فارسی نهم درس هشتم
بسم الله الرحمن الرحیم
درس هشتم فارسی نهم و تمرینات آن
لغات درس : تپنده : بی قرار و نا آرام // می بالند : رشد می کنند // آوند : لوله های باریکی که در ساختمان گیاهان وجود دارد .// مام : مادر // پرورندگی : پرورش دادن // باشندگان : جمع باشنده ، ساکنان ، حاضران // زاد و بود : همۀ سرمایه ، کنایه از هست و نیست // آبشخور : سرچشمه // مایه ور : پرمایه ، سرشار // فراخنا : پهنا و گستردگی // دو سویه : دو طرفه // آرامستان : جای آسودن // نشست : اقامتگاه // کُنام : محل زندگی جانوران وحشی // بوم و بر : سرزمین
کنایه ها : اهریمن خویان : شیطان صفتان // تن را سپر کرده اند : کنایه از خود را فدا کرده اند // جان گرفتن : کنایه از بزرگ شدن و رشد کردن // خفاش خویان : کنایه از انسان های بد جنس // مشت را گره کرده اند : کنایه از مصمم دفاع می کنند و می جنگند // پشت به پشت : کنایه از همراه هم // بر بیگانه تاخته اند : کنایه از با بیگانه می جنگند // انگشت به دهان : کنایه از متعجب و متحیر //زیر دست من است : کنایه از در خدمت و تحت فرمان من است // تن به کشتن دهیم : کنایه از مُردن
معانی ابیات صفحات 64و 65
بیت یک : از خداوند آفریدگار جهان که از همه چیز آگاه است ، می خواهم ...
بیت دو : که شما را از تمام بدی ها حفظ کند و نامتان به نیکی باقی بماند
ص65 : بیت یک : آیا نمی دانی که ایران ، وطن و خاستگاه من است و تمام دنیا تحت اختیار من می باشد /// بیت دو : همۀ ایرانیان با یکدیگر متحد و انسان های خداشناسی هستند و در انجام کارهای نیک ، از انسان های بدکار ، ترسی ندارند .
بیت سه : جای افسوس است که ایران از بین برود و آشیانه و جایگاه حیوانات درنده ( اقوام وحشی و ستمگر ) شود . بیت چهار : اگر قرار است که ایران نابود شود ، از خدا می خواهم که من هم نیست و نابود شوم و هیچ کس در این سرزمین ، زنده نباشد . بیت پنجم : اگر همه کشته شویم بهتر از آن است که کشور ایران را به دست دشمن بسپاریم .
معانی شعر خوانی « دور اندیشی » ص 68
بیت یک : کودکی اصیل و نجیب زاده با چند تن از هم سالان خود برای بازی ، بیرون رفت ./ آزادگان جمع آزاده : اصیل ، نجیب // همزادگان جمع همزاد ، هم سن و سال
بیت دو : وقتی آن کودک به راه افتاد ، با شادی بسیار شروع به دویدن کرد و با سر به زمین خورد ./ پویه کردن : دویدن // پای در راه نهادن : کنایه از حرکت کردن // به سر در آمدن : کنایه از زمین خوردن // بیت سه : به هنگام دویدن ، کنترل خود را از دست داد و مهرۀ کمرش آسیب دید و علاقه اش به بازی از دست رفت // پا ز دست در آمدن : کنایه از بی اختیار شدن ، کنترل از دست دادن مِهردل شکستن : کنایه از : از دست دادن علاقه
بیت چهار : به خاطر این اتفاق ، حال هم سن و سالانش ، از حال او بدتر شد // تنگ شدن نفس : کنایه از احساس ناراحتی و اندوه کردن
بیت پنجم : کودکی که صمیمی ترین دوست او بود ، گفت : بهتر است او را در چاهی عمیق بیندازیم
بیت ششم :تا به این وسیله راز ما پنهان بماند و نزد پدرش شرمنده نشویم
بیت هفتم : داناترین و دوراندیش ترین کودک از میان آن ها ، کودکی بود که با او دشمن بود
بیت هشتم : آن کودک آینده نگر گفت : حقیقت این واقعه پنهان نمی ماند
بیت نهم : از آنجا که همه مرا دشمن او می دانند ، پس به من بد گمان می شوند
بیت دهم : به سوی پدرش رفت و او را از ماجرا با خبر کرد تا این که پدرش برای آن کار ، چاره ای بیندیشد ./ بیت یازدهم : هر کسی که از دانایی بهره ای برده باشد ، بر انجام هر کاری توانایی دارد
بیت دوازدهم : دشمن دانایی که روح انسان را دچار غم و اندوه می کند ، بسیار بهتر از دوستی است که نادان باشد .
سؤالات : 1- معنی کنید الف- پای چو در راه نهاد آن پسر/ پویه همی کرد و درآمد به سر //ب- عاقبت اندیش ترین کودکی / دشمن او بود از ایشان یکی // ج- مادران دل به مهر فرزندان گرم و تپنده می دارند و فرزندان در پرتوی گرم مادر جان می گیرند //د- پایش از آن پویه در آمد ز دست
2-لغات را معنی کنید . آبشخور- فراخنا- آوردگاه – گزند- همزاد- بُن – مهان – مِهر - مایه ور – سفله // 3- موضوع کتاب « مسیح در شب قدر » چیست ؟ 4- مخزن الاسرار سرودۀ کیست و موضوع آن چیست ؟ 4- آرایه ها را معلوم کنید .الف- دشمن دانا که غم جان بود / بهتر از آن دوست که نادان بود // ب- شد نفس آن دو سه همسال او / تنگ تر از حادثۀ حال او
5-هستۀ گروه اسمی های نوشته شده را بنویسید .الف- آن رزمندۀ وارسته ایران اسلام ب- همان پهلوان نامی شاهنامۀ فردوسی ج- نخستین دانش آموز درستکار //6-غلط های املایی را معلوم کنید . خوار و گل – همزاده گان – تواضع – زاد و بوم – صفله – گزند- دریق – احرمن خویان- لهن میهنی
7-کتاب مخزن الاسرار در چه قالبی سروده شده است ؟ الف- رباعی ب- مثنوی ج- غزل- د- قصیده
8-بیت « چون که مرا زین همه دشمن نهند/ تهمت این واقعه بر من نهند » به چه مفهومی تأکید دارد ؟ الف- دور اندیشی ب- سخت کوشی ج- با هوشی د- راست گویی // 9- کدام گزینه از بقیه ، دورتر است ؟ الف- پویه ب- پاینده ج- پویایی د- پوییدن // 10- معنی کنایی کدام عبارت درست نیست ؟ الف – ریشۀ وجودشان در خاک اینجاست ؛ یعنی در این سرزمین اقامت دارند ب- شیرۀ جان خویش در کامشان می دارد ؛ یعنی با تمام وجود آنها را پرورش می دهد ج- همه برای وطن ، تن را سپر کرده اند ؛ یعنی همه برای وطن خود را فدا کرده اند د- دشمنان را انگشت به دهان گذاشته اند ؛ یعنی دشمنان را پشیمان کرده اند .
