحنه را ديد ، به سرعت خودش را به آپارتمان خانم بزي رساند و صدايش را شبيه او كرد و زنگ طبقه ي چهارم را فشار داد و منتظر ماند تا... اما طفلك نمي دانست كه آيفون منزل خانم بزي ، تصويري است ، به خاطر همين ، شنگول خان با صداي بلند از توي آيفون داد زد : « آها » آقا گرگه ! تو خجالت نمي كشي زنگ خانه ي مردم را فشار مي دهي ، اگه همين الآن نري دنبال كارت ، به پليس 110 تلفن مي زنم تا ... آقا گرگه كه هم تعجب كرده بود و هم ترسيده بود ، پا به فرار گذاشت و منتظر رسيدن خانم بزي هم نشد ، چون منگول خان به تلفن همراه خانم بزي زنگ زده و او را خبر كرده بود .

      آقا گرگه كه حسابي گرسنه اش بود و دلش نمي خواست دست از خوردن بزغاله ها بردارد  ، فكري كرد و خودش را به مطب يك دكتر جراح پلاستيك رساند ، بعد عكس خانم بزي را به دكتر نشان داد و گفت كه دلش مي خواهد شبيه خانم بزي شود .

     دكتر اول به عكس و بعد به آقا گرگه نگاه كرد و گفت : « بايد پول زيادي بدهي و مدتي هم تحت درمان باشي . موافقي ؟ آقا گرگه موافقت كرد و بعد از سه ماه ، با اعمال مختلف جراحي ، در حالي كه دندان هايش را هم به جاي دستمزد به دكتر داده بود ، كاملاً شبيه خانم بزي شد و به سرعت به طرف آپارتمان خانم بزي به راه افتاد اما هنوز به در آپارتمان نرسيده بود كه مورد حمله ي يك گرگ گرسنه قرار گرفت .... !

5-حكمتي و حكايتي : حاج شيخ عباس قمي ، براي فرزند بزرگش نقل كرده است : « وقتي كتاب « منازل الاخره » را تأليف و چاپ كردم و به قم آمدم آن كتاب به دست شيخ عبدالرزاق مسأله گو، كه هميشه قبل از ظهر در صحن مطهر حضرت معصومه (س )‌مسأله مي گفت ، افتاد. مرحوم پدرم از علاقه مندان شيخ عبدالرزاق بود و هرروز در مجلس او حاضر مي شد . شيخ عبدالرزاق ، روزها كتاب منازل الاخره را گشوده ، براي مستمعين مي خواند .يك روز پدرم به خانه آمد و گفت: شيخ عباس !  كاش مثل اين مسأله گو مي شدي و مي توانستي منبر بروي و اين كتاب را كه امروز براي ما خواند ، بخواني . چند بار خواستم بگويم آن كتاب از آثار و تأليفات من است اما هر بار خودداري كردم و چيزي نگفتم فقط عرض كردم : « دعا بفرماييد كه خداوند توفيق- جمله های ناتمام زیر را کامل کنید .

6- جملات زیر را تا پنج سطر ادامه دهید

الف ) امروز در مدرسه .............  ب) هرگز نباید....... پ) پاکیزگی و اخلاق خوش از ...... ت) خودرویی اختراع می کنم که.........

ث) آن روز گذشت ولی....... ج) همان طور که مشغول مطالعه بودم.......... د- می خواهم ادامه تحصیل بدهم زیرا...

4- در باره ی هر کدام از جمله های زیر توضیح مختصری دهید .

1) چرا درخت ارزش دارد ؟ 2) کار نویسنده چیست و چه می کند ؟ // از موضوعات انشا پنج موضوع عالی بنویس

3) مزاحم تلفنی یعنی چه ؟ چرا این نوع مزاحمت ، زشت و ناپسند است ؟

4- نوشتن انشا برای تو راحت و آسان است یا دشوار و تلخ ؟ 5- اگر هیچ کس شما را دوست نداشته باشد ؟

6- چه کارهایی نباید بکنیم ؟ اگر بخواهی تجربیات زندگی خود را در پنج سطر بنویسی چه می نویسی ؟

7- آیا تا به حال فکر کرده ای که درون اشیای زیر چگونه است ؟ بنویس .

1- کره زمین 2- شکم مورچه 3- شاخ گاو // با کلمات شادی ، فوتبال ، توپ و فریاد یک داستان کوتاه بساز.

8- گنجشک به خدا گفت : لانۀ کوچکی داشتم که آرامگاه خستگی و سر پناه بی کسی ام بود اما طوفان تو آن را از من گرفت . کجای دنیای تو را گرفته بودم ؟ خدا گفت : ماری در راه لانه ات بود ، تو خواب بودی ، باد را گفتم لانه ات را واژگون کند ، تو از کمین مار پر گشودی ! چه بسیار بلا ها که از تو ، به واسطه ی محبتم دور کردم و تو ندانسته به دشمنی ام برخاستی

9- روزی حضرت سلیمان کنار دریا نشسته بود . مشاهده کرد که یک مورچه دانه ای به دهان گرفته و کنار آب منتظر ایستاده ، ناگهان قورباغه ای آمد و دهان خود را باز کرد و مورچه  با دانه اش وارد دهان قورباغه شد . سپس قورباغه در آب فرو رفت و پس از ساعتی بیرون آمد و دهان خود را باز کرد و مورچه سالم از دهانش خارج شد و حضرت سلیمان مورچه را احضار کرد و در مورد این جریان از او سؤال کرد. مورچه جواب داد ته این دریا سنگی است که داخل آن سنگ ، کِرم نابینایی وجود دارد و نمی تواند غذای خود را تهیه کند . خداوند مرا مأمور کرده است که به وسیله ی این قورباغه غذای این کِرم را تأمین کنم.

10- اسب سواری ، مرد افلیجی در سر راه خود دید که از او کمک خواست مردِ سوار دلش به رحم آمد ، از اسب پیاده شد و او را بر اسب نشاند تا به مقصدش برساند . مرد افلیج که بر اسب نشست دهنه ی اسب را کشید و گفت : « من اسب را بردم » سپس با اسب گریخت ؛ اما پیش از آن که از صدا رس دور شود مردِ سوار در پی او فریاد زد : تو تنها اسب را نبردی ، جوانمردی را هم بردی . اسب برای تو ، اما گوش کن ببین چه می گویم . مرد افلیج اسب را نگه داشت مرد سوار گفت : « هرگز به هیچ کس نگو چگونه این اسب را به دست آوردی چون از این می ترسم که دیگر هیچ سواری به پیاده رحم نکند .

11-  در بارۀ هر یک از این موضوع ها یک نامۀ رسمی یا اداری بنویسید .1- تشکر و تقدیر از ناظم مدرسه 2- تشکر از هم کلاسی برای شرکت در جشن فارغ التحصیلی 3- تقاضای انتقال پروندۀ تحصیلی شما به مدرسه ای دیگر 4- انتقاد منصفانه و مؤدبانه از یک دبیر

12- در بارۀ یکی از این موضوع ها یک آگهی بنویسید .1- پیدا شدن کیف دستی 2- اجارۀ منزل مسکونی 3- تشکیل کلاس قصه نویسی

13- این داستان نیمه تمام را کامل کنید .« مردی در میان صخره های کوهستانی گردش می کرد . ناگهان چشمش به سنگ بزرگی افتاد که روی آن نوشته شده بود : « لطفاً این سنگ را جا به جا نکنید زیر آن گنجی پنهان نیست .» مرد به وسوسه افتاد که...

14- در بارۀ هر یک از این عبارات مختلف در حد دو سطر توضیح دهید و نظر خود را بنویسید .1- سه کار را انجام ندهید : سرزنش ؛ مقایسه ؛ قضاوت 2- اگر می خواهید سالم باشید الف- کم بخورید ، کم بخوابید و کم حرف بزنید 3- دَرهم دِرهم مباش/ در قیامت دین آر نه دینار 4- عکس شهدا را می بینیم ؛ ولی عکس شهدا عمل می کنیم 5- از خدا « پروا » کنید تا « پر » وا کنید 6- برای رسیدن تا به « کبریا » باید نه « کبر » داشت نه « ریا » 7- عکس ؛ یعنی مکث ثانیه های گذرا 8- آینده اتفاق نمی افتد ، آینده ساخته می شود 9- او حرفِ خوب می زند / او خوب حرف می زند 10- بندۀ آنی که در بند آنی

 15-  با هم فكري هم ، این معما ها را حل كنيد .الف) آن چيست كه هم گذاشتن آن و هم برداشتن آن خوب نيست ؟

ب) آن چيست كه هم نام گلي است و هم نام زني و هم در دهان شماست ؟  ج) من مي روم او هم مي رود . من مي روم او مي ماند

د) آن چيست شيرين است طعم ندارد ، سنگين است وزن ندارد ؟

   19- شعر زير از « ملك الشعراي » بهار است . آن را بخوانيد ، قالب و قافيه هاي آن را معلوم و در باره ي پيام شعر در گروه بحث و گفت و گو كنيد .           تك تك ساعت چه گويد ، گوش دار            گويدت بيدار باش اي هوشيار

          از تن آسايي و بي كاري بترس                    هم مشويك ثانيه غافل ز درس

          عقربك آهسته پندت مي دهد                پند شيرين تر ز قندت مي دهد

          همچو من پر طاقت و ورزنده باش          روز تا شب در غم آينده باش

          تنبلي آرد به چشمان تو خواب             مي شود آينده ات يك سر خراب

          زندگي پيوسته با آينده است              هر كه در آينده باشد ، زنده است

          هر كه او غافل ز آينده شود              در برابر آيندگان بنده شود

22-  داستان زير  را بخوانيد و آن را به نثر امروزي برگردانيد و در باره ي پيام داستان با هم گفت و گو كنيد . عنواني مناسب براي داستان انتخاب كنيد .

« گويند موسي به طور سينا با خداي مناجات مي كرد گفت : بار خدايا مرا عدل و داد خويش بنماي . گفت يا موسي ! تو مردي تندو تيزي ، صبر نتواني كردن ، گفت : به توفيق تو توانم . گفت : اكنون نزديك فلان چشمه ي آب شو و برابر او پنهان بنشين و نظاره ي قدرت و علم الغيب ما كن .

     موسي برفت و بر سر تلي برابر چشمه پنهان نشست . سواري در رسيد ، فرود آمد و دست و روي نماز بشست و آب بخورد و نماز بكرد و همياني پر از هزار دينار زر از ميان بگشاد و آن جا بنهاد ، و فراموش كرد و برفت پس از او كودكي بيامد و از چشمه آب خورد و آن هميان پر از ديناربرگرفت و برفت . پس از او مردي نابينا بيامد و آب خورد و طهارت كرد و به نماز ايستاد  سوار را هميان ياد آمد از راه بازگشت و به چشمه آمد ؛ نابينا را بگرفت و گفت : من همياني پر از دينار اينجا فراموش كردم و اين جا به جز تو هيچ كس ديگر نيامد در اين ساعت گفت : اي سوار من مردي نابينايم زر و هميان تو چگونه ديدم ؟ سوار در خشم شد و شمشير بر آورد و نابينا را بكشت و زر و هميان بجست ، نيافت ، برفت  موسي گفت : بار خدايا صبرم نماند ، و تو عادلي مرا معلوم كن كه اين احوال چگونه است ؟ جبرئيل آمد وگفت : خداي مي گويد كه : من عالم اسرارم ، آن دانم كه تو نداني ، بدان و آگاه باش كه آن كودك كه آن هميان برداشت حق و ملك او بود ، كه پدر او مزدور اين سوار بود ، و هم چندان مزد بر او گرد آمده بود اندر آن هميان بود . اكنون آن كودك به حق خويش رسيد .    اما آن پيرمرد  نابينا پيش از آن كه نابينا گشته بود ، پدر اين سوار را كُشته بود و قصاص خويش بازخواست و حق به حق باز رسيد و داد و عدل ما چنين باريك است كه مي بيني . موسي آن بديد و استغفار كرد . » و اين حكايت از بهر آن گفتيم تا خردمندان بدانند كه هيچ چيز بر خداي تعالي پوشيده نيست و داد ستم رسيدگان بدين جهان بدهد وليكن ما غافليم كه چون بلايي بيايد ، ندانيم كه از كجاست ( نصيحه الملوك ، محمد غزالي )

 23- اين لطيفه را به كمك گروه به فارسي روان ترجمه كنيد.

            MOUSE- TRAP

                  One day a lady saw a mouse running across her kichen floor. She was very

                Afraid of mice  so she ran out of the house  got in a bus and  went down to the

                 Shops. There she bought a mouse – trap. The shopkeeper said to her Put some c

                  Cheese  in it  and you will soon catch that mouse .

                   The lady went home with her mouse – trap  but when she looked in her

                    Cupboard  she could not find any cheese in it. She did not want to go back

                     To the shops  because it was very late  so she cut a picture of some cheese

                      Out of a magazine and put that in the trap.

                      Surprisingly  the picture of the cheese was quite successful! When the lady

                       Came down to the kitchen the next morning  there was a picture of a

                

                                Mouse in the trap beside the picture of the cheese!                               لغات و اصطلاحات

موش   mouse               موش ها mice              كف آشپزخانهkitchen floor  

           ترسيدن  be afraid of                         سوار اتوبوس شد  got in a bus

تله موش mouse – trap                                             پنير cheese

كمد cupboard                                                           مجله  magazine

به طور شگفت آور  surprisingly                         كاملاً موفقيت آميز quite successful

 

 

     

800x600
 
                                          سؤالات درس سوم ، فارسی نهم
1-معنی شعر
        الف- چو بفروختی از که خواهی خرید ؟       متاع جوانی به بازار نیست
        ب-غنیمت شمر جز حقیقت مجوی            که باری است فرصت دگر بار نیست
   ج-همه کار ایام درس است و پند                دریغا که شاگرد هشیار نیست
1-    معنی کنایی در مصراع های زیر را معلوم کنید
الف- متاع جوانی به بازار نیست  ( بازار )    ب- تو را تا در آیینه ، زنگار نیست  ( آیینه و زنگار )
ج-چو در هست ، حاجت به دیوار نیست ( در و دیوار )
3-معنی لغت و املا
الف- متاع جوانی به بازار نیست  ب- جوانی گه کار و شایستگی است  ج- بیاموز آموختن عار نیست
 زنگار  زنهار    موسم      مغتنم    فرتوت     کهنسالی   غنیمت شمردن     مساعی    
ب- غلط های املایی را پیدا کنید
پرتب و تاب – اسلاح کردن عیب های خود- بصیرت  - حرص و حوس – هیاحو
4-کتاب مرزبان نامه به شیوۀ کدام کتاب نوشته شده است ؟ و مشتمل بر چه چیزی است ؟
5-توضیح زیر مربوط به چه کسی است ؟
   وی یکی از دانشمندان قرن ششم است و کتاب مرزبان نامه را که به زبان طبری بود به فارسی برگرداند
6-جاهای خالی را با کلمات مناسب پر کنید
 « پروین اعتصامی شاعر پرآوازۀ فارسی در تبریز چشم به جهان گشود سروده های او در زمینه های اجتماعی ............... ، .......................... است و حالتی ........................... دارد
7- آرایه های ابیات زیر را بنویسید
     الف- در زندگی مطالعۀ دل غنیمت است     خواهی بخوان و خواه نخوان ما نوشته ایم
      ب- آینه چون نقش تو بنمود راست    خود شکن آیینه شکستن خطاست
      ج- مپیچ از ره راست بر راه کج        چو در هست حاجت به دیوار نیست
8-هدف استفاده از پرسش انکاری چیست ؟ با ذکر مثال
9- کدام یک از دو حالت آیینه و آئینه درست است ؟
10-برای هر کلمه دو هم خانواده بنویسید
      غنی     مبصر    دوام      سعید    حاجت
11-نوع پرسشها را معلوم کنید
الف-که تواند که دهد میوۀ الوان از چوب    یا که داند که برآرد گل صد برگ از خار
ب- به جز از علی که آرد پسری ابو العجایب    که عَلَم کند به عالم شهدای کربلا را
ج- آیا معنی « پرتب و تاب » را می دانی ؟
12-متن های تعلیمی با چه هدفی نوشته شده اند ؟
 
 
                                                                                                                                                     بسم الله الرحمن الرحیم
                              سؤالات فصل دوم ، فارسی نهم
1-    لغات زیر را معنی کنید. (2 )
              پندار    متاع    عار     بصیرت     موسم       فرتوت   طریقت    مصاحبت
2-پرسش انکاری را با یک مثال توضیح دهید . (2 )
3--آرایۀ هر بیت را معلوم کنید (2)
الف- دیدار یار غایب ، دانی چه ذوق دارد ؟       ابری که در بیابان بر تشنه ای ببارد
ب-تا توانی می گریز از یار بد                       یار بد ، بدتر بود از مار بد
ج- سگ اصحاب کهف ، روزی چند                پی نیکان گرفت و مردم شد
د- آفتابی بدین بزرگی را                             لکه ای ابر ، ناپدید کند
4-رسول اکرم ( ص) در مورد دوست و هم نشین چه می فرمایند؟ (2 )
5- معنی کنایی هر مصراع را بنویسید (2 )
    الف- متاع جوانی به بازار نیست ( بازار )                ب- چو در هست ، حاجت به دیوار نیست ( دیوار )
    ج- تو را در آیینه ، زنگار نیست ( آیینه و زنگار )      د- دریغا که شاگرد هشیار نیست ( شاگرد )
6- چهار آرایۀ بیت زیر را بنویسید  (2)
       چو بفروختی ، از که خواهی خرید        متاع جوانی به بازار نیست
7- معنی کنید . (2 )
   الف- دریغا که شاگرد هشیار نیست                ب- که باری است فرصت ، دگر بار نیست
   ج- اگر طبیعت ایشان در او اثر نکند به طریقت ایشان متهم گردد
    د- در موسم کهنسالی و فرتوتی ، کار ایام جوانی پیشه کرده ای
8- با توجه به درس صفت به سؤالات زیر پاسخ دهید .( 5/2 )
 الف- چه موقع از صفت برتر بهره می گیریم ؟
ب- نشانۀ صفت برتر چیست ؟
ج- صفت برتر وابستۀ پسین است یا پیشین ؟
د- چه موقع از صفت برترین استفاده می کنیم ؟
ه- نام دیگر صفت برتر و برترین چیست ؟
و- صفت برترین وابستۀ پیشین است یا پسین؟
9- برای هر کلمه یک هم خانواده بنویسید (2)
            غنیمت     مبصر    احتیاج    صبور    دوام    مساعی     سعید        عامل
10- مرزبان نامه کتابی است به شیوۀ .............................. تألیف ............................. و مشتمل بر........................  ( 5/1)
 
 
 
                                                                                                                                                                                                                                                                        بسم الله الرحمن الرحیم
                                      سؤالات تستی فصل دو ، فارسی هشتم
1-         مترادف واژه در کدام گزینه درست نیست ؟
      1-  ددی : دلسوزی          2- خامه : قلم    3- نژاده : اصیل     4- سپند : مقدس
2- مترادف کلمات « نستوه – گرانی – ستبر – و بیشه » در کدام گزینه به ترتیب درست آمده است ؟
        1- پایدار – هزینه ی زیاد – ضخیم – شغل        2- استوار- دشواری – سفت – فراوانی
        3- خستگی ناپذیر- سنگینی – درشت – جنگل     4- ناپسند – زشتی – گنده – افزونی
3- کدام گزینه با بقیه مترادف نیست ؟  1- یلان 2- پهلوانان            3- روشن رایان                      4- گُردان
4- مترادف واژه در کدام گزینه درست آمده است ؟
     1- تدبیر : یادگیری               2- مشقت : دلسوزی          3- آرمان : آرزو          4- ظفرمند : شاداب
5- « ایران » یعنی سرزمین ........... 1- دلیران                      2- بزرگ مردان       3- آزادگان        4- روشن رایان
6- کتاب « جامع التواریخ » از آثار ................... است .
    1- خواجه رشید الدین فضل الله        2- ابوالقاسم قشیری      3- عبدالرحمان جامی     4- محمد حبله رودی
7- در کدام گزینه تمام واژه ها جمع نیستند ؟       1- همگنان- یلان – دلیران          2- ارمغان – آزادگان – بخردان  
     3- ایرانیان- پهلوانان- روشن رایان    4- جهانیان – شیران – مردان
8- معنی کدام واژه ، نادرست است ؟ 
     1- حکیم : دانشمند      2- نصیب : بهره    3- ایجاد کنیم : به وجود آوریم       4- منطقی : دوستانه
9- با توجه به ترکیبات زیر ، رابطه ی کدام واژه ها ، مترادف است ؟
      1- تعلیم و علم                 2- سفر و زندگی                    3- فراز و نشیب                     4- شیوه و روش
10- در عبارت های داده شده کدام عبارت ؛ ادبی است ؟
     1- به احترام و اعتباری که برای خود کسب کرده اید می اندیشید
     2- هیچ کس در جوانی اش فکر نمی کند که در آینده دزد خواهد شد
     3- زندگی یک سفر طولانی است ، سفری پر فراز و نشیب است
     4- تصور همه از آینده یک زندگی آرمانی و منطقی است
11- کدام گروه واژه ها با هم ، هم خانواده نیستند ؟         1- عالم – عمل – معلوم              2- سنجش- سنجیدن – سنجیده
        3- شتابنده – پر شتاب – شتابان     4- نفرت – تنفر – متنفر
12= کدام آرایه در عبارت زیر وجود دارد ؟  « حکیمی گفته است : « افسوس که جوان نمی داند و پیر نمی تواند .»
     1- تشخیص       2- تضاد                  3- تشبیه               4- کنایه
13- حدیث « من عرف نفسه فقد عرف ربه » از حضرت علی علیه السلام با کدام گزینه ارتباط دارد ؟
       1- ارتباط مؤثر                2- تصمیم گیری                     3- خود آگاهی                       4- چیرگی بر هیجانات
14- پیام ضرب المثل « ماهی را هر وقت از آب بگیری تازه است » از کدام گزینه دریافت می شود ؟
       1- وقت را غنیمت دان هر قدر که بتوانی       2- چو تیر از کمان رفت ناید به شست باز
       3- جای گل ، گل باش و جای خار ، خار                 4- هر چیز به جای خویش نیکوست
15- کدام گزینه از عبارت « افسوس که جوان نمی داند و پیر نمی تواند » دریافت نمی شود ؟
      1- پیر از تجربه ی بالایی برخوردار است      2- پیر توانایی انجام کارها را ندارد
      3- جوان توانایی انجام کارها را دارد            4- جوان از تجربه ی کافی برخوردار است
16- در کدام گزینه « واج آرایی » وجود دارد ؟       1- تو با من به بیداد کوشی همی  2- ای مرغ سحر عشق ز پروانه بیاموز
      3- جان بی جمال جانان میل جهان ندارد                                       4- اندر طلب طعمه پر و بال بیاراست
17- رابطه ی « اصول » با « اصیل » مثل رابطه ی واژگان کدام گزینه است ؟
       1- مناطق و نقطه             2- مسئله و سؤال      3- احترام و اعتبار     4- تصاویر و اصرار
18- کدام کلمه « صفت » است ؟   1- دیروز                         2- رفتن                  3- آرام             4- آمد              پیروز باشید رضایی
                                               
                                                    بسم الله الرحمن الرحیم
                                                سؤالات تشریحی فصل دوم، فارسی هشتم
1- لغات زیر را معنی کنید .
      خیره رو     نستوه       گُرد            سپند             آرمانی            مشقت  خلّاق         طراوت
2-      به تکرار یک حرف یا صدا ( مصوت ، صامت ) در عبارت یا بیت ............... یا .......................... گفته می شود
3-      حکایت همدلی و اتحاد از کتاب ...................... نوشته ی ........................ انتخاب شده است
4-      مفهوم کنایی قسمت مشخص شده ی هر جمله را بنویسید .
الف- دشمن ناچار گردیده است که در برابر بزرگی و والایی ایران و ایرانی سر فرود آورد
 
ب- همواره سرزمین ما را از کشورهای نیرومند جدا می سازد و بر می کشد .
5- تشبیه زیر را به صورتی بنویسید که چهار رکن پیدا کند .
      سفر زندگی هم به مهارت هایی نیاز دارد
6-       جملات زیر را به اجزای سازنده اش تجزیه کنید .( در جدول )
       الف- آنها فرصت های زیادی را از دست داده اند
       ب- جواد با دوستانش به صحرا رفت
7- در گروه کلمات زیر املای کدام واژه ها نادرست است ؟ شکل درستشان را بنویسید
     فر و فروق ، گرامی ترین ارمغان ایران ، پیراسته از هر آلایشی ، خواستگاه بخردان و دانایان  ، تبار ایرانیان ، پایدار و نصتوه ، ستبر و استوار ، تیره گی ناخویشتن شناسی ،خوار و کوچک ، سپاس گذار و قدر شناس
      مبادا گزر شتابان عمر را به مسخره بگیرید ، هر حرکت صانیه شمار ، فرست ها را از ما می گیرد
8-      آرایه ی هر عبارت را معلوم کنید
الف- این سفر برای عده ای طولانی و پر فراز و نشیب است
ب- فرزند ایران و بیشه ی فرهنگ و ادب و اندیشه ی شیر شیران هستی
9- نقش هر کلمه را در جمله ی زیر بنویسید
      تو از تبار ایرانیان نژاده و آزاد هستی
10-     خلاصه و پیام حکایت « همدلی و اتحاد » را بنویسید .
 
                                                                                                                                                بسم الله الرحمن الرحیم
                             سؤالات درس چهارم ، فارسی نهم
1-لغات را معنی کنید . (5 )
  مصاحبت                 شکیبا            ذوق              منش             آیین              صحبت          
 پلید                       طبیعت           طریقت           متهم             خاندان           نبوت
کهف                       متعالی            نغمه              موهبت           نهفته             متقاعد شدن
مهیج                       ظلمت
2-در بیت « دیدار یار غایب دانی چه ذوق دارد ؟   ابری که در بیابان بر تشنه ای ببارد» دو آرایۀ ................... و ............. وجود دارد . (1 )
     3-مشاوران خوب چه کسانی هستند ؟ ( 5/1 )
      4-مفرد مصائب ......................... است و معنی آن.........................  (1 )
     5-مفرد خصال ............................. است و معنی آن ....................... (1 )
    6- در جملۀ « کسانی که لاف دوستی می زنند اما در حقیقت گرگ هایی در جامۀ گوسفندان هستند آرایۀ .............. وجود دارد .  (1 )
7-این سخن کیست ؟ « انسان بر دین و آیین دوست و هم نشین خود است » (1 )
8-هر که با بدان نشیند ، اگر نیز طبیعت ایشان در او اثر نکند به طریقت ایشان متهم گردد . یعنی..... (2 )
9- پیام این دو بیت چیست ؟    (1) 
                    پسر نوح با بدان بنشست                خاندان نبوتش گم شد
                    سگ اصحاب کهف روزی چند         پی نیکان گرفت و مردم شد
10-چه موقع از صفت برتر استفاده می کنیم ؟ نام دیگر صفت برتر ........................ نام دارد . صفت برتر وابستۀ .................. اسم است . ( 5/1 )
11-نشانۀ صفت برترین یا ................... پسوند...................... است . صفت برترین وابستۀ .................... اسم است . (5/1 )
12- یار بد ................. بُود از مار بد ( بد ، بدترین ، بدتر ) (1)
13- مهم ترین اثر هِلِن کِلِر ......................... نام دارد . متن درس از داستان ............................ انتخاب شده و ......................
 
                                          سؤالات درس سوم ، فارسی نهم
1-معنی شعر
        الف- چو بفروختی از که خواهی خرید ؟       متاع جوانی به بازار نیست
        ب-غنیمت شمر جز حقیقت مجوی            که باری است فرصت دگر بار نیست
   ج-همه کار ایام درس است و پند                دریغا که شاگرد هشیار نیست
1-    معنی کنایی در مصراع های زیر را معلوم کنید
الف- متاع جوانی به بازار نیست  ( بازار )    ب- تو را تا در آیینه ، زنگار نیست  ( آیینه و زنگار )
ج-چو در هست ، حاجت به دیوار نیست ( در و دیوار )
3-معنی لغت و املا
الف- متاع جوانی به بازار نیست  ب- جوانی گه کار و شایستگی است  ج- بیاموز آموختن عار نیست
 زنگار  زنهار    موسم      مغتنم    فرتوت     کهنسالی   غنیمت شمردن     مساعی    
ب- غلط های املایی را پیدا کنید
پرتب و تاب – اسلاح کردن عیب های خود- بصیرت  - حرص و حوس – هیاحو
4-کتاب مرزبان نامه به شیوۀ کدام کتاب نوشته شده است ؟ و مشتمل بر چه چیزی است ؟
5-توضیح زیر مربوط به چه کسی است ؟
   وی یکی از دانشمندان قرن ششم است و کتاب مرزبان نامه را که به زبان طبری بود به فارسی برگرداند
6-جاهای خالی را با کلمات مناسب پر کنید
 « پروین اعتصامی شاعر پرآوازۀ فارسی در تبریز چشم به جهان گشود سروده های او در زمینه های اجتماعی ............... ، .......................... است و حالتی ........................... دارد
7- آرایه های ابیات زیر را بنویسید
     الف- در زندگی مطالعۀ دل غنیمت است     خواهی بخوان و خواه نخوان ما نوشته ایم
      ب- آینه چون نقش تو بنمود راست    خود شکن آیینه شکستن خطاست
      ج- مپیچ از ره راست بر راه کج        چو در هست حاجت به دیوار نیست
8-هدف استفاده از پرسش انکاری چیست ؟ با ذکر مثال
9- کدام یک از دو حالت آیینه و آئینه درست است ؟
10-برای هر کلمه دو هم خانواده بنویسید
      غنی     مبصر    دوام      سعید    حاجت
11-نوع پرسشها را معلوم کنید
الف-که تواند که دهد میوۀ الوان از چوب    یا که داند که برآرد گل صد برگ از خار
ب- به جز از علی که آرد پسری ابو العجایب    که عَلَم کند به عالم شهدای کربلا را
ج- آیا معنی « پرتب و تاب » را می دانی ؟
12-متن های تعلیمی با چه هدفی نوشته شده اند ؟
 
 
                                                                                                                                                     بسم الله الرحمن الرحیم
                              سؤالات فصل دوم ، فارسی نهم
1-    لغات زیر را معنی کنید. (2 )
              پندار    متاع    عار     بصیرت     موسم       فرتوت   طریقت    مصاحبت
2-پرسش انکاری را با یک مثال توضیح دهید . (2 )
3--آرایۀ هر بیت را معلوم کنید (2)
الف- دیدار یار غایب ، دانی چه ذوق دارد ؟       ابری که در بیابان بر تشنه ای ببارد
ب-تا توانی می گریز از یار بد                       یار بد ، بدتر بود از مار بد
ج- سگ اصحاب کهف ، روزی چند                پی نیکان گرفت و مردم شد
د- آفتابی بدین بزرگی را                             لکه ای ابر ، ناپدید کند
4-رسول اکرم ( ص) در مورد دوست و هم نشین چه می فرمایند؟ (2 )
5- معنی کنایی هر مصراع را بنویسید (2 )
    الف- متاع جوانی به بازار نیست ( بازار )                ب- چو در هست ، حاجت به دیوار نیست ( دیوار )
    ج- تو را در آیینه ، زنگار نیست ( آیینه و زنگار )      د- دریغا که شاگرد هشیار نیست ( شاگرد )
6- چهار آرایۀ بیت زیر را بنویسید  (2)
       چو بفروختی ، از که خواهی خرید        متاع جوانی به بازار نیست
7- معنی کنید . (2 )
   الف- دریغا که شاگرد هشیار نیست                ب- که باری است فرصت ، دگر بار نیست
   ج- اگر طبیعت ایشان در او اثر نکند به طریقت ایشان متهم گردد
    د- در موسم کهنسالی و فرتوتی ، کار ایام جوانی پیشه کرده ای
8- با توجه به درس صفت به سؤالات زیر پاسخ دهید .( 5/2 )
 الف- چه موقع از صفت برتر بهره می گیریم ؟
ب- نشانۀ صفت برتر چیست ؟
ج- صفت برتر وابستۀ پسین است یا پیشین ؟
د- چه موقع از صفت برترین استفاده می کنیم ؟
ه- نام دیگر صفت برتر و برترین چیست ؟
و- صفت برترین وابستۀ پیشین است یا پسین؟
9- برای هر کلمه یک هم خانواده بنویسید (2)
            غنیمت     مبصر    احتیاج    صبور    دوام    مساعی     سعید        عامل
10- مرزبان نامه کتابی است به شیوۀ .............................. تألیف ............................. و مشتمل بر........................  ( 5/1)
 
 
 
                                                                                                                                                                                                                                                                        بسم الله الرحمن الرحیم
                                      سؤالات تستی فصل دو ، فارسی هشتم
1-         مترادف واژه در کدام گزینه درست نیست ؟
      1-  ددی : دلسوزی          2- خامه : قلم    3- نژاده : اصیل     4- سپند : مقدس
2- مترادف کلمات « نستوه – گرانی – ستبر – و بیشه » در کدام گزینه به ترتیب درست آمده است ؟
        1- پایدار – هزینه ی زیاد – ضخیم – شغل        2- استوار- دشواری – سفت – فراوانی
        3- خستگی ناپذیر- سنگینی – درشت – جنگل     4- ناپسند – زشتی – گنده – افزونی
3- کدام گزینه با بقیه مترادف نیست ؟  1- یلان 2- پهلوانان            3- روشن رایان                      4- گُردان
4- مترادف واژه در کدام گزینه درست آمده است ؟
     1- تدبیر : یادگیری               2- مشقت : دلسوزی          3- آرمان : آرزو          4- ظفرمند : شاداب
5- « ایران » یعنی سرزمین ........... 1- دلیران                      2- بزرگ مردان       3- آزادگان        4- روشن رایان
6- کتاب « جامع التواریخ » از آثار ................... است .
    1- خواجه رشید الدین فضل الله        2- ابوالقاسم قشیری      3- عبدالرحمان جامی     4- محمد حبله رودی
7- در کدام گزینه تمام واژه ها جمع نیستند ؟       1- همگنان- یلان – دلیران          2- ارمغان – آزادگان – بخردان  
     3- ایرانیان- پهلوانان- روشن رایان    4- جهانیان – شیران – مردان
8- معنی کدام واژه ، نادرست است ؟ 
     1- حکیم : دانشمند      2- نصیب : بهره    3- ایجاد کنیم : به وجود آوریم       4- منطقی : دوستانه
9- با توجه به ترکیبات زیر ، رابطه ی کدام واژه ها ، مترادف است ؟
      1- تعلیم و علم                 2- سفر و زندگی                    3- فراز و نشیب                     4- شیوه و روش
10- در عبارت های داده شده کدام عبارت ؛ ادبی است ؟
     1- به احترام و اعتباری که برای خود کسب کرده اید می اندیشید
     2- هیچ کس در جوانی اش فکر نمی کند که در آینده دزد خواهد شد
     3- زندگی یک سفر طولانی است ، سفری پر فراز و نشیب است
     4- تصور همه از آینده یک زندگی آرمانی و منطقی است
11- کدام گروه واژه ها با هم ، هم خانواده نیستند ؟         1- عالم – عمل – معلوم              2- سنجش- سنجیدن – سنجیده
        3- شتابنده – پر شتاب – شتابان     4- نفرت – تنفر – متنفر
12= کدام آرایه در عبارت زیر وجود دارد ؟  « حکیمی گفته است : « افسوس که جوان نمی داند و پیر نمی تواند .»
     1- تشخیص       2- تضاد                  3- تشبیه               4- کنایه
13- حدیث « من عرف نفسه فقد عرف ربه » از حضرت علی علیه السلام با کدام گزینه ارتباط دارد ؟
       1- ارتباط مؤثر                2- تصمیم گیری                     3- خود آگاهی                       4- چیرگی بر هیجانات
14- پیام ضرب المثل « ماهی را هر وقت از آب بگیری تازه است » از کدام گزینه دریافت می شود ؟
       1- وقت را غنیمت دان هر قدر که بتوانی       2- چو تیر از کمان رفت ناید به شست باز
       3- جای گل ، گل باش و جای خار ، خار                 4- هر چیز به جای خویش نیکوست
15- کدام گزینه از عبارت « افسوس که جوان نمی داند و پیر نمی تواند » دریافت نمی شود ؟
      1- پیر از تجربه ی بالایی برخوردار است      2- پیر توانایی انجام کارها را ندارد
      3- جوان توانایی انجام کارها را دارد            4- جوان از تجربه ی کافی برخوردار است
16- در کدام گزینه « واج آرایی » وجود دارد ؟       1- تو با من به بیداد کوشی همی  2- ای مرغ سحر عشق ز پروانه بیاموز
      3- جان بی جمال جانان میل جهان ندارد                                       4- اندر طلب طعمه پر و بال بیاراست
17- رابطه ی « اصول » با « اصیل » مثل رابطه ی واژگان کدام گزینه است ؟
       1- مناطق و نقطه             2- مسئله و سؤال      3- احترام و اعتبار     4- تصاویر و اصرار
18- کدام کلمه « صفت » است ؟   1- دیروز                         2- رفتن                  3- آرام             4- آمد              پیروز باشید رضایی
                                               
                                                    بسم الله الرحمن الرحیم
                                                سؤالات تشریحی فصل دوم، فارسی هشتم
1- لغات زیر را معنی کنید .
      خیره رو     نستوه       گُرد            سپند             آرمانی            مشقت  خلّاق         طراوت
2-      به تکرار یک حرف یا صدا ( مصوت ، صامت ) در عبارت یا بیت ............... یا .......................... گفته می شود
3-      حکایت همدلی و اتحاد از کتاب ...................... نوشته ی ........................ انتخاب شده است
4-      مفهوم کنایی قسمت مشخص شده ی هر جمله را بنویسید .
الف- دشمن ناچار گردیده است که در برابر بزرگی و والایی ایران و ایرانی سر فرود آورد
 
ب- همواره سرزمین ما را از کشورهای نیرومند جدا می سازد و بر می کشد .
5- تشبیه زیر را به صورتی بنویسید که چهار رکن پیدا کند .
      سفر زندگی هم به مهارت هایی نیاز دارد
6-       جملات زیر را به اجزای سازنده اش تجزیه کنید .( در جدول )
       الف- آنها فرصت های زیادی را از دست داده اند
       ب- جواد با دوستانش به صحرا رفت
7- در گروه کلمات زیر املای کدام واژه ها نادرست است ؟ شکل درستشان را بنویسید
     فر و فروق ، گرامی ترین ارمغان ایران ، پیراسته از هر آلایشی ، خواستگاه بخردان و دانایان  ، تبار ایرانیان ، پایدار و نصتوه ، ستبر و استوار ، تیره گی ناخویشتن شناسی ،خوار و کوچک ، سپاس گذار و قدر شناس
      مبادا گزر شتابان عمر را به مسخره بگیرید ، هر حرکت صانیه شمار ، فرست ها را از ما می گیرد
8-      آرایه ی هر عبارت را معلوم کنید
الف- این سفر برای عده ای طولانی و پر فراز و نشیب است
ب- فرزند ایران و بیشه ی فرهنگ و ادب و اندیشه ی شیر شیران هستی
9- نقش هر کلمه را در جمله ی زیر بنویسید
      تو از تبار ایرانیان نژاده و آزاد هستی
10-     خلاصه و پیام حکایت « همدلی و اتحاد » را بنویسید .
 
                                                                                                                                                بسم الله الرحمن الرحیم
                             سؤالات درس چهارم ، فارسی نهم
1-لغات را معنی کنید . (5 )
  مصاحبت                 شکیبا            ذوق              منش             آیین              صحبت          
 پلید                       طبیعت           طریقت           متهم             خاندان           نبوت
کهف                       متعالی            نغمه              موهبت           نهفته             متقاعد شدن
مهیج                       ظلمت
2-در بیت « دیدار یار غایب دانی چه ذوق دارد ؟   ابری که در بیابان بر تشنه ای ببارد» دو آرایۀ ................... و ............. وجود دارد . (1 )
     3-مشاوران خوب چه کسانی هستند ؟ ( 5/1 )
      4-مفرد مصائب ......................... است و معنی آن.........................  (1 )
     5-مفرد خصال ............................. است و معنی آن ....................... (1 )
    6- در جملۀ « کسانی که لاف دوستی می زنند اما در حقیقت گرگ هایی در جامۀ گوسفندان هستند آرایۀ .............. وجود دارد .  (1 )
7-این سخن کیست ؟ « انسان بر دین و آیین دوست و هم نشین خود است » (1 )
8-هر که با بدان نشیند ، اگر نیز طبیعت ایشان در او اثر نکند به طریقت ایشان متهم گردد . یعنی..... (2 )
9- پیام این دو بیت چیست ؟    (1) 
                    پسر نوح با بدان بنشست                خاندان نبوتش گم شد
                    سگ اصحاب کهف روزی چند         پی نیکان گرفت و مردم شد
10-چه موقع از صفت برتر استفاده می کنیم ؟ نام دیگر صفت برتر ........................ نام دارد . صفت برتر وابستۀ .................. اسم است . ( 5/1 )
11-نشانۀ صفت برترین یا ................... پسوند...................... است . صفت برترین وابستۀ .................... اسم است . (5/1 )
12- یار بد ................. بُود از مار بد ( بد ، بدترین ، بدتر ) (1)
13- مهم ترین اثر هِلِن کِلِر ......................... نام دارد . متن درس از داستان ............................ انتخاب شده و ...................... Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA MicrosoftInternetExplorer4 /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:"Times New Roman",serif;}
 

سؤالات درس چهارم ، فارسی هفتم

1-معنی لغات :

زندگی پرداز : سرزنده ، شاداب             تبسم : لبخند زدن                  دل سردی : افسردگی ، ناامیدی

سبز شدن : تر و تازه شدن                   چشمه سار : سرچشمه             شور : اشتیاق

شوق : هیجان                                 حسرت : افسوس خوردن           انتقال : جا به جایی

فراز و فرود : پستی و بلندی                 استقلال : وابسته نبودن            رؤیا : آنچه در خواب ببینند

با صفا : پاک                                  زلال : صاف                         کیمیا : هر چیز کمیاب

جلوه : آشکار کردن                           علایق : دلبستگی ها ، جمع علاقه //سرشار : پُر

چالاکی : چابکی                              تأمّل : اندیشه کردن                بصیرت : آگاهی ، بینش

آراستگی : آراسته بودن                      مهارت : استادی                    کردار: رفتار ، کار

معنی شعر : با بهاری که می رسد از راه

1-بیت اول : آسمان مانند لبخندی ، روشن و گرم و حیات بخش شد .( آسمان صاف شد ) بیت 2-سرما و هر چه افسردگی و نا امیدی بود مانند پرنده ای پرواز کرد و از نظرها پنهان شد ( دل سردی کنایه از نا امیدی ) .بیت 3-با وزش نسیم زندگی بخش ، دوباره جوانه ای سر از خاک بیرون آورد . بیت 4- بر شاخۀ درختی شکوفه ای جوانه زد و در کتاب طبیعت برگ تازه ای ورق خورد و بهار آمد ( بهار آغاز شد ) بیت 5-تو نیز همراه با فرا رسیدن بهار ، شاداب و تازه و بهاری شو ( خودت را تغییر بده ) بیت 6-و مانند یک شاخه گل جوانه بزن و رشد کن و مانند سرچشمه به حرکت در بیا و تلاش کن // بیت 7 –زندگی به تو لبخند می زند ( زندگی به تو روی آورده است ) و به تو می گوید اکنون هنگام شکوفایی و تازه شدن است . بیت 8-اکنون در این دنیا ، بهترین چیز برای تو ، عبادت و راز نیاز با خداست .

سؤالات : 1- منظور شاعر از « آسمان مثل یک تبسم شد » چیست ؟ 2- برای هر کلمه یک هم خانواه بنویسید . مثل ، نظر ، جاری ، انتقال ، علایق ، بصیرت ./ 3- در مصراع « در کتابی بهار معنا شد » کتاب به چه معناست ؟ 4- نهاد ها را بیابید و زیر آنها خط بکشید الف- این همه کتاب خوب و مطالب آموختنی ، ما را به سوی خود می خوانند ب- نوجوانی ، دورۀ انتقال از کودکی به بزرگ سالی است ج- در کتابی ، بهار معنا شد د- زندگی بر تو می زند لبخند ح- هر چه سرما و هر چه دل سردی   پر زد آهسته از نظر گم شد 5- رابطۀ معنایی واژگان زیر را مشخص کنید ( مترادف ، متضاد ) وابستگی و استقلال     فراز و فرود    پسندیده و نکوهیده      سیر و بی اشتها 6-محمد جواد محبت متولد سال............ از معلمان شاعر و اهل قلم است ........................ ، .............. و .................... از آثار اوست . 7-واژه های غلط را معلوم کنید و صحیح آنها را بنویسید . حصرت و آه – دورۀ انتقال –شبیح رؤیا – با صفا و زلال – تعمّل و تفکر – بسیرت و آگاهی – پاکیزگی و آراستگی – مهارت و استادی 8- پنج سؤال دیگر طرح کنید

فارسی هشتم ، درس چهارم ، سفر شکفتن

معنی لغات : حکیم : دانشمند      پند : نصیحت                                  شتابان : با سرعت

نصیب : بهره ، قسمت              اعتبار : آبرو ، قدر و ارزش                    آرمان : آرزو

آرمانی : ایده آل ، کمال مطلوب   سرشار : پُر                                    فراز : بلندی ، بالا

نشیب : سرازیری                    مهارت : استادی                              آراسته : زیبا

مشقّت : رنج                         نظیر : مثل                                    استعداد : آمادگی ، توانایی

سنجیده : حساب شده             تدبیر : چاره اندیشی                         چیرگی : تسلط

خلاق : آفریننده                    طراوت : شادابی                              فغان : ناله ، آه

سؤالات درس :

1-چرا زندگی به یک سفر تشبیه شده است ؟ 2- علت اصلی بحران های زندگی چیست ؟ 3- درست کلمات زیر را بنویسید : استئداد ها و ضعف ها / محارت های لازم/ بهره و نسیب / احساسات و حیجانات / نضیر و مانند/گزر شتابان عمر/ مسافر داعمی / مشغت 4- برای هر کلمه یک هم خانواده بنویسید . رؤیا- نظیر – اعتبار – خلاق – منطقی- توکل 5- در جملات زیر نقش ها ( نهاد ، مفعول و..... ) را معلوم کنید . الف- محسن به پدرش می نازد ب- مادر مزۀ غذا را چشید ج- او کیست ؟ د- او کاغذ را به دیوار چسباند ح- چیزی از دست فروش نخرید 6- سه اثر از فیض کاشانی بنویسید 7- فیض کاشانی حکیم نامدار .................... بود و در تمامی علوم دینی ، عرفان ..................... و ..................... تبحر داشت 8- آرایۀ هر قسمت را مشخص کنید الف- افسوس که جوان نمی داند و پیر نمی تواند ب- گفتا : نشان چه پرسی ، آن کوی بی نشان است ج- گفتم : که سوخت جانم ، از آتش نهانم د- گفتا : نگاه دارش ، غم خانۀ تو جان است .       فارسی نهم ، درس چهارم

معنی لغات : خرسند : خشنود               مصاحبت : هم صحبتی ، هم نشینی                  شکیبا : بردبار

صفا : پاکی                          ذوق: نشاط                          مصائب: جمع مصیبت ، بلاها و سختی ها

لاف زدن : خودستایی کردن       می گریز : فرار کن                  منش : خوی ، سرشت ، خصلت

کردار : کار ، عمل                   آیین : رسم ، عادت                 صحبت : هم نشینی

پلید : آلوده                          طبیعت: خلق و خو                 طریقت : راه و روش

متهم : تهمت زده شده             خاندان : خانواده                    نبوت : پیامبری

کهف: غار                            گرایش : میل و رغبت              خصال : جمع خصلت ، ویژگی ها

متعالی : بلند پایه                   نغمه : سرود                         موهبت : بخشش

نهفته : پنهان                        به ندرت : خیلی کم                متقاعد شدن : پذیرفتن

اعتنا : توجه داشتن                 مهیّج : هیجان آور                  قابلیت : استعداد

ظلمت : تاریکی                     جذاب : جذب کننده               منظره : چشم انداز

سؤالات : 1-آرایه های این بیت را بنویسید : دیدار یار غایب دانی چه ذوق دارد         ابری که در بیابان بر تشنه ای ببارد ( سه مورد ) 2- نهاد و مفعول این جمله چیست ؟ باید اهمیت و ارزش این گونه ارتباطات را بدانیم 3- مفرد یا جمع این واژگان را بنویسید . اصحاب –لحظات- مصائب- تصویر – خصال – عاقل – تجربه – فایده – خُلق ،--عقول 4- مهم ترین اثر هلن کلر ....................... نام دارد .متن درس از داستان ................... انتخاب شده و............... آن را ترجمه کرده است . 5- غلط های املایی را بیابید و صحیح آنها را بنویسید . باعث خوش حالی و خرسندی – دشوارترین مصاعب – اثر گزاری – سنایی غزنوی – طبیعت و طریقت – متّحم – اصحاب کهف- همدم نیکو خصال – منزوی و گوشه نشین6- صفت ها از نظر ................ دو دسته اند : صفت برتر و برترین 7- بیت های داخل درس را معنی کنید 8- دو نمونه پرسش انکاری با توجه به درس های پیشین مثال بزنید .9- علامت صفت برتر و برترین چیست ؟ تفاوت این دو صفت را بنویسید 10-آرایه های ابیات داخل درس را بنویسید . 11- پنج سؤال دیگر طرح کنید .

                   بسم الله الرحمن الرحیم

                   سؤالات کتاب باز  درس 16و 17 از فارسی نهم

1-مترادف واژه های زیر را از متن درس 16  و 17 بیابید و بنویسید .

      غمگین – مالک- کوچک- مغرور – صاعقه – افسوس – خلاصه- قصد کردن- آشکار – آسودگی – شیفته – آواز – خداحافظی کردن – سنگینی و بردباری – خواری – روزی – جهان آخرت

2-واژه های نادرست را مشخص کنید . تصویر مار بوآ – حضم غذا – حدث و گمان – با وقار تمام – وداء و خداحافظی –عظیمت به سیاره زمین – مالک ستاره گان – انسان علاقمند – زخیرۀ آب

3-ساختمان ( ساده ، مشتق ، مرکّب ) کلمات زیر را معلوم کنید

      خدا شناس- شادی – نو جوان – اندوهگین – شهرک – قالیچه – جنگل – نوشتار – صندوقچه – دروغگو – بیدار – دفتر- شاخک- ترسناک – گلزار – گلستان – توانا- آفریدگار – گوشمال- کارفرما- نادان – روان شناس

4-شاعران و نویسندگان زیر را به ترتیب زمان زندگی شماره گذاری کنید

   سعدی – مجد خوافی – فردوسی – سنایی- عطار-اقبال لاهوری – ابوریحان بیرونی – خواجه نصیر الدین توسی

5-جدول زیر را کامل کنید

فعل               ماضی نقلی/ مضارع اخباری/مضارع مستمر/ ماضی استمراری/ مضارع التزامی/ ماضی مستمر

می جویم

مانده اند

افروختیم

6-کدام واژه به تشدید نیاز دارد ؟ تشدید را روی حرف مناسب بگذارید

      درنده – فن ظریف- تصویر – سن کودکی – حدس مسئله – حد- معرفی- ستاره – سیاره – تأمل- حق علی – همتا- حق- ممنوع- سعادت- خط صاف- تصور

7-با توجه به شعر صفحه 146 به سؤالات زیر پاسخ دهید .

    الف- قالب شعر چیست ؟ قافیه های شعر را بنویسید    ب- چهار کنایه در شعر پیدا کنید و معنی آنها را بنویسید  ت- یک آرایۀ تضاد پیدا کنید    ث- چند ضمیر در درس پیدا کنید و نقش ( نهاد ، مفعول ، متمم و... ) آنها را بنویسید

8-هم خانوادۀ این کلمات را در درس 17 بیابید و بنویسید

    صورت – تمدید – شاغل- ظرافت – عمران – تحیر – مسیر – عازم – افشا- مفید – تعلق – فتنه – فارغ – موقّر

9-در مورد « ویکتور هوگو » ، « سنت اگزوپری » ، « دکتر شریعتی » و آثار آنها مختصری توضیح دهید .

10-چند تشبیه در درس 17 پیدا کنید و بنویسید .

                                      سؤالات درس 16 و 17 فارسی هشتم

1-مترادف این واژه ها را در درس 16 و 17 پیدا کنید و بنویسید .

      ترسناک – اندیشیدن – بهانه آوردن – پایین رفتن آب دریا – برانگیخته شدن – جهنم – چهره – بالا رفتن آب دریا – بی خبری – شدت- موجودات- سنگینی – غیر ممکن – شاد- پشیمانی – ترس

2-با واژه های زیر طوری جمله بسازید که این واژه ها وابستۀ پیشین باشند

   چند – این – فلان- کدام – چه – عجب-

3-برای هر کدام از درس های 16و 17 سه تشبیه و سه کنایه بیابید و بنویسید ( ارکان تشبیه و معنی کنایات فراموش نشود )

4-جمع این کلمات را در درس 17 بیابید . عمل – فعل- وقت – کائنه

5-هم خانواده این کلمات را در درس 17 پیدا کنید و کنار آنها بنویسید

غنایم – تسلیم – غافل- تفریط- مصرف- علت – ضرب- تحریف- متین – تکوین – نادم – اتلاف – مخوف

6-در مورد « محمود درویش » ، « نزار قبانی » ، « وحشی بافقی » و « تاگور » و کتاب های « در جست و جوی خوشبختی » و « هفده داستان کوتاهِ کوتاه » با توجه به اعلام توضیح مختصری بدهید

7-کدام گزینه از نظر املایی نادرست است ؟   الف- بیامد   ب- بیفروخته است   ج- بیفکنده بودند  د- بانداخت

8-رابطۀ واژه های داخل پرانتز در کدام گزینه نادرست است ؟

     1-( اعمال ، عمل ) ( اعماق ، عمیق ) ( استفاده ، مفید )  جمع و مفرد ؛ هم خانواده ؛ هم خانواده

     2-( منحرف ، انحراف ) ( اوقات ، وقت ) ( افعال ، کارها ) هم خانواده ، جمع و مفرد ، مترادف

     3-( افراط ، تفریط ) ( اشخاص ، شاخص ) ( عادت ، عادات )  تضاد ، هم خانواده  ، مفرد و جمع

     4-( بلافاصله ، فوراً ) ( اضطراب ، مضطرب ) ( کائنات ، کائنه ) مترادف ، جمع و مفرد ، هم خانواده

9-در هر گروه کلمه ، زیر کلمه ای که با بقیه هم خانواده نیست خط بکشید .

    الف- مقصود ، صادقانه ، قصد ، مقاصد           ب- عجول ، تعجیل ، جاعل ، عجله

    ج- تعلل ، علل ، معلول ، تعالی                  د- منحرف ، تحریف ، انحراف ، تفریح

10-جملۀ زیر را به فارسی روان ترجمه کنید و بنویسید تفاوت آن با ترتیب جملات فارسی چیست ؟

                                                                                                                   i like my books and read them every day     

سؤالات فارسی هفتم درس 16و 17

1-لغات را معنی کنید

جذاب موذی ملاقات- انبوه- مطمئن رایحه- نجوا- اوقات- حدّاقل- غلات اِنعام تدفین لغو-تدفین - سماجت

2-معنی کنایی عبارات زیر را بنویسید

الف- خوب از آب در نیامدن              ب- دل آدم آهنی گرفت                                    ج-باد در گلو انداختن

د-نفس آخر را کشیدن                       ه- بال بال زدن        و- رنگ پریدن       ز- یک عقل خوب است و دو عقل بهتر

3-مترجم داستان « آدم آهنی و شاپرک » به فارسی کیست ؟

4-ترکیب های وصفی و اضافی را مشخص کنید .

درخت بلوط احساس خوب افراد سرشناس- صدای بلند مربای زردآلو اسم من

5-برای کلمات زیر ، یک هم خانواده بنویسید .

مؤدبانه نجوا- مطمئن- سؤال توجه- موذی- جذاب- تشویق تسهیل قرین- ترحیم ضرب- تدفین مشغول

6-واژه ساده و غیر ساده را مشخص کنید . غمگین- دچار – قدرتمند – جامه- نمکزار- سلامت- گُلدان- مجالس

7-با استفاده از موارد داده شده واژۀ غیر ساده بسازید . انه- بان – سار – گار – ه- چه- ا- مند- بی- نا – یه – ی

8-  مثنوی « گل و نوروز » یکی از آثار ............................... است که در قالب مثنوی سروده شده است .

9-داستان « پیر دانا » از کتاب ............................. با ترجمۀ فتح الله دیده بان  انتخاب شده است

10-داستان « ما می توانیم » نوشتۀ ......................... از مجموعه داستان .................................. انتخاب شده است

                  

بسم الله الرحمن الرحیم   

      سؤالات درس هفده فارسی نهم    ( شازده کوچولو )                     

  معنی واژه ها

بوآ : ( فرانسوی boa )  مار عظیم الجثه ای از دسته ی ماران بی زهر که از پستانداران کوچک تغذیه می کند

شاهکار : کار بزرگ ونمایان                      وقار : متانت ؛ سنگینی ؛ آهستگی و بردباری              فاش : آشکار                            

 عزیمت : قصد و آهنگ کاری کردن            حیرت : تعجب             آذرخش : صاعقه ؛ برق ؛ درخشش برق آسمانی      

مهر ورزیدن : محبت داشتن ؛ اظهار علاقه کردن            نغمه : آوا ؛ صدا              وداع : خداحافظی            

آوَخ : ( شبه جمله ) آه ؛ افسوس ؛ حیف ؛ دریغا              مفتون  شیفته ؛ علاقه مند        فراغت : آسایش ؛ آسودگی

تأمّل : دقت و ژرف اندیشی 

خلاصه

شازده کوچولو پسرکی است اهل یک سیاره ی دور که یک روز با گل سرخش قهر می کند و با پرواز پرنده های مهاجر به زمین می آید و به دنبال دوست می گردد . در زمین با موجودات مختلف برخورد می کند و ماجراهای مختلفی برایش اتفاق می افتد و در پایان در می یابد که چگونه باید گلش را دوست داشته باشد . محتوا و درون مایه ی داستان تجزیه و تحلیل احساسات و عواطف بشری و تمسخر آدم هایی که به همه چیز به دید منافع فردی و شخصی می نگرند . هم چنین بر این نکته تأکید دارد که آن چه اصل و حقیقت است از دیده ها مخفی است و آن چه را می بینیم ظواهر و پوسته ی امور زندگی است . از جمله پیام های آن ، این است که انسان باید دست به کارهایی بزند که هم برای خودش و هم برای دیگران سود داشته باشد.                              معانی ابیات  ( نیایش )

                    بیا تا برآریم دستی ز دل     که نتوان بر آورد فردا ز گِل

دست از دل بر آوردن : کنایه از دعا کردن و از سر صدق به راز و نیاز پرداختن || فردا : فردای پس از مرگ || گِل : گور ؛ خاک ؛ قبر{در اینجا }

معنی : بیا تا از صمیم دل و با اخلاص دعا کنیم و به کمک افراد بشتابیم ؛ زیرا که پس از مُردن نمی توانیم کاری انجام دهیم

               کریما ، به رزق تو پرورده ایم         به اِنعام و لطف تو خو کرده ایم

کریم : بخشنده و بزرگوار || رزق : روزی || پرورده ایم : پرورش یافته ایم || اِنعام : نعمت دادن ؛ نعمت بخشی ؛ احسان

معنی : ای خدای بخشنده ، ما با روزی هایی که می دهی پرورش یافته ایم و به دریافت نعمت ها و محبت های تو عادت کرده ایم .

             چو ما را به دنیا تو کردی عزیز       به عقبی همین چشم داریم نیز       

           عقبی ( عُقبا ) : آخرت || چشم داشتن : کنایه از انتظار داشتن ، امید داشتن // تضاد بین دنیا و آخرت

معنی : همان طور که ما را در دنیا محترم و عزیز قرار دادی در جهان آخرت هم همین را از تو انتظار داریم

       به لطفم بخوان و مران از درم       ندارد به جز آستانت سرم

آستان : درگاه || مران : دور نکن ؛ ناامید مکن || (م) در درم : مفعول است ( مرا از در مران ) || ( م) در لطفم : مفعول است ( مرا به لطف بخوان ) || ( م) در سرم : مضاف الیه است ( سرِ من به جز آستانت جایی ندارد )

معنی : خدایا ، مرا با لطف خودت بنواز و از در خانه ات دورم مکن ، برای این که در سر من به جز رسیدن به درگاه تو خواسته ای وجود ندارد

                  چراغ یقینم فرا راه دار       ز بد کردنم دست کوتاه دار

یقین : اعتقاد و ایمان قلبی ؛ چراغ یقین : اضافه ی تشبیهی است : ایمان و اعتقادی که مانند چراغ ، راه زندگی را روشن می کند . || فرا : در ( فرا ، در این جا ، حرف اضافه است ) || فرا راه دار : در راه من قرار ده

معنی : ای خدا ، مرا با خواری و پستی از بارگاهت دور مکن . زیرا برای بنده ی ضعیف تو هیچ امید دیگری جز تو میسّر و ممکن نیست .

                   خدایا به ذلّت مران از درم          که صورت نبندد دری دیگرم

صورت بستن : متصور شدن ؛ ممکن بودن ؛ صورت نبندد : کنایه از این که میسر نمی شود || مران : دور نکن

معنی : ای خدا مرا به خواری از درگاهت مران ؛ زیرا برای بندۀ ضعیف تو هیچ امید دیگری جز تو میسر و ممکن نیست

الف ) جاهای خالی را با کلمه های مناسب کامل کنید .

   تمرین

7- اگزوپری ، نویسنده و هوانوردی از کشور .................... که در جنگ جهانی ........................... مفقودالاثر شد و یکی از آثار او ....................... می باشد .

8- وقار یعنی :

9- داشتم می گفتم ماضی .. .

10-        در جمله ی « من در همه جای جهان کمابیش پرواز کرده ام » فعل آن ماضی ....................... است

11-        گزار در کلماتی مانند نمازگزار و خدمت گزار به معنای .................... و ................... است .

ب) جمله های درست یا نادرست را معلوم کنید .

1- در واژه ی « دانش اندوزی » یک بن مضارع و یک بن ماضی وجود دارد .               درست            نادرست

2- کلمات « سَرور » ، « چشمه » و  « پویا» مشتق هستند .             درست            نادرست

3- کلمه ی « سیاره » و « میسّر » ریشه مشترک دارند .                 درست            نادرست

4- محتاج با حجّت ، هم خانواده است .        درست            نادرست

5- آب آشامیدنی و پرندگان کوهی ، ترکیب وصفی هستند .              درست            نادرست

ج) به پرسش های زیر پاسخ دهید .

1- کنایات شعر آخر درس را پیدا کنید و معنی آنها را بنویسید .

2- تفاوت مشتق و مرکّب در چیست ؟ با مثال مشخص کنید .

3- داستان بر چه نکته ای تأکید دارد ؟

4- دو تشبیه در درس پیدا کنید و وجه شبه آنها را بنویسید .

5- گاهی دریک واژه ( بیشتر در زبان عامیانه )  جای دو حرف با هم عوض می شود مثل کلمه ی « قفل » که گاهی قلف تلفظ می شود . شما پنج نمونه ی دیگر پیدا کنید و بنویسید .

د) مناسب ترین گزینه را انتخاب کنید .

1- در کدام گزینه غلط املایی وجود دارد ؟

    1- از کار تعمیر هواپیما فراغت یافتم                

    2- ساعت وداع فرارسید در حالی که آخرین قطره ی آب زخیره تمام شده بود

    3-هم چون آذرخشی در دل شب درخشید

    4- نغمه ی موسیقی مرا از لانه بیرون کشید 

کتاب باز درس 14 فارسی نهم

 

                                          بسم الله الرحمن الرحیم

                             سؤالات کتاب باز فارسی نهم درس چهاردهم

1-مترادف این لغات را در درس بیابید و بنویسید .

     سنگینی و وقار – همه – زخم – آسیب – دیدار با خویشاوندان – شرم – گناهان – نابودی – دوام – زاری کردن – فروتنی – فقیران – سلامتی – خیر اندیشی ، نیک خواهی – قدر و مرتبه – معتقد ، گوینده ( شعر خوانی ) پهناور – اندام – بلا و اندوه – فرمانبردار  

2-دو تشبیه در درس پیدا  و مشبه و مشبه به آنها را مشخص کنید . .

3-جمع این کلمات را در درس بیابید . فایده – مسکین – صدقه- عضو- امر – معصیت – حال

4-در مورد نوع « را » در این جمله توضیح دهید . طبیعت را شعور و اراده نیست .

5-قید را دراین جملات پیدا کنید .الف- دیشب کودکی ، دوان دوان  به مسجد آمد و فریاد بر آورد ب- من شاد و خوشحال برگشتم ج- و اگر آدمی را هرگز درد نمی رسید به چه چیز ترک می کرد گناهان را د- مفضّل به شدت به سخنان او اعتراض کرد

6-نوع فعل و زمان آن را در جمله های زیر مشخص کنید

    الف- روزی در نزدیک مزار شریف پیامبر ( ص ) نشسته بود  ب- اگر گویند که علم و قدرت دارد ، پس به خدا قائل شده اند ج- شخصی از احوال او غافل گردد و لحظه ای از فکر او بپردازد د- او به دادن صدقه دست می گشاید

7-توضیحات زیر چه کسی را معرفی می کند ؟

    « معروف ترین کتاب او ، « بحار الانوار » است و « توحید مفضّل » را وی ترجمه کرده است »

8-کدام گزینه از آثار « محمود شبستری » نیست ؟

     الف- گلشن راز       ب- حق الیقین      ج- شاهد نامه            د- اسرارالتوحید

9-غلط های املایی را بیابید و اصلاح کنید

      فروق- اعتراض- تعمّل کردن – قاعل- جراهت- مصلحت- صله رحم – تظرع- شعن- تواضع- صدقات- متانت- مسیبت- قافل- وعده – عافیت – آصیب-

10- هم خانوادۀ این کلمات را  در درس بیابید و بنویسید

       حکیم – زائر- متین – احتیاج- قول- مجروح- تقویت – مفید – متضاد- صلاح

11- با توجه به درس 14 ، امام صادق علیه السلام در مورد نعمت فراموشی ، در مصلحت پنهان کردن عمر و درد داشتن چه مطالبی فرموده اند ؟

12-معنای فعل « پرداختن » در کدام گزینه با بقیه متفاوت است ؟

      الف- چون از این کار بپرداخت ، به مطالعه مشغول شد     ب- امید نداشت که حسود ، لحظه ای از فکر او بپردازد      ج- پس از آن که از نگارش این کتاب بپردازد ، سفر خود را آغاز می کند     د- همۀ بدهی های باقی مانده را پرداخته ایم

13- در کدام گزینه ، همۀ واژه ها هم خانواده نیستند؟

   الف- صادر ، صدور ، صدر ، مصادره       ب- توحید  ، وحدت ، موحد- واحد

   ج- طعام ، طعمه ، طعم ، اِطعام                  د- حاجت ، احتیاج ، محتاج ، حجّت

 

                                               بسم الله الرحمن الرحیم

                             سؤالات تستی و تشریحی فارسی نهم ، فصل پنجم

1-معنای کدام واژه درست است ؟ ( هر سؤال 25/ نمره )

     1-حکمت: علم به حقایق اشیا                   2-طراوت : تازه  3-فروغ : آسایش                   4-توبره : کیسۀ کوچک

2-همۀ آثار زیر از قیصر امین پور است به جز گزینۀ ...

       1-تنفس صبح     2-از آسمان سبز          3-آینه های ناگهان       4-در کوچۀ آفتاب

3-در بین واژگان زیر ، چند غلط املایی وجود دارد؟

           « اعتراض- نصرت- علیه السلام –خرقه – تنین و صدا- اعضا- قاعل – صادر- جراحت- جاذبه و دافعه- تلف     – معاثی – قافل – قصّاب – صله رحم ».

     1-دو                  2- سه           3- چهار                   4-پنج

4-کدام گزینه « قید » ندارد ؟   1-ابوریحان با عجله پرسید                2-دانشمند مشتاقانه مطالعه می کند   

                                        3-چارلی چاپلین هنرمند بزرگی است   4 -نصیرالدین دیروز آرام از کوچه گذشت

5-نوع کدام ترکیب با بقیه متفاوت است ؟

      1-پیام آور رحمت       2- جان های پاک         3- هم نشین نیک      4- پیامبر بزرگوار

6-کلمۀ « سازش» از نظر ساختمان به کدام یک از گزینه های زیر شباهت دارد ؟

       1-پیدایش          2-فروش         3- جوشش        4- سروش

7-در مصراع « هم تمام شهیدان تو را می شناسند » چه نوع فعلی به کار رفته است ؟

         1-مضارع التزامی          2-ماضی استمراری                 3-ماضی نقلی             4- مضارع اخباری

8-در بیت « بُوَد درد مو و درمانم از دوست / بُود وصل مو و هجرانم از دوست » چه آرایه هایی به کار رفته است ؟

     1-تضاد – واج آرایی- تکرار    2- واج آرایی – تشبیه- تکرار    3- تلمیح- تضاد- واج آرایی  4- کنایه – تکرار – تضاد

9-کتاب .................. به تقلید از گلستان سعدی در قرن هشتم توسط ...................... نوشته شده است .

        1-بهارستان – جامی2- منشآت – قائم مقام     3-روضۀ خلد – مجد خوافی     4- کلیله و دمنه- عنصرالمعالی

10-در کدام گزینه ، تمام واژه ها ، هم خانواده نیستند ؟

         1-سعادت- سعد- مسعود – سعید       2-متعال- تعادل- متعالی- تعالی

         3-ظلم- مظلوم-ظالم- مظالم             4-مشتاق- شوق- اشتیاق- مشوّق

11-بیت « میلاد گل و بهار جان آمد/ برخیز که عید می کشان آمد » به چه چیزی اشاره دارد ؟

           1-مبعث پیامبر ( ص )         2- فرا رسیدن بهار     3- میلاد حضرت مهدی ( عج )    4-عید غدیر خُم

8-    در این بیت کدام آرایه وجود ندارد ؟            « خاموش مباش زیر این خرقه / بر جان جهان دوباره جان آمد »

                1-جناس      2-تشخیص                3-تکرار          4-تشبیه

13-در ساختمان چند واژه بن فعل وجود دارد ؟« دلنشین ، بسنده ، رفتار، آسایش، جهش،خندان، شرمسار ، بیهوده ، پروردگار  

        1-پنج       2- شش                   3- هفت                   4- هشت

14-در کدام گزینه همۀ کلمات جمع هستند ؟

        1-فواید-احوال –اِثبات      2-اعضا- سایر- خلل    3-امور- جمیع- زندگان   4-قُوا-معاصی- مساکین

 15-درکدام گزینه « منظّم » نقش قیدی دارد ؟     1- دانش آموزان در صف های منظم به کلاس وارد شدند                     

2-افراد منظم در کارها موفق تر هستند      3-او دقیق و منظم کار می کند    4- او همیشه مرتب و منظم است

  

                                                سؤالات تشریحی

ا-از مصدر « گفتن » زمان های زیر را بسازید .(2 )

    ماضی ساده ، اول شخص مفرد :           ماضی استمراری ، سوم شخص مفرد:        ماضی مستمر : دوم شخص مفرد :

   ماضی التزامی ، سوم شخص جمع:      ماضی نقلی ، اول شخص جمع:                ماضی بعید ، دوم شخص جمع:

   مضارع اخباری ، دوم شخص جمع :        مضارع التزامی ، اول شخص جمع:

2-درستی یا نادرستی جمله های زیر را مشخص کنید .(1)

   الف- فعل ماضی بعید با فعل کمکی « باش » ساخته می شود    ص         غ

   ب-ردیف ، ظرفیت معنایی شعر را افزایش می دهد ص       غ

   پ- قرارگاه عُشاق ، یک ترکیب وصفی است    ص        غ

   ت- قید در جمله جای ثابتی دارد   ص       غ

1-    جای خالی را با واژه های مناسب کامل کنید ( 75/1)

الف- بابا طاهر ، شعرهایی در قالب ..................... به نام .......................... سروده است .

ب- به فعلی که در گذشتۀ دور انجام گرفته است ، فعل ............................ می گویند

پ-شیوۀ ساخت فعل ماضی بعید ، بن ماضی +........................ + ...................... +..........................

ت- شعر « آشنای غریبان » در قالب ................................ است  

2-   زیر کلمۀ درست خط بکشید (2)

   الف- ای ابوذر ، پنج چیز را پیش از پنج چیز ......................... شمار .    ( قنیمت – غنیمت )

   ب- اینک ای خوب فصل ................................... سر آمد    ( غریبی – قریبی )

   ج- آمادۀ امر و.......................... و فرمان باش ( نحی – نهی )

   د- .............................. که غذا را در معده می پرورد  ( حاضمه – هاضمه )

 5-معنی واژه های مشخص شده را بنویسید (2)

     الف- در مصلحت پنهان کردن عمر هر کس از او        ب- او با متانت جواب گفته است   

     پ-نام تو رخصت رویش است و طراوت                   ت- بگو نمی دانم تا از پیامدهای ناگوار آن در امان بمانی

     ث- پیام پیامبر چون گنجینه و آبشخور است         ج- نه از بهر تو ، هیچ اندیشه مدار

     چ-گلزار ز عیش ، لاله باران شد                            ح- به چه چیز تواضع می کرد برای خدا و تضرع می کرد نزد او 

 6-در ابیات زیر ، قافیه ها را مشخص کنید و نوع ردیف آنها را بنویسید (2)

              شد نَفَسِ آن دو سه هم سال او             تنگ تر از حادثۀ حال او

              آب زنید راه را هین که نگار می رسد      مژده دهید باغ را بوی بهار می رسد      

7-مفرد این کلمات را بنویسید .  ( 5/1)         مساکین – معاصی- اعضا- رعایا – فواید - وصایا

 8-معنای کنایی موارد مشخص شده را بنویسید   (2)        

          الف -آن خادم بترسید و در قدم وی افتاد              ب- هم تو گل های این باغ را می شناسی

          پ-برخیز که عید می کشان آمد                        ت- مکن کاری که بر پا سنگت آیو    

9-در هر یک از جمله های زیر قید را مشخص کنید (1)

     الف- همۀ دوستانم به راحتی قبول شدند          ب- قطعاً با طمع کاران می جنگم

     پ- رستم دوباره با اسفندیار جنگید                ت-چرا به آینده می اندیشی ؟               موفق باشید // رضایی

                                      بسم الله الرحمن الرحیم

                             سؤالات تستی و تشریحی فارسی هشتم ، فصل پنجم

1-معنی کدام واژه نادرست است ؟   1- آز : طمع       2- خلل : تباهی       3- حیلت : فریب       4- منزّه : ناپاک

2-کدام گزینه نادرست است ؟     1- نخستین ابزار پیدایش ادبیات ، زبان است .    2- زبان در هر جامعه و در هر دوره ای ، نمایندۀ فکر و فرهنگ همان روزگار است    3- مقصود از ادبیات ، همۀ آثار نظم و نثر است   4- اصولاً کلید شناخت هر ملتی ، زبان آن ملت است

3-املای چند ترکیب درست است ؟

    بنیان گذار ، عامل انسجام و وحدت ، منش اجتمایی اشخاص ، مبارزه و تعهد و مردانگی ، درون مایع و محتوای آثار ، آرمان های انقلاب ، دوگانگی از میان برخواست 

     1-سه                 2- چهار                       3- پنج              4- شش

4-در کدام گزینه ، همۀ کلمات جمع هستند ؟

1-    معاصر ، اقوام ، ابزار ، تعالیم                    2- مراسم ، اصول ، اخلاق ، انسجام

3-اشخاص ، اهداف ، مذاهب ، عوامل             4- اساس ، آثار ، علما ، تعالی

5-کدام گزینه نادرست است ؟

     1-کاربرد هنری ردیف ، سبب گیرایی و زیبایی شعر می شود   2- ردیف در افزایش موسیقی شعر ، مؤثر است  3- ردیف در کامل کردن معنای هر بیت و انتقال پیام تأثیر دارد  4- ردیف ، قبل از قافیه تکرار می شود و سبب زیبایی شعر می شود   

6-قالب شعر « شیر حق » کدام است ؟    1- مثنوی    2- قطعه       3- غزل        4- قصیده

7-در بیت « در زمان انداخت شمشیر آن علی     کرد او اندر غزایش کاهلی » حضرت علی ( ع ) چه عملی انجام داد ؟

    1-جنگیدن            2- خود داری از جنگیدن            3- سستی کردن            4- شمشیر زدن

8-در بیت « شیر حقم نیستم شیر هوا          فعل من بر دین من باشد گوا » منظور از قسمت مشخص شده چیست ؟

1-    شیر خیالی     2- شیر جنگل            3- شیطان رجیم          4- اسیر هوا و هوس بودن

9-بیت « آه و افسوس از آن روز که در دشت بلا      بود آن خسرو بی لشکر و یاور تشنه » به چه مطلبی اشاره دارد ؟

  1-تشنگی یاران سید الشهدا ( ع )  2- واقعۀ کربلا    3- کم بودن یاران امام حسین ( ع) 4- فداکاری یاران امام حسین (ع )

10-معنی واژه های مقابل به ترتیب چیست ؟   « تف- شط- محشر – کِلک »

1-    حرارت- رودخانه- روز قیامت- قلم              2- آب دهان – دریا – دشت – نوعی قایق

3-دهان – رود- صحرا – خامه                     4- گرما- قلۀ کوه- دوزخ – نیرنگ

11-با توجه به گروه اسمی مقابل کدام گزینه نادرست است ؟  « این هفتمین خانۀ مجلل »

1-    این : صفت اشاره      2- خانه : مضاف الیه         3- هفتمین : صفت شمارشی      4- مجلل: صفت بیانی

12-در این بیت چند صفت بیانی وجود دارد ؟ « با لب خشک و دل سوخته و دیدۀ تر / غرقۀ بحر بلا بود در آن بر تشنه »

1-    سه             2- دو            3- چهار                   4- یک

13-کتاب « روح الارواح » اثر.................... از عارفان قرن........................ است .

1-    عطار نیشابوری – ششم        2- مولوی- هفتم       3- شهاب الدین سمعانی – ششم  4- حبله رودی- یازدهم

14-در مورد حمید سبزواری کدام گزینه نادرست است ؟

1-    نام اصلی او حسین ممتحنی است              2- سرود سپیده از اوست

 3-از شاعران خوش نام انقلاب اسلامی است              4 - از آسمان سبز از آثار اوست                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 سؤالات تشریحی  

1-معنی کلمات مشخص شده را بنویسید (2)

      الف- او خدو انداخت بر روی علی          ب- مرد واقف شد که زر ببردند    پ-آل احمد همه عطشان ز بزرگ و کوچک

      ت-به لحاظ کاغذ در مضیقه بودیم        ث- خامه با سوز رقم کرد به دفتر تشنه      ج-در اردوگاه های مخوف رژیم بعث بودیم       چ-گنجینه ای است که آرمان های انقلاب اسلامی را در خود جای داده است ح- تکیه بر تعالیم الهی است

2-معنی کنید .  (5/1)                الف-در زمان انداخت شمشیر آن علی      کرد او اندر غزایش کاهلی

    ب- درمی چند در آستین داشت و در عقیدتش خلل بود

    ج-شد چنان از تف دل کام سخنور تشنه     که ردیف سخنش آمده یک سر تشنه

3-مفرد واژه های روبه رو را بنویسید .  (5/1)              عوامل –آثار – فضایل- مفاهیم- افکار – علما

4-کتاب « درآمدی بر ادبیات داستانی پس از پیروزی انقلاب اسلامی » نوشتۀ کیست ؟ محور اصلی کتاب در چه موضوعی است؟(1)

5-معنای کنایی این عبارات را بنویسید  (5/1). الف- شما روی سر ما جا دارید    ب- علف زیر پایمان سبز شد     ج- زبانم مو در آورد

6-« یکی را به خاک اندر آوردن ز تخت» کنایه از .................... است (25/)

7-برای هر واژه یک هم خانواده بنویسید . (5/1)      غالب        مصمم     محوطه       نابغه         غرقه       لحاظ

8-میرزا محمود فدایی مازندرانی از شاعران و مرثیه سرایان بزرگ....................... در عصر قاجار است . بخش نخست دیوان شعر او ................. نام دارد که در قالب ......................... سروده شده است که حدود......................... بیت دارد . (1)

9-قافیه و ردیف بیت زیر را مشخص کنید. (5/)

        شد چنان از تف دل کام سخنور تشنه         که ردیف سخنش آمده یک سر تشنه

10-در هر دسته ، واژه ای که با واژه های دیگر هم خانواده نیست ، پیدا کن و دور آن خط بکش (1)

       الف-وحدت- توحید- محدود- واحد – اتحاد // ب- شرافت – مفروش- شریف- اشرف- تشریف

11-هر عبارت سمت راست را به معنای کنایی اش در سمت چپ وصل کن ( دو مورد از ستون سمت چپ اضافه است )

             چشم به راه بودن                                            کم سن و بی تجربه بودن       (75/1)

             پریدن رنگ                                                   نابود کردن

            دسته گل به آب دادن                                        بیمار شدن

            دل پر داشتن                                                  منتظر بودن

            بوی شیر دادن دهان                                          پرس و جو کردن

           سر و گوش آب دادن                                           ترسیدن

           دمار از روزگارکسی در آوردن                                 مهارت داشتن

                                                                             ناراحت بودن

                                                                             خراب کاری کردن

12-نوع صفت و هسته را در عبارت های زیر پیدا کن (25/1)

       الف- همین پنج دانش آموز درس خوان               ب- چه خط زیبایی!               ج- سومین ردیف رنگی

       د- این شهر چه گرم است !                                      ح-تو عجب حرف های عجیبی می زنی ؟

13-در این بیت سه آرایۀ ادبی پیدا کنید و بنویسید .« با لب خشک و دل سوخته ودیدۀ تر/ غرقۀ بحر بلا بود در آن بر، تشته            (75/)                                                                               

سؤالات فارسی هشتم فصل 5

                                              درس یازدهم ( شیر حق ) فارسی هشتم

اخلاص : پاکی نیت                         منزه : پاک ، بی عیب              دغل : فریبکاری ، مکر و حیله

غزا : جنگ                                  خَدو : آب دهان                     نبی : پیغمبر ، رسول

کاهلی : سستی                             عفو : بخشش                       بگذاشتی : رها کردی

از پی : برای                                 هوا : میل و آرزو                    فعل : کار // تیغ زدن : کنایه از جنگیدن

شهوت : هوای نفسانی                      آز : طمع ، حرص                   سزا : شایسته

در زمان : فوراً                               بی محل : نامناسب                 افگندی : انداختی                                    صبح صادق ، قدرت کاذب شکست      رشته های دام اهریمن گسست ( طلوع صبح راستین ( امام خمینی ) ، قدرت نمایی صبح دروغین ( رژیم شاهنشاهی ) را از بین برد و پایه و اساس شیطان ( شاه ) را نابود ساخت // گسستن رشته های دام اهریمن : کنایه از نابود کردن شیطان // اهریمن : شیطان ( شاه ) )                              

                                                      معنی ابیات

1-    پاکی نیت و بی ریایی را از علی ( ع ) یاد بگیر و شیر حق ( حضرت علی ( ع ) ) را از مکر و حیله پاک بدان

2-    در جنگ بر پهلوانی از سپاه ، دست یافت و سریع شمشیر خود را بیرون کشید و با شتاب به سوی او حرکت کرد

3-    آن پهلوان بر روی حضرت علی ( ع) آب دهان انداخت به روی کسی که افتخار همه ی پیامبران و بزرگان است

4-    علی ( ع ) فوراً شمشیر خود را بر زمین انداخت و از جنگیدن با آن پهلوان دست کشید

5-    آن مبارز از بخشش و گذشت بی موقع علی ( ع ) تعجب کرد

6-      آن پهلوان گفت : شمشیر تیزت را بر رویم کشیدی و می خواستی مرا بکُشی چرا شمشیرت را انداختی و مرا رها کردی؟

7-     گفت من برای خشنودی خداوند می جنگم بنده ی خداوند هستم و مطیع امر جسم خودم نیستم

8-     من شیر خداوند هستم و شیر میل و خواسته های خودم نیستم . کار من شاهدی بر دین داری من است

9-     خشم و شهوت و حرص کسی را که اهل نماز و دین داری نباشد از بین می برد / باد خشم ، باد شهوت ، و باد آز اضافه ی تشبیهی

10- وقتی اندیشه های غیر خالصانه و غیر خدایی به میان آمد شایسته دیدم که شمشیر را پنهان کنم و به رویت شمشیر نکشم  ( نهان کردن تیغ : کنایه از شمشیر نکشیدن )

                                                         لغات حکایت  « ان شاء الله »

آورده اند : نقل کرده اند                   درم : پول نقره                      خِلَل : آسیب ، تباهی

خز فروشان : بازار پوستین فروشان       خز : نوعی جانور مانند سمور که از پوست آن ، لباس تهیه می کنند

طرار : دزد                                   حیلت : فریب ، نیرنگ             واقف : آگاه

هان : آگاه                                   موضع : جایگاه                      به اتفاق : اتفاقاً

                           به سؤالات زیر پاسخ دهید

1-وابسته های پیشین را بیابید و نوع هر یک را بنویسید

    الف- کدام لاله به روی تو ماند ای دلبر ؟     ب- گشت حیران آن مبارز زین عمل   پ- چه راه سختی را طی کردی     

     ت- چند سال را می خواهی با تنهایی به سر ببری ؟      ث- تو برای مطالعه ، کدام کتاب را انتخاب می کنی ؟

2-در این بیت جناس را معلوم کنید . « گفت : بر من تیغ تیز افراشتی      از چه افکندی ، مرا بگذاشتی »

1-    مثنوی معنوی کتاب.................... و گران قدر مولوی ، شامل حکایاتی است که مولانا آن را به زبان ساده و از راه .................. بیان می کند . مثنوی در ............................... بین و در ............................. دفتر سروده شده است .

2-    آثار مولوی را نام ببرید

3-    روح الارواح از کیست ؟ موضوع آن چیست ؟

4-    در بین واژگان زیر غلط های املایی را بیابید و صحیح هر یک را بنویسید

اخلاص عمل- منزه از دقل قضا و جنگ خدو انداختن در غذایش کاهلی کرد- عفو و رحم بی محل معمور تن- شیر هوا- باد عاز- مثنوی معنوی مولوی خذفروشان- عقیدت- خلل- ترّار و راهزن- واغف و آگاه – موضع و جایگاه

    6-کلمات مترادف را جدا کنید و در کنار هم بنویسید

          غزا ، منزه ، دغل ، خدو ، کاهلی ، آز ، شهوت ، بی محل ، خلل ، خز، طرار ، واقف ؛ مکر ، طمع، جنگ، بی عیب ، سستی ، آب دهان ، تباهی ، سارق ، خواهش نفس ، با خبر ، پوست، بی جا و نامناسب

   7-مفهوم کنایی این عبارات چیست ؟ الف- تیغ تیز افراشتن              ب- تیغ از پی حق می زنم

  8-در این بیت منظور شاعر از کلمات مشخص شده چه کسانی است ؟

              صبح صادق قدرت کاذب شکست            رشته های دام اهریمن گسست

  9-نام اصلی حمید سبزواری .................................. است  و بیشتر سروده های او مربوط به فضای انقلاب است .

  10-از آثار معروف حمید سبزواری ، می توان به ........................... و ........................... اشاره کرد

   11-برای هر کلمه دو هم خانواده بنویسید اخلاص         حق        مأمور     واقف         کاذب         صادق

  12-جمع این کلمات را بنویسید . حق- دین- روح- جدول- حاجت- فقیر. عقیده- رُکن- حدیث- صفت- نیت- دفتر- موضع ، ولی- نبی- اهل- نوع- مقدار- زمان- بیت- فایده- اسم- نکته- مفهوم – عمل

10-        از درس « شیر حق » چه نتیجه ای می گیرید ؟ خلاصۀ درس را در سه سطر بنویسید .

11-        در این بیت فعل ها را پیدا کنید و زمان و شخص آنها را بنویسید

    گفت : بر من تیغ تیز افراشتی      از چه افکندی مرا بگذاشتی

   15-در بیت زیر ، معنای واژگان مشخص شده را بنویسید

             در زمان انداخت شمشیر آن علی      کرد او اندر غزایش کاهلی

 16 –حرف اضافه و متمم را در بیت زیر ، مشخص کنید

           در غزا بر پهلوانی دست یافت          زود شمشیری بر آورد و شتافت

17- جاهای خالی را با واژه های مناسب پر کنید

          الف- صفت تعجبی .......................... از اسم می آید و وابستۀ ............................. اسم شمرده می شود

          ب- صفت تعجبی ................................. و ................................ گوینده را در بارۀ اسم بیان می کند

18- به نثر روان بنویسید الف- از علی آموز اخلاص عمــــــل                شیر حق را دان منزه از دغل

                                ب- در زمان انداخت شمشیر آن علی              کرد او انــــدر غزایش کاهلی

19- در مورد بیت « از علی آموز اخلاص عمل    شیر حق را دان منزه از دغل » کدام گزینه نادرست است ؟

1-    عمل و دغل : واژه های قافیه     2- سرودۀ سعدی است   3- در قالب مثنوی است   4- بیت ردیف ندارد

20-با توجه به گروه اسمی مقابل کدام گزینه نادرست است ؟  « این هفتمین خانۀ مجلل»

1-    این : صفت اشاره     2- خانه : مضاف الیه       3- هفتمین : صفت شمارشی      4- مجلل : صفت بیانی

21-کدام واژه با دیگر واژه ها یکسان نیست ؟   1- آز       2- حرص       3- امید       4- طمع

22-با توجه به بیت روبه رو امام علی (ع ) برای چه شمشیر می زند ؟ « گفت : من تیغ از پی حق می زنم/ بندۀ حقم نه مأمور تنم

      1-عبادت                  2- رضای خدا       3- حق طلبی       4- مأموریت پیامبر

23-در بیت « شیر حقم نیستم شیر هوا/ فعل من بر دین من باشد گوا» منظور از قسمت مشخص شده چیست؟

1-     اسیر هوا و هوس بودن      2- شیر خیالی    3- شیر جنگل      4- شیطان رجیم

                                          درس دوازده ( ادبیات انقلاب ) ، فارسی هشتم

معاصر : هم عصر                           جلوه : ظاهر ، پیدایی                         فروپاشی : متلاشی شدن

اعتقاد : عقیده و نظر                       دل سپاری : کنایه از عاشق شدن          دوگانگی : اختلاف

پیشوا : رهبر ، رئیس                       بنیان گذار : پایه گذار                        فرزانه : خردمند

اعلام کردند : خبر دادند                             تعالیم : جمع تعلیم ، آموزش ها            زایا : زاینده ، آفریننده

عوامل : عامل ها ، اجرا کنندگان          عامل انسجام : سبب یکپارچگی            باور : اعتقاد

مقصود : هدف                               منش : خوی ، عادت                         واقعه ی عظیم : حادثه ی بزرگ

معیار : اندازه                                ایثار : دیگری را بر خود برتری دادن        قیام : به پا خاستن

کرامت : بزرگواری                          تعهد : به عهده گرفتن ، پیمان بستن      مردانگی : جوان مردی

ولایت : سرپرستی                          بسیج : آمادگی                               رشادت : دلیری

حماسه : دلیری                                      همدلی : هم فکری                           درون مایه : محتوا

رادمردی : جوان مردی                     گنجینه : مجموعه ای از چیزهای با ارزش// آرمان : آرزو                      

                           سؤالات درس

  1-سه ویژگی برجسته انقلاب اسلامی را بنویسید

  2-............................. نخستین و اصلی ترین عامل پیوند رهبری و ملت و سبب استواری مردم بود .

  3-هدف اصلی مردم و رهبر از قیام چه بود ؟ 4- نخستین ابزار پیدایش ادبیات.................. است

 5-..................... عامل انسجام و وحدت همۀ اقوام یک سرزمین است

 6-مقصود از ادبیات چیست ؟ 7-کلید شناخت هر ملتی ....................... آن ملت است

8-شش واژه از واژه ها و ترکیب هایی را که در انقلاب معانی تازه ای پیدا کرده اند ، بنویسید

9-کتاب « در آمدی بر ادبیات داستانی پس از پیروزی انقلاب اسلامی » از کیست ؟ و موضوع آن چیست ؟

10-هم خانواه و متضاد این کلمات را بنویسید  . استقلال – عدالت- وحدت-اصل- عظیم- فضیلت

 11-هرگاه بخواهیم در بارۀ مطلبی به طور مستقیم صحبت کنیم و در بارۀ امری پوشیده سخن بگوییم از.. ....... بهره می گیریم

   12-کنایه سخنی است که دو مفهوم دور و نزدیک دارد و مقصود گوینده معنای .................. آن است

  13-در گروه کلمات زیر ، املای کدام کلمات نادرست است ؟ شکل صحیح آنها را بنویسید

    تاریخ معاصر ایران- نظام شاهنشاهی – وحدت و یک پارچه گی ، بنیان گزار – ظاهر و باطن-انصجام و وحدت –    فضیلت ایثار و جوانمردی – مهتوای آثار- دوگانگی از میان برخواست

12-        مفهوم و مقصود هر یک از عبارات زیر را بنویسید

الف-یکی را به خاک اندر آرد زتخت       ب-تاج عزت بر سر نهادن           ج-از گفتۀ او مپیچ سر را

د-عشق و رادمردی در ایران موج می زند .ه- گندم از گندم بروید جو ز جو

16-جمع این کلمات را بنویسید. تاریخ- شکل – فقیه – هدف – حال شهید – فضیلت- وصف- عالَم – قوم

17-در هریک از گروه های اسمی زیر ، وابسته ها را مشخص کنید و نوع هر یک را بنویسید

  الف- نخستین عامل مهم       ب- یک اثر ادبی     ج- همان ملت غیور- صبح صادق- این انقلاب امید بخش

18-معنای کنایه های زیر را بنویسید

  الف-شما روی سرِ ما جا دارید     ب- علف زیر پایمان سبز شد    ج- دستش به دهنش می رسد   د- دست به عصا راه می رود  

19- در کدام گزینه ، همۀ کلمات جمع هستند ؟

    الف- معاصر ، اقوام، ابزار ، تعالیم             ب- مراسم ، اصول ، اخلاق ، انسجام

   ج- اشخاص، اهداف ، مذاهب ، عوامل        ج- اساس ، آثار ، فصول ، تعالی

20-در عبارت زیر ، کدام آرایۀ ادبی به کار نرفته است ؟

     « ادبیات انقلاب ، آیینۀ انقلاب است که عشق و شور و رادمردی و دین باوری و ایثار در آن موج می زند .»

    الف- کنایه             ب-تشبیه        ج-جناس         د-واج آرایی

21-کدام جفت واژه مترادف نیستند ؟  

    الف- فرزانه ، دانشمند     ب- عشق و رادمرد     ج-شرافت و کرامت   د- رشادت و حماسه 

22-کدام گزینه همانند گروه اسمی « وابستۀ پیشین + وابستۀ پیشین + هسته+ وابستۀ پسین + وابستۀ پسین + وابستۀ پسین » است . 

                     الف- نخستین ابزار پیدایش زبان فارسی کشور     ب- همان یک اثر ادبی مطلوب زبان

                     ج- همۀ آثار نظم و نثر زبان شیرین فارسی                د- کدام واقعۀ دردمند انقلاب اسلامی ایران

23- کدام واژه در حالت اضافه ، « ی» میانجی می پذیرد ؟

     الف- جوانان          ب- احتیاج      ج- علما          د- انقلاب 

24-واژه بسیج یعنی................... الف-آمادگی        ب-شروع کننده           ج- داوطلب                د-هماهنگی

25-« موج زدن » چیزی یعنی ..........

           الف- حرکت کردن        ب- کثرت و فراوانی      ج- جا به جا کردن     د- جزر و مد     

26-در کدام گزینه ، نقش کلمۀ مشخص شده درست است ؟

      الف-انقلاب ، کرامت انسانی را به جامعه باز گرداند ( مفعول )

      ب-زبان ، پدیده ای پویا ، زنده ، زایا و نظام مند است ( مضاف الیه )

      ج-ادبیات انقلاب ، آیینۀ انقلاب است  ( مسند )

      د- اصولاً کلید فهم هر فرهنگی ، ادبیات آن فرهنگ است ( نهاد )     

27-واژگانی را که « ی » میانجی دارند ، مشخص کنید .

       دانایان- آهوی وحشی – درختان سرسبز – دنیای مدرن – سبزیجات

28-کدام یک ، از ویژگی های برجستۀ انقلاب اسلامی نمی باشد ؟

      الف- خدا محوری و دین باوری     ب- ایثار و کرامت و شرافت

     ج- وحدت و یک پارچگی مردم         د- رهبری بر پایۀ اصل ولایت فقیه

29- مفهوم « ادبیات انقلاب ، آیینۀ انقلاب است » چیست؟

     الف- ادبیات دوران انقلاب اسلامی مانند آیینه ویژگی های این انقلاب را با دقت نشان می دهد

     ب-انقلاب ادبی لازمۀ تحول هر انقلاب اجتماعی است

     ج-ادبیاتی شایستۀ یک انقلاب است که دوران خود را به خوبی نمایش دهد

     د-ادبیات انقلاب اسلامی در آیینۀ زمان خود قابل دیدن است

30- در کدام گزینه کلمات هم خانواده هستند ؟  .

     الف- عالِم ، معلوم ، اعمال            ب- انقلاب ، منقلب ، القاب      

     ج- ادبیات ، ابیات ، بیت                د- دین ، متدین ، دیانت

                  

                              درس چهاردهم ( یاد حسین ) ، فارسی هشتم

تف : گرما ، حرارت                               کام : دهان                         دیده : چشم

دوات : قلم دان                                     خامه : قلم                        آه : تأسف

خسرو : پادشاه ، در این جا امام حسین ( ع )                                       بحر : دریا

آل نبی : خاندان پیامبر ( ص )                   بر : بیابان ، خشکی               بَر : سینه

عطشان : تشنه لب                                  نسل : فرزند                       شط : رود بزرگ پر آب

کوثر : چشمه ای در بهشت                      کِلک : قلم نی                      مکرر : پی در پی

                                     معانی ابیات یاد حسین

بیت 1- آن چنان از حرارت و گرمی دل ( وجود ) دهان شاعر تشنه شدکه تمام ردیف شعرش را تشنه آورده است

بیت 2- جوهر دوات هم به خاطر آه و ناله سوزناک و اشک بسیار ، خشک شد و قلم با سوز دل ، واژه ی تشنه را می نوشت . // دود کنایه از آه و ناله

بیت 3- افسوس و حسرت می خورم که امام حسین ( ع ) در روز عاشورا در سرزمین پر از رنج و بلا ( کربلا ) بدون لشکر و کمکی تشنه کام بود / دشت بلا : تشبیه

بیت 4- آن امام تشنه لب در حالی که لب هایش از تشنگی خشک ، دلش پر از رنج و چشمش گریان بود در آن بیابان خشک به رنج بسیار زیادی گرفتار شده بود . / بحر بلا : تشبیه// دل سوخته : کنایه از کسی که رنج یا اندوهی بسیار دارد

بیت 5- قلب فرزندان پیامبر ( ص ) مانند ماهی بود که بر اثر تشنگی و بی آبی در دلشان بی قراری می کرد

بیت6 – تمام پیامبر ( ص ) و فرزندان حضرت علی ( ع ) از کوچک و بزرگ تشنه بودند

بیت 7- آن کسی ( امام حسین ( ع ) ) که در بهشت ، عاشقان ِ تشنه را سیراب می کند. برای چه ،  بی گناه در کنار رود پر از آب ، تشنه لب ، کُشته می شود ؟

بیت8- عباس ( ع ) به طرف رودخانه ی فرات رفت اما به یاد امام حسین ( ع ) که تشنه بود آب ننوشید و تشنه ماند تا روز قیامت

بیت9- فدایی از بس که بر روی دفتر ، واژه ی تشنه را نوشت ، از قلم او مانند وجودش آه و ناله شد ( قلم هم آه و ناله ی بسیار می کرد .)

                                            لغات روان خوانی ( شوق خواندن )

اسارت : اسیر بودن                         اصل و نَسَب : نژاد و تبار                    مخوف : ترسناک

محدویت : تنگنا                            اِعمال : به کار بردن                          شریف : ارجمند

مصمم : ثابت ، استوار                      اُسرا : جمع اسیر                             مضیقه : تنگنا

فی المجلس : در مجلس ، فوراً            فضیلت : برتری                               اصلاح : درست کردن

نشریات : روزنامه و مجله ها                هجی کردن : جدا تلفظ کردن و مشخص کردن حروف و صداهای یک کلمه

بالأخره : سرانجام                             تبعید : دور کردن                            گریبان : یقه

                                                          

 

کارگاه انشا

                    سوالات نگارش  قابل استفاده برای هر سه پایه ، هفتم ، هشتم ونهم

   1- شعر زير از زبان« تخته سياه » است آن را بخوانيد ؛ سپس به نثر ساده و روان برگردانيد .

       در دهكده اي درخت بودم               بر زينت باغ مي فزودم

       با اره مرا ز كف بريدند                     بر خاك سيه تنم كشيدند

       چون پوست ز پيكرم جدا شد              با تيشه تن من آشنا شد

       از رنده چو گشت صاف چوبم             نجار نمود ميخكوبم                      

       هم زندگيم تباه كردند                     هم روي مرا سياه كردند

       اين رنج به جان و دل كشيدم             يكباره ز باغ دل بريدم

       دل كنده ام از صفاي بستان               تا تخته شوم در اين دبستان

       تا هر كه در اين كلاس آيد                با شوق به من نظر نمايد

       چون صفحه ي من شود پر از پند          غافل نشود ز من خردمند

       اندرز مرا به جان پذيرد                     از دانش و علم بهره گيرد

       هر چند كه همچو شب سياهم            از بهر شما چراغ راهم

       خوشبختي خود اگر بخواهي                پيدا كني اندرين سياهي

       با شوق به سوي من نظر كن               هر درس ، ترا دهم ز ِبَر كن

        

2- شعر زير گفت و گوي « سير » و « پياز » است . به كمك گروه خود 1- قالب شعر را بنويسيد 2- ابيات را به نثر امروزي برگردانيد 3- اين گفت و گو را نقاشي كنيد و پيام شعر را فراموش نكنيد.

سير، يك روز طعنه زد به پياز           كه تو مسكين، چقدر بد بويي

گفت ، از عيب خويش بي خبري     زان ره از خلق ، عيب مي جويي

گفتن از زشت رويي دگران           نشود باعث نكو رويي

تو گمان مي كني گه شاخ گُلي             به صف سرو و لاله مي رويي

يا كه همبوي مُشك تاتاري                 يا ز ازهار باغ مينويي

خويشتن ، بي سبب بزرگ مكن             تو هم از ساكنان اين كويي

ره ما ، گر كج است و ناهموار               تو خود ، اين ره چگونه مي پويي

در خود ، آن به كه نيكتر نگري           اول ، آن به كه عيب خود گويي

ما زبونيم و شوخ جامه و پست            تو چرا شوخ تن نمي شويي                   ( پروين اعتصامي )

3- داستان زير ريشه ي تاريخي يك ضرب المثل است . آن را بخوانيد و پیامش را در دو سطر بنویسید .

            عجب سرگذشتي داشتي كل علي !

گفته اند كه شخصي كه وي را « كل علي » مي خواندند ، به حج رفت . پس از بازگشت، ديگر همگان وي را « حاج علي » صدا مي زدند به جز شخصي كه همچنان وي را « كل علي » مي خواند . حاج علي كه از اين مسئله ناراحت بود يك روز او را به خانه اش دعوت كرد و ضمن پذيرايي مفصّلي خاطرات بازگشت خود را از حج بيان مي كرد و با اشاره در ضمن كلام خود ، لقب حاج علي را از زبان ديگران تكرار مي كرد تا براي ميهمان كاملاً جا بيفتد . بعد از اين كه احساس كرد كه ديگر مطلب براي مهمان كاملاً جا افتاد سخن را به پايان برد و ميهمان در پاسخ گفت : عجب سرگذشتي داشتي كل علي !

4-  شعر زير را بخوانيد و پیام آن را در دو سطر بنویسید.

            آدم شدن چه مشكل

پدري با پسرش گفت به خشم             كه تو آدم نشوي خاك به سر

گر كسان جامع شرّ و خيرند              از سراپاي تو بارد همه شر

حيف از آن عمر كه اي بي سر و پا       در پي تربيتت كردم سر

دل فرزند ازين حرف شكست             بي خبر ، روز دگر ، كرد سفر

رفت از آن شهر به شهري كه شود       فارغ از سرزنش تلخ پدر

رفت از پيش پدر تا كه كند              بهر خود فكر دگر ، كار دگر

عاقبت ، منصب والايي يافت              حاكم شهر شد و صاحب زر

چند روزي بگذشت و پس از آن         امر فرمود به احضار پدر

تا ببيند پدر آن جاه و جلال             شرمساري برد از طعنه مگر

پدرش آمد از راه دراز                   نزد حاكم شد و بشتافت پسر

پسر از غايت خود خواهي و كبر         بر سراپاي وي افكند نظر

گفت : اي پير ، شناسي تو مرا          گفت : كي مي روي از ياد پدر

گفت : گفتي كه من آدم نشوم          حاليا حشمت و جاهم بنگر

پير خنديد و سرش داد تكان             اين سخن گفت و برون شد از در

 من نگفتم كه تو سلطان نشوي         گفتم : آدم نشوي جان پدر

        

                      5 -  داستان زير را بخوانيد و هر جا لازم است نشانه ي نگارشي مناسب بگذاريد .

گويند ناپلئون بُناپارت عادت بر اين داشت كه هر ماهي قشون را سان مي ديد و از احوال يكايك ايشان مي پرسيد و معمولاً سه سؤال مي كرد نخست اين كه چند سال داري دوم اين كه چند سال خدمت كرده اي و سوم اين كه مرا بيشتر دوست داري يا فرانسه را در سپاه او سربازي ناشنوا بود با دوستي دردِ دل كرد و او گفت چون به تو برسد و اين سؤالات بكند بگو بيست و يك سال دارم دو سال است كه خدمت مي كنم هم تو را دوست دارم و هم فرانسه را از قضا چون ناپلئون به او رسيد سؤال ها را معكوس پرسيد يعني سؤال كرد چند سال است كه خدمت مي كني سپاهي گفت بيست و يك سال باز پرسيد چند سال داري گفت دو سال ناپلئون بر آشفت و گفت اي مردك مرا مسخره كرده اي يا خودت را گفت قربان هر دو را

         6- شعر زير را بخوانيد و به سؤالاتي كه در پايان شعر آمده است پاسخ دهيد .

         كلام سقراط

در كتاب آمد كه در عهد قديم            خانه اي مي ساخت سقراط حكيم

چون به پايان برد كار آن سرا              آمدند از ره رفيق و آشنا

جمله گفتند : اين بناي مختصر      نيست درخورد تو ، اي صاحب نظر

چون تواني زيستن در اين قفس ؟        اين قفس نبود مقام چون تو كس

بهر مردي چون تو والا و حكيم          بارگاهي بايد و كاخي عظيم

در شبستان تو چون آييم جمع       همچو پروانه به گرد روي شمع ؟

گفت در پاسخ كه ما را باك نيست       عارفان را خانه الا خاك نيست

حجره ي خود گر بدينسان ساختم         خانه اي درخورد ياران ساختم

بيش از اين گر يار يكدل داشتم             بام خود تا عرش مي افراشتم

در حقيقت يار يكدل كيمياست             چون صدف كمياب و چون دُر پر بهاست

شمع تا سوزد همه پروانه اند            بر فروغش واله و ديوانه اند

ور بميرد شعله شمع وجود            دور گردند و پراكنده چو دود

جمله خويشانند و ياران مهربان         جملگي بيگانه روز امتحان                 ( نيّر سعيدي )

1- پيام شعر چيست ؟

2- كدام يك از ابيات رديف دارند ؟ معلوم كنيد.

3- شعر در چه قالبي است ؟ قافيه هاي آن را معلوم كنيد .

4- در مورد بیت آخر در حدود دو سطر توضیح دهید

5- به نظر شما یک دوست خوب چه ویژگی هایی دارد ؟

        6- كدام ابيات تشبيه دارند ؟

7- سقراط كيست ؟

7- نقاشي هر كدام از ضرب المثل هاي زير را بكشيد و كاربرد آن را بنويسيد .

الف ) پا در يك كفش كردن :

ب) از دماغ فيل افتاده :

ج) توي دهن شير مي رود:

8- ريشه تاريخي مثل زير را بخوانيد و دریافت خود را از آن بنویسید .

                                      دو قورت و نيمش باقي است

آورده اند كه سليمان (ع ) مهماني اي ترتيب داده بود كه همه ي جاموران دنيا به آن دعوت داشتند ماهي اي سر از آب بيرون آورد و سهمش را از سفره خواست به او دادند و باز خواستار شد و باز به او دادند تا جايي كه همه ي غذاها را خورد ولي باز همچنان آزمند بود. سليمان ازاو پرسيد تو روزانه چقدر غذا مي خوري ؟ ماهي پاسخ داد : سه قورت ، كه اينك نيم قورت آن را به من داده اند و منتظر هستم دو قورت و نيم ديگر را نيز بدهند .

9-     داستان نيمه تمام زير را به دلخواه خود به پايان ببريد .

« مردي در ميان صخره هاي كوهستاني گردش مي كرد . ناگهان چشمش به سنگ بزرگي افتاد كه روي آن نوشته شده بود : لطفاً اين سنگ را جا به جا نكنيد ؛ زير آن گنجي پنهان نيست . مرد به وسوسه افتاد كه...

 10- گفت و گوي خيالي طوطي و كلاغ را كه در يك قفس زنداني هستند بنويسيد . سپس نقاشي آن را بكشيد

              طوطي كه كلاغش بود هم نفس             غنيمت شمارد فرار از قفس

11- داستان زير مربوط به گفت و گوي « مور » و « پروانه » است . آن را به نثر روان بنويسيد و بگوييد به نظر شما حق با كدام يك است ؟ اين داستان را نقاشي كنيد .

              شنيدم مور با پروانه روزي            چنين مي گفت هنگام تموزي

             چرا دائم تو اندر عيش و نوشي       دمي در كار فردا مي نكوشي

             گهي اندر هوا گه در زميني          از اين گل بر گل ديگر نشيني

             نه آخر روزها در پيش داري          ز بعد نوش ها هم نيش داري

             به پاسخ گفت پروانه به صد ناز           چرا بايد به غم باشيم دمساز

             تو هم زين پس چومن آزاده مي باش        براي عيش و نوش آماده مي باش

             هم از رفتار من اين نكته آموز                 غم فردا نشايد خوردن امروز 

           12-  نقاشي هر يك از ضرب المثل ها زير را بكشيد و كاربرد آن را بنويسيد .

الف ) هر گلي بويي دارد

ب) موش به سوراخ نمي رفت ، جارو به دمش مي بست

ج) آب در كوزه و ما تشنه لبان مي گرديم

               13- داستان زير را ادامه دهيد . طوري آن را به پايان ببريد كه نتيجه اخلاقي داشته باشد .

يك روز شير با گروهي از درندگان براي گردش و تماشا به صحرا رفته بودند . ناگهان يك شتر را ديدند كه سرگردان و تنها در بيابان مي رود . گرگ و پلنگ و خرس و درندگان ديگر كه همراه شير بودند و مدتي گوشت نخورده بودند گفتند : « اين شتر.......

    14- درباره ي موضوعات زير يك نامه ي رسمي يا اداري بنويسيد .

-         تشكر و قدر داني از ناظم يا مديرمدرسه

-         تشكر از هم كلاسي به علت شركت درجشن شما

        15-  براي مورد زير يك نامه ي اداري بنويسيد .

  تقاضاي انتقال پرونده ي تحصيلي شما به مدرسه ديگر

     16- نوشته ي زير بخشي از كتاب « بينوايان » اثر ويكتور هوگو است . به نظر شما چه چيزي باعث جذابيّت نوشته شده است ؟

«... هنوز صد قدم نرفته بود كه باز ايستاد و سرش خاراندن گرفت زن تنارديه در نظرش مجسم شده بود ؛ همان زن نفرت انگيز با دهان همچون كفتار و چشمان مشتعل از غضب . كودك نگاهي تضرع آميزبه پشت سر و رو به رويش انداخت .پيش رويش هيكل خيالي زن تنارديه ، پشت سرش همه اشباح شب و جنگل . لرزش شبانه ي جنگل  سراپايش را فرا گرفت . ديگر فكر نمي كرد .شب بيكران در مقابل مخلوق كوچك قد علم كرده بود . چند دسته از بتّه هاي خار ، در نقاط بي درخت سوت مي زدند . علف هاي بلند زير نسيم مثل مارماهي پيچ و تاب مي خوردند.. . »

  17- وقتي بگوييم « خورشيد طلوع كرد » يك جمله ي خبري معمولي است اما وقتي بگوييم « گل آفتاب شكفت » جمله را هنري و ادبي بيان كرده ايم . آيا مي تواني براي طلوع خورشيد دو جمله ادبي و هنري بگوييد ؟

الف ) .................................................................................................

ب) .....................................................................................................

  18-  با هم فكري هم ، معما هاي زير را حل كنيد .

الف) آن چيست كه هم گذاشتن آن و هم برداشتن آن خوب نيست ؟

ب) آن چيست كه هم نام گلي است و هم نام زني و هم در دهان شماست ؟

ج) من مي روم او هم مي رود . من مي روم او مي ماند

د) آن چيست شيرين است طعم ندارد ، سنگين است وزن ندارد ؟

   19- شعر زير از « ملك الشعراي » بهار است . آن را بخوانيد ، قالب و قافيه هاي آن را معلوم و در باره ي پيام شعر در گروه بحث و گفت و گو كنيد .

          تك تك ساعت چه گويد ، گوش دار            گويدت بيدار باش اي هوشيار

          از تن آسايي و بي كاري بترس                    هم مشويك ثانيه غافل ز درس

          عقربك آهسته پندت مي دهد                پند شيرين تر ز قندت مي دهد

          همچو من پر طاقت و ورزنده باش          روز تا شب در غم آينده باش

          تنبلي آرد به چشمان تو خواب             مي شود آينده ات يك سر خراب

          زندگي پيوسته با آينده است              هر كه در آينده باشد ، زنده است

          هر كه او غافل ز آينده شود              در برابر آيندگان بنده شود

 20-  داستان زير را بخوانيد . نامي مناسب براي آن انتخاب كنيد و در دو سطر پیام آن را بنویسید .

روزي حضرت سليمان ( ع )كنار دريا نشسته بود . مشاهده كرد يك مورچه دانه اي به دهان گرفته و كنار آب منتظر ايستاده ، ناگهان قورباغه اي آمد و دهان خود را بازكرد و مورچه با دانه اش وارد دهان قورباغه شد . سپس قورباغه در آب فرو رفت و پس از ساعتي بيرون آمد و دهان خود را باز كرد و مورچه سالم از دهانش خارج شد . حضرت سليمان مورچه را احضار كرد و در مورد اين جريان از او سؤال كرد  مورچه جواب داد ته اين دريا سنگي است كه داخل آن سنگ  كِرم نابينايي وجود دارد و نمي تواند غذاي خود را تهيه كند . خداوند مرا مأمور كرده است كه به وسيله ي قورباغه غذاي اين كرم را تأمين كنم. سپس حضرت سؤال كرد : آيا مطلب يا سخني از آن كرم شنيده اي ؟ جواب داد : بلي ، مي گويد : اي كسي كه مرا در قعر دريا در ميان اين سنگ فراموش نمي كني ، بندگان مؤمنت را از رحمت خود مأيوس و نااميد مگردان .

            داستان زير به زبان گفتار است . آن را به زبان نوشتار بنويسيد .

« يكي بود ، يكي نبود ، غير خدا هيشكي نبود . يه درويش مارگيري بود . روزي از روزا كه در ميدون شهر معركه گرفته بودن ، يكي از ماراش فرار كرد و رفت تو بيابون . مارگير بدبخت بند و بساطش رو جمع كردو به دنبالش تو بيابون دويد  مار رفت و رفت تا به جوونكي رسيد كه زير سايه درختي خوابيده بود . مار جوونك را بيدار كرد وحال و قضيه ي خودشو براش تعريف كرد و بعد گفت : جوون بيا و به من پناه بده تا از شر اين مارگير بد جنس خلاص شم . جوون هم اونو توي توبره اش گذاش و به دوشش انداخت و رفت . ميون را يكهو مار در آمد و نيشي به جوون زد و گفت اینم سزای نیکو کاری تو !

22-  داستان زير  را بخوانيد و آن را به نثر امروزي برگردانيد و در باره ي پيام داستان با هم گفت و گو كنيد . عنواني مناسب براي داستان انتخاب كنيد .

« گويند موسي به طور سينا با خداي مناجات مي كرد گفت : بار خدايا مرا عدل و داد خويش بنماي . گفت يا موسي ! تو مردي تندو تيزي ، صبر نتواني كردن ، گفت : به توفيق تو توانم . گفت : اكنون نزديك فلان چشمه ي آب شو و برابر او پنهان بنشين و نظاره ي قدرت و علم الغيب ما كن .

     موسي برفت و بر سر تلي برابر چشمه پنهان نشست . سواري در رسيد ، فرود آمد و دست و روي نماز بشست و آب بخورد و نماز بكرد و همياني پر از هزار دينار زر از ميان بگشاد و آن جا بنهاد ، و فراموش كرد و برفت پس از او كودكي بيامد و از چشمه آب خورد و آن هميان پر از ديناربرگرفت و برفت . پس از او مردي نابينا بيامد و آب خورد و طهارت كرد و به نماز ايستاد  سوار را هميان ياد آمد از راه بازگشت و به چشمه آمد ؛ نابينا را بگرفت و گفت : من همياني پر از دينار اينجا فراموش كردم و اين جا به جز تو هيچ كس ديگر نيامد در اين ساعت گفت : اي سوار من مردي نابينايم زر و هميان تو چگونه ديدم ؟ سوار در خشم شد و شمشير بر آورد و نابينا را بكشت و زر و هميان بجست ، نيافت ، برفت  موسي گفت : بار خدايا صبرم نماند ، و تو عادلي مرا معلوم كن كه اين احوال چگونه است ؟ جبرئيل آمد وگفت : خداي مي گويد كه : من عالم اسرارم ، آن دانم كه تو نداني ، بدان و آگاه باش كه آن كودك كه آن هميان برداشت حق و ملك او بود ، كه پدر او مزدور اين سوار بود ، و هم چندان مزد بر او گرد آمده بود اندر آن هميان بود . اكنون آن كودك به حق خويش رسيد .

   اما آن پيرمرد  نابينا پيش از آن كه نابينا گشته بود ، پدر اين سوار را كُشته بود و قصاص خويش بازخواست و حق به حق باز رسيد و داد و عدل ما چنين باريك است كه مي بيني . موسي آن بديد و استغفار كرد . » و اين حكايت از بهر آن گفتيم تا خردمندان بدانند كه هيچ چيز بر خداي تعالي پوشيده نيست و داد ستم رسيدگان بدين جهان بدهد وليكن ما غافليم كه چون بلايي بيايد ، ندانيم كه از كجاست ( نصيحه الملوك ، محمد غزالي )

 23- اين لطيفه را به كمك گروه به فارسي روان ترجمه كنيد.

         MOUSE- TRAP

                  One day a lady saw a mouse running across her kichen floor. She was very

                Afraid of mice  so she ran out of the house  got in a bus and  went down to the

                 Shops. There she bought a mouse – trap. The shopkeeper said to her Put some c

                  Cheese  in it  and you will soon catch that mouse .

                   The lady went home with her mouse – trap  but when she looked in her

                    Cupboard  she could not find any cheese in it. She did not want to go back

                     To the shops  because it was very late  so she cut a picture of some cheese

                      Out of a magazine and put that in the trap.

                      Surprisingly  the picture of the cheese was quite successful! When the lady

                       Came down to the kitchen the next morning  there was a picture of a

                

                                Mouse in the trap beside the picture of the cheese!                               لغات و اصطلاحات

موش   mouse               موش ها mice              كف آشپزخانهkitchen floor   

           ترسيدن  be afraid of                         سوار اتوبوس شد  got in a bus

تله موش mouse – trap                                             پنير cheese

كمد cupboard                                                        مجله  magazine

به طور شگفت آور  surprisingly                         كاملاً موفقيت آميز quite successful

 

 

 

 

کتاب باز درس 12 فارسی نهم

  بسم الله الرحمن الرحیم

                                            سؤالات درس 12 فارسی نهم

( بیت اول فصل پنج ص 97 « علم دین ، بام گلشن جان است   نردبان ، عقل و حسّ انسان است » معنی : شناخت دین ، اوج زیبایی و کمال جان آدمی است و عقل وحس مانند نردبانی ، وسیلۀ رسیدن به آن است . آرایه ها : علم دین به بام ( بام گلشن جان ) تشبیه شده است . گلشن جان ، تشبیه است ، جان به گلشن //  عقل و حس به نردبان تشبیه شده است .)

1-مترادف این لغات را از درس پیدا کنید و بنویسید . نتیجه ، سرانجام – سرچشمه – مال- پیشگاه- پُر – توصیه –صدا- قدر دانستن – با نشاط و خندان – مخزن- علاقه مند – سفارش ها – آزرده- فرمانده – از برای – فعل امر از بُردن – کیسه بزرگ- خدمتگزار – کنایه از عذر خواهی کردن – عامۀ مردم ، فرمانبردار – خلق و خوی – مسئولیت – دلیل – اصلاٌ نترس

2-شخص و زمان این افعال را مشخص کنید . شنیده باشیم – زده بودید – خورده باشند – رفته بودیم

3-از این مصدرها ( خواندن ، گفتن ، شنیدن ، دیدن ، گرفتن ، آوردن )ماضی ساده ، ماضی استمراری ، ماضی مستمر ، مضارع مستمر ، مضارع التزامی ، ماضی بعید ، ماضی التزامی و ماضی نقلی بسازید . ( دوم شخص جمع ؛ جدول بکشید )

4-کامل کنید الف-کتاب پیام پیامبر را « .............................. » و مسعود انصاری ترجمه کرده اند

ب-مجد خوافی از شاعران و نویسندگان قرن.........است ج-روضه خلد در................. باب و نثر آمیخته به .............. است

د- مجد خوافی کتاب ......................... را به تقلید از ...................... نوشته است

5-ماضی بعید و ماضی التزامی فعل « داری می رسی » به ترتیب در کدام گزینه آمده است ؟

   الف-داشتی می رسی، رسیدی    ب-رسیده بودی ، رسیده باشی

   ج-رسیده بودی ، رسیده ای      د- رسیده ای ، رسیده باشی

6-مفهوم این بیت کدام است ؟ « کمال است در نفس انسان سَخن / تو خود را به گفتار ، ناقص مکن »

     الف- به اندازۀ نیاز سخن گفتن      ب- سکوت اختیار کردن     ج- نصیحت نکردن دیگران  د- پرهیز از سخن گفتن

7-در بیت « علم دین ، بام گلشن جان است / نردبان ، عقل و حسّ انسان است » مشبه به ها ( رکن های دوم تشبیه ) در کدام گزینه درست ذکر شده است ؟  الف- علم ، جان ، نردبان   ب- دین ، عقل ، حس   ج- بام ، گلشن ، نردبان د- علم دین ، بام گلشن ، عقل و حس

8-غلط های املایی و نگارشی را پیدا کنید و صحیح آنها را بنویسید .

     طنین دلنشین- تازه گی و شکوفایی – سیمای زاهر – قنیمت شمار – زنده گی ات – در عمان بودن – ابوذر- قهر کردن – خطبه ها - وصایا - رعایا - هقیر – طوبره – به سه وجح- از بحر تو – از من دف شود- حفظ رعیت- روزۀ خولد – مجد خافی

9-با توجه به بیت « علم دین ، بام گلشن جان است / نردبان ، عقل و حسّ انسان است » کدام گزینه درست است ؟

    الف- عقل و احساس ، مهم تر از دین است  ب- علم ، اوج زیبایی انسان است  ج- دین ، انسان را به کمال می رساند   د- علم به کمک عقل ، انسان ها را به کمال می رساند

10-روابط واژگانی همۀ دو واژه ها به جز .................. یکسان است .   الف- اصحاب و صاحب   ب- علیم و عالم     ج-قافله و کاروان د- طریق و طریقه